دیدگاه امام خمینی ره در مورد امر به معروف و نهی از منکر
امام خمینی در تاریخ ۲/۷/۵۸ تأکید کردند که "در امر به معروف و نهی از منکر شأن و مرتبه اجتماعی افراد مهم نیست و هر کس از هر قشر و طبقه اجتماعی موظف است دیگران را از هر قشر و طبقه اجتماعی که باشند، امر به معروف و نهی از منکر کند به هر فردی لازم است که امر به معروف کند. اگر یک فرد خیلی به نظرمردم مثلاً پایین، یک فردی که به نظر مردم خیلی اعلامرتبه هم هست، اگر از او یک انحرافی دید، بیاید (اسلام گفته برو به او بگو. نهی کن) بایستد در مقابلش بگوید این کارت انحراف بود نکن."
امام همچنین در تاریخ ۲۴/۹/۶۱ به این اصل اسلامی اشاره کردهاند که "هیچ کس حق ندارد به بهانه کشف جرم و مبارزه با افساد به تعقیب مردم یا تجسس در کار آنها بپردازد. رفتن و جاسوسی کردن و تجسس نمودن برخلاف اسلام است از طرفی تظاهر به فسق و خلاف شرع هم خلاف شرع است. هیچ کس حق ندارد هتک حرمت مسلمانان و تعدی از ضوابط شرعیه نماید. فقط باید به وظیفه نهی از منکر به نحوی که در اسلام مقرر است عمل نمایند."
در تاریخ ۱۷/۱۱/۶۱ امام درباره نحوه برخورد آمران به معروف و ناهیان از منکر با افراد خلافکار و منحرف فرمودند: «اگر کسی در اموال شخصیاش مرتکب معصیت و فساد هم بشود و بر فرض اثبات هم، روی موازین شرعی باید امر به معروف و نهی از منکر نمود. نباید کسی از این معنا سوء استفاده کند و در خیابان کار خلاف شرع انجام دهد.» امام خمینی(ره) در مسئله شماره ۲۷۹۱ رساله توضیحالمسائل میفرمایند: «چند چیز شرط است در واجب بودن امر به معروف و نهی از منکر. اول آنکه کسی که میخواهد امر و نهی کند، بداند که آنچه شخص مکلف به جا نمیآورد، واجب است که به جا آورد و آنچه به جا میآورد باید ترک کند ... دوم: آن که احتمال بدهد، امر و نهی او تأثیر میکند. پس اگر بداند اثر نمیکند واجب نیست. سوم: آن که بداند شخص معصیتکار، بنا دارد که معصیت خود را تکرار کند. پس اگر بداند یا گمان کند یا احتمال صحیح بدهد که تکرار نمیکند واجب نیست. چهارم: آن که در امرو نهی مفسدهای نباشد. پس اگر بداند یا گمان کند که اگر امر و نهی کند، ضرر جانی یا عرضی و آبرویی یا مالی قابل توجه به او میرسد، واجب نیست.»همچنین در مسئله شماره ۲۸۰۴ میفرمایند: «برای امر به معروف و نهی از منکر، مراتبی است و جایز نیست یا احتمال حاصل شدن مقصود از مرتبه پایین، به مراتب دیگر عمل شود.»
ایشان در تاریخ ۹/۲/۵۸ فرمودند:«همه ملت موظفند که نظارت کنند بر این امور، نظارت کنند اگر من یک پایم را ... کج گذاشتم ... بگویند پایت را کج گذاشتی، خودت را حفظ کن .... اگر دیدند که یک کمیتهای خدای نخواسته خلاف مقررات اسلام دارد عمل میکند، بازاری باید اعتراض کند، کشاورز باید اعتراض کند، روحانیون و علما باید اعتراض کنند، اعتراض کنند تا این کج را راست کنند. اگر دیدید یک معمم برخلاف موازین اسلام خدای ناخواسته میخواهد عمل بکند، همه موظفند که جلویش را بگیرند. همه باید مراعات این مسئله را بکنند، توجه داشته باشند که مبادا من یک کلمه برخلاف مقررات اسلام بگویم، اعتراض کنند، بنویسند، بگویند.»
