فرهنگ مصادیق:تکدی
کتب مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
مقالات مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|---|
| ۱ | تکدی گری در آموزه های قرآن |
| 2 | مددکاری اجتماعی و تکدی گری |
| 3 | تکدی گری آبستن آسیبهای اجتماعی |
موضوعات مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
چندرسانهای مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
مرتبطهای بوستان
| ردیف | عنوان |
|---|
نرمافزارهای مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
پایگاههای اینترنتی مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
تکدی – ویکی فقه
تکدی یعنی درخواست کمک بلاعوض از دیگران.
معنای لغوی تکدی
تکدی از ریشه «ک د ی» و در لغت به معنای صلابت [۱][۲][۳]، حبس و منع و بخل ورزیدن [۴][۵][۶] آمده است و در کاربرد عام زبان عربی و فارسی به معنای حاجت خواستن از دیگران و به تعبیر دیگر آشکارا گدایی کردن است.[۷][۸][۹]در متون عربی پیشین از آن به « سؤال » [۱۰][۱۱][۱۲]و در نوشتههای جدید بیش تر به « تسوُّل » [۱۳][۱۴]تعبیر شده است. به کسی که از دیگران حاجت میطلبد «متکدی» [۱۵][۱۶]یا «سائل» [۱۷][۱۸][۱۹] یا «متسوّل» [۲۰][۲۱][۲۲]میگویند.
تکدی در قرآن با معنای اصطلاحی
تکدی به معنای اصطلاحی آن در قرآن کریم با واژهها و تعبیرات گوناگونی آمده ؛ از جمله:
۱. سؤال و مشتقات آن که ۴ بار در قرآن به کار رفته است:«وءاتَی المالَ عَلی حُبِّهِ... والسّائِلین». [۲۳][۲۴][۲۵][۲۶]
۲. قانع و معترّ: این دو واژه به معنای فقیر و محتاج اند، با این تفاوت که قانع به داشتههایش قانع است و از هیچ کس برآوردن حاجت را نمیخواهد ؛ به خلاف معترّ .[۲۷][۲۸][۲۹] این مفهوم در احادیث اهل بیت (علیهم السلام) نیز آمده است. [۳۰][۳۱][۳۲][۳۳] عدهای هم گفتهاند که قانع از دیگران حاجت خود را درخواست میکند؛ ولی معتر خود را در معرض کمک دیگران قرار میدهد، بی آن که از آنان کمک بخواهد.[۳۴][۳۵][۳۶] هر یک از این دو واژه یک بار در قرآن به کار رفته است:«واَطعِموا القانِعَ والمُعتَرَّ». [۳۷]
۳. مسکین به معنای فقیر و تنگدست [۳۸][۳۹][۴۰] ؛ برخی گفتهاند که مسکین کسی است که تنگدستی اش از فقیر بدتر است و برخی وضع مالی او را بهتر از فقیر دانستهاند [۴۱][۴۲][۴۳] و عدهای بر آن اند که فقیر برخلاف مسکین، تنگدستی است که کمک نمیطلبد. [۴۴][۴۵][۴۶] از آن رو مسکین بدین نام خوانده میشود که وی با درخواست حاجت خود به خواری میافتد [۴۷][۴۸][۴۹] یا همواره در مقابل دیگران خضوع میکند. [۵۰][۵۱][۵۲] در برخی احادیث شیعه[۵۳][۵۴][۵۵] و اهل سنت[۵۶][۵۷] مسکین به «سائل» تفسیر شده است. این واژه بیش از ۲۰ بار در قرآن به کار رفته است ؛ از جمله آیه ۲۴ قلم [۵۸] «اَن لا یدخُلَنَّهَا الیومَ عَلَیکم مِسکین»، آیه ۸ نساء ، [۵۹] آیه ۶۰ توبه [۶۰] و آیه ۸ انسان .[۶۱].
۴. البائس الفقیر و او کسی است که بر اثر فقر و تنگدستی، در سختی و فشار قرار گیرد [۶۲][۶۳][۶۴] یا زمینگیر شود[۶۵][۶۶]. برخی گفتهاند: مراد کسی است که دست نیاز به سوی دیگران میگشاید. [۶۷][۶۸][۶۹] چنین شخصی بائس نامیده میشود، زیرا با دراز کردن دست خود به سوی دیگران نیاز و دشواری حال خود را آشکار میسازد. [۷۰][۷۱].
