فرهنگ مصادیق:جاسوسی
جمع آوری اطلاعات
که معمولاً در میان عامه مردم به عنوان جاسوسی شناخته میشود، بخش پایهای و تعیین کننده پدیده جاسوسی را تشکیل میدهد و اولین دلیل شکل گیری فعالیتهای جاسوسی در دوران ابتدایی آن بوده است.
جاسوسی از دیرباز در زمان صلح و جنگ نقش مهمی در زندگی بشر ایفا نموده است و سابقه آن به قدمت تاریخ باز میگردد. معروف است که جاسوسی، دومین میت و ضرورت شناخت دشمن از منظر اسلام.
- . جایگاه جاسوسی در سازمانهای اطلاعاتی.
علل، زمینهها و انگیزههای جاسوسی عنوان فصل دوم کتاب میباشد که نویسنده علل اجتماعی نفوذ در جامعه را ۱.ایجاد دشمنی و کینه ورزی. ۲.فساد و اخلال بیان دشته است.
نویسنده در ادامه این فصل زمینههای نفوذ در افراد برای جاسوسی را همچنان مطرح نموده است و انگیزههای جاسوسی در افراد را متفاوت میداند و بیان میدارد: «برخی مزدور هستند و به انگیزههای مالی و از روی حرص و آز دست به ارتکاب جرم میزنند. گرایشهای عقیدتی و ایدئولوژیک از جمله انگیزههای دیگر برای جلب همکاری بیشتر داوطلبانه میباشد، یعنی اینکه شخص خود را از لحاظ فکری و عقیدتی به کشوری دیگر غیر از کشور محل تولد یا اقامت خود و یا به یک گروه فکری فراملی وابسته میداند و در نتیجه تمایل مییابد تا برای اهداف و آرمانهای تداعی شده و یا جلوگیری از وقوع حوادث اتفاقی که از تحقق آنها جلوگیری مینمایند، جاسوسی کند.
گاهی انگیزه افراد در مبادرت به جاسوسی گرفتن انتقام است. بدین معنی که فرد به دلیل آزردگی و مشکلاتی که مسئولین و دستگاههای کشور متبوعش برای وی ایجاد کردهاند و برای گرفتن انتقام از آنها، به طور داوطلبانه و یا در صورت کوچکترین اشاره و پیشنهاد از سوی سرویسهای اطلاعاتی کشور بیگانه، حاضر به همکاری با آنها و ارائه اطلاعات میشود.
در بعضی از جاسوسان انگیزه آنها برای جاسوسی به مسائل روانی و شخصیتی او باز میگردد. فرد در نتیجه همکاری با سرویس اطلاعاتی، احساس قدرت و هیجان نموده، کمبودها و نیازهای روانی خود را پوشش میدهد .و از این طریق به رضایت میرسد. برخی افراد در پی شهرت و تأمین نیاز خود، این راه و مسیر را انتخاب مینمایند و ضمن همکاری با سرویسهای جاسوسی در صدد کسب شهرت برمی آیند. این قبیل جاسوسان به عنوان شبه جاسوس معرفی میشوند.
در فصل سوم نویسنده پوششهای جاسوسی از قبیل پوشش رسمی، پوشش دیپلماتیک، پوشش تجاری، پوشش رسانهای، پوشش علمی و فنی، پوشش مذهبی، پوشش سازمانهای بین المللی را شرح میدهد.
روشهای جاسوسی نیز در فصل چهارم عنوان شده است که نویسنده بعضی از این روشها را بیان داشته است:
- جمع آوری و جاسوسی از منابع آشکار.
- جمع آوری و جاسوسی از منابع پنهان.
- روشهای سوء اخلاقی و استفاده از ساده لوح بودن افراد.(فساد جنسی).
فصل پنجم کتاب به بیان ابزارهای جاسوسی اختصاص داده شده است که مهمترین آنها عبارتند از:
- تجهیزات رایانهای.
- تجهیزات مخابراتی و تبادل اطلاعات.
- ماهوارههای جاسوسی.
- ره گیری اطلاعات مالی، اقتصادی.
- رمز نگاری.
در آخرین فصل کتاب نویسنده مراحل عملیات جاسوسی را شرح میدهد:
- نشان و ارزیابی (افسران اطلاعاتی).
- نشان و ارزیابی (منابع و جاسوسان).
- نشان افراد مستعد برای جاسوسی.
- جذب و استخدام.
- آموزش.