قرآن کریم در این آیات و آیاتی دیگر به مباحث گوناگون دربارهٔ تکدی پرداخته است؛ مباحثی چون t;br/>
(۵۴) کشاف القناع، منصور بن یونس البهوتی (م ۱۰۵۱ ق)، به کوشش محمد حسن، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۸ ق.
(۵۵) کشف الغطاء، کاشف الغطاء (م ۱۲۲۷ ق)، اصفهان، مهدوی.
(۵۶) کفایه الاحکام (کفایه الفقه)، محمد باقر السبزواری (م ۱۰۹۰ ق)، اصفهان، مدرسه صدر مهدوی.
(۵۷) کنزالعمال، المتقی الهندی (م ۹۷۵ ق)، به کوشش صفوه السقاء، بیروت، الرساله، ۱۴۱۳ ق.
(۵۸) لسان العرب، ابن منظور (م ۷۱۱ ق)، قم، ادب الحوزه، ۱۴۰۵ ق.
(۵۹) لغت نامه، دهخدا (م ۱۳۳۴ ش) و دیگران، تهران، مؤسسه لغت نامه و دانشگاه تهران، ۱۳۷۳ ش.
(۶۰) المبسوط فی فقه الامامیه، الطوسی (م ۴۶۰ ق)، به کوشش بهبودی، تهران، مکتبه المرتضویه.
(۶۱) مجمع البحرین، الطریحی (م ۱۰۸۵ ق)، به کوشش محمود عادل و احمد حسینی، تهران، فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۸ ق.
(۶۲) مجمع البیان، الطبرسی (م ۵۴۸ ق)، بیروت، دارالمعرفه، ۱۴۰۶ ق.
(۶۳) مجمع البیان، الطبرسی (م ۵۴۸ ق)، به کوشش گروهی از علماء، بیروت، اعلمی، ۱۴۱۵ ق.
(۶۴) مجمع الفائده والبرهان، المحقق الاردبیلی (م ۹۹۳ ق)، به کوشش عراقی و دیگران، قم، انتشارات اسلامی، ۱۴۱۶ ق.
(۶۵) المحلی بالآثار، ابن حزم الاندلسی (م ۴۵۶ ق)، به کوشش احمد شاکر، بیروت، دارالفکر.
(۶۶) مختلف الشیعه، العلامه الحلی (م ۷۲۶ ق)، قم، النشر الاسلامی، ۱۴۱۲ ق.
(۶۷) المدونه الکبری، مالک بن انس (م ۱۷۹ق)، مصر، مطبعه السعاده.
(۶۸) مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام، الشهید الثانی (م ۹۶۵ ق)، قم، معارف اسلامی، ۱۴۱۶ ق.
(۶۹) مستدرک الوسائل، النوری (م ۱۳۲۰ ق)، بیروت، آل البیت (علیهم السلام) لاحیاء التراث، ۱۴۰۸ ق.
(۷۰) مستند الشیعه، احمد النراقی (م ۱۲۴۵ ق)، قم، آل البیت (علیهم السلام) لاحیاء التراث، ۱۴۱۵ ق.
(۷۱) مسند احمد، احمدبن حنبل (م ۲۴۱ ق)، بیروت، دار صادر.
(۷۲) المصنّف، عبدالرزاق الصنعانی (م ۲۱۱ ق)، به کوشش حبیب الرحمن، المجلس العلمی.
(۷۳) معانی الاخبار، الصدوق (م ۳۸۱ ق)، به کوشش غفاری، قم، انتشارات اسلامی، ۱۳۶۱ ش.
(۷۴) معانی القرآن، النحاس (م ۳۳۸ ق)، به کوشش الصابونی، عربستان، جامعهام القری، ۱۴۰۹ ق.
(۷۵) معجم الفاظ الفقه الجعفری، احمد فتح الله، ۱۴۱۵ ق.
(۷۶) معجم الفروق اللغویه، ابوهلال العسکری (م ۳۹۵ ق)، قم، انتشارات اسلامی، ۱۴۱۲ ق.
(۷۷) المعجم القانونی، حارث سلیمان الفاروقی، بیروت، مکتبه لبنان، ۱۹۹۱ م.
(۷۸) المعجم الکبیر، الطبرانی (م ۳۶۰ ق)، به کوشش حمدی عبدالمجید، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ ق.
(۷۹) معراج السعاده، احمد نراقی (م ۱۲۴۵ ق)، قم، هجرت، ۱۳۷۸ ش.
(۸۰) المغنی والشرح الکبیر، عبدالله بن قدامه (م ۶۲۰ ق) و عبدالرحمن بن قدامه (م ۶۸۲ ق)، بیروت، دارالکتب العلمیه.
(۸۱) المقنع، الصدوق (م ۳۸۱ ق)، قم، مؤسسه الامام الهادی (علیه السلام)، ۱۴۱۵ ق.
(۸۲) من لا یحضره الفقیه، الصدوق (م ۳۸۱ ق)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، ۱۴۰۴ ق.
(۸۳) منهاج الصالحین (فتوی، معاملات)، سید علی السیستانی، قم، ستاره، ۱۴۱۶ ق.
(۸۴) موسوعه نضره النعیم (صلی الله علیه وآله وسلم)، صالح بن عبدالله، جده، دارالوسیله، ۱۴۲۰ ق.
(۸۵) میزان الحکمه، ری شهری، قم، دارالحدیث، ۱۴۱۶ ق.
(۸۶) المیزان، الطباطبایی (م ۱۴۰۲ ق)، بیروت، اعلمی، ۱۳۹۳ ق.
(۸۷) النهایه، الطوسی (م ۴۶۰ ق)، به کوشش آغا بزرگ تهرانی، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۰ ق.
(۸۸) نهج البلاغه، الرضی، (م ۴۰۶ ق)، به کوشش عبده، بیروت، دارالمعرفه، ۱۳۸۷ ق.
(۸۹) نهج السعاده، محمد باقر المحمودی، بیروت، التضامن الفکری، ۱۳۸۵ ق.
(۹۰) وسائل الشیعه، الحر العاملی (م ۱۱۰۴ ق)، قم، آل البیت (علیهم السلام) لاحیاءالتراث، ۱۴۱۲ ق.
(۹۱) الوسیله الی نیل الفضیله، محمد بن علی الطوسی ابن حمزه (م ۵۶۰ ق)، به کوشش محمد الحسون، قم، مکتبه النجفی، ۱۴۰۸ ق.
(۹۲) هدایه العباد، سید محمد رضا گلپایگانی (م ۱۴۱۴ ق)، قم، دارالقرآن الکریم، ۱۴۰۵ ق.
(۹۳) زمینه (ماهنامه)، تهران، سازمان اقتصادی کوثر.
(۹۴) سبل السلام، الکحلانی (م ۱۱۸۲ ق)، مصر، مصطفی البابی، ۱۳۷۹ ق.
(۹۵) قرب الاسناد، الحمیری (م قرن ۳ ق)، قم، آل البیت (علیهم السلام) لاحیاءالتراث، ۱۴۱۳ ق.
پا نویس
- ↑ ترتیب العین، ج ۵، ص ۳۹۵ - ۳۹۶.
- ↑ تاج العروس، ج ۱۰، ص ۳۱۰.
- ↑ مجمع البحرین، ج ۴، ص ۲۴، «کدی».
- ↑ الصحاح، ج ۶، ص ۲۴۷۲.
- ↑ لسان العرب، ج ۱۵، ص ۲۱۷.
- ↑ القاموس المحیط، ج۴، ص ۳۸۲، «کدی».
- ↑ اقرب الموارد، ج ۴، ص ۵۲۹، «کدی».
- ↑ لغت نامه، ج ۴، ص ۶۰۴۸، «تکدی».
- ↑ نضره النعیم، ج ۹، ص ۴۱۶۸.
- ↑ معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص ۲۲۱.
- ↑ القاموس الفقهی، ص ۱۹۸.
- ↑ لسان العرب، ج ۱۱، ص ۳۱۸، «سأل».
- ↑ نضره النعیم، ج ۹، ص ۴۱۶۸.
- ↑ المعجم القانونی، ج ۲، ص۷۲۶ - ۷۲۷.
- ↑ لغت نامه، ج ۱۳، ص ۲۰۲۰۹.
- ↑ فرهنگ بزرگ سخن، ج ۷، ص ۶۶۵۷، «متکدی».
- ↑ لسان العرب، ج ۱۱، ص ۳۱۸، «سأل».
- ↑ . المبسوط، ج ۱، ص ۲۴۷.
- ↑ العروه الوثقی، ج ۴، ص ۹۸.
- ↑ المعجم القانونی، ج ۲، ص ۴۵۲.
- ↑ العروه الوثقی، ج ۴، ص ۹۸.
- ↑ نضره النعیم، ج ۹، ص ۴۱۶۸.
- ↑ بقره/سوره۲، آیه۱۷۷.
- ↑ ذاریات/سوره۵۱، آیه۱۹.
- ↑ معارج/سوره۷۰، آیه۲۵.
- ↑ ضحی/سوره۹۳، آیه۱۰.
- ↑ جامع البیان، ج ۱۷، ص ۲۲۰.
- ↑ التبیان، ج ۷، ص ۳۱۹.
- ↑ فإذا جواهرالکلام، ج ۱۹، ص ۱۶۳.
- ↑ قرب الاسناد، ص ۳۵۳.
- ↑ الکافی، ج ۳، ص ۵۶۵.
- ↑ الکافی، ج ۴، ص ۵۰۰.
- ↑ وسائل الشیعه، ج ۹، ص ۱۹۹.
- ↑ جامع البیان، ج ۱۷، ص ۲۲۱.
- ↑ احکام القرآن، ج ۳، ص ۳۱۹.
- ↑ جواهرالکلام، ج ۱۹، ص ۱۶۳.
- ↑ حج/سوره۲۲، آیه۳۶.
- ↑ القاموس الفقهی، ص ۱۷۸
- ↑ تاج العروس، ج ۹، ص ۲۳۷، «سکن».
- ↑ معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص ۳۸۹.
- ↑ مجمع البیان، ج ۵، ص ۷۴.
- ↑ لْوَقَارِ لسان العرب، ج ۱۳، ص ۲۱۴ - ۲۱۶، «سکن».
- ↑ القاموس الفقهی، ص ۱۷۸.
- ↑ مجمع البیان، ج ۵، ص ۷۴.
- ↑ الفروق اللغویه، ص ۴۱۱ - ۴۱۲.
- ↑ احکام القرآن، ج ۳، ص ۱۵۷.
- ↑ مجمع البیان، ج ۵، ص ۷۴.
- ↑ التفسیر الکبیر، ج ۱۶، ص ۱۰۹.
- ↑ العروه الوثقی، ج ۴، ص ۹۸.
- ↑ تهذیب الکمال، ج ۳، ص ۳۴۵.
- ↑ معانی القرآن، ج ۳، ص ۲۲۱.
- ↑ فیض القدیر، ج ۵، ص ۴۵۹.
- ↑ معانی الاخبار، ص ۲۰۸.
- ↑ الکافی الصافی، ج ۳، ص ۳۷۹.
- ↑ بحارالانوار، ج ۹۶، ص ۲۸۷.
- ↑ جامع البیان، ج ۱۰، ص ۲۰۳.
- ↑ الدرالمنثور، ج ۳، ص ۲۵۱.
- ↑ قلم/سوره۶۸، آیه۲۴.
- ↑ نساء/سوره۴، آیه۸.
- ↑ توبه/سوره۹، آیه۶۰.
- ↑ انسان/سوره۷۶، آیه۸.
- ↑ تفسیر قرطبی، ج ۱۲، ص ۴۹.
- ↑ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۳۵۶ - ۳۵۷.
- ↑ الصافی، ج ۳، ص ۳۷۵.
- ↑ جامع البیان، ج ۱۷، ص ۱۹۵.
- ↑ الدرالمنثور، ج ۴، ص ۳۵۷.
- ↑ جامع البیان، ج ۱۷، ص ۱۹۵.
- ↑ احکام القرآن، ج ۳، ص ۳۰۹.
- ↑ مجمع البیان، ج ۷، ص ۱۴۶.
- ↑ احکام القرآن، ج ۳، ص ۳۰۹.
- ↑ الفروق اللغویه، ص ۹۰.
