منکرات رسانه ای
نوان: منكرات رسانه اى مجموعه ها: مقالات شناسه کتاب: ۷۰۹ نویسنده: سيد جواد خسروى سجادى شابک: ---- تعداد صفحات: ۰ نام اپراتور: محمد خلیلی ایمیل اپراتور: ۲farizeh@gmail.com زبان: پارسي رتبه: 0 تصویر: cover دانلود فایل: دانلود منكرات رسانه اى توضیحات: منكرات رسانه اى
سيد جواد خسروى سجادى
(ولتكن منكم امه يدعون الى الخير و يإمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر.)(۱) بايد از ميان شما جمعى دعوت به نيكى و امر به معروف و نهى از منكر كنند. ((منكرات رسانه اى)) عنوانى است كه در يك و دو بلكه دهها مقاله نمى گنجد و حق آن ادا نمى شود, بلكه لازم است در هر نشريه اى ستونى بلكه صفحاتى براى هميشه به اين مسإله (منكرات رسانه اى) اختصاص داده شود و هشدارهاى آگاهان را منتشر كند و اين غير از نهاد نظارت خاص قانونى است كه درجاى خود انجام وظيفه مى كند. اين يك نظارت عام و طيفى گسترده و همگانى است. و براساس حديث نبوى(ص) ((كلكم راع و كلكم مسئول عن رعيته))(۲); همه شما نگهبانيد و همه شما مسووليد. بله همه مسوولند كه در برابر نقاط قوت و ضعف رسانه ها بى تفاوت نباشند و از ((معروف)) آن قدردانى و تشكر كنند و ((منكرا)) آن را تذكر دهند تا از آن جلوگيرى شود. و اين كار همانا لبيك به نداى پروردگار است كه در قرآن حكيمش فرموده: (و ذكر فان الذكرى تنفع المومنين)(۳); پيوسته ((تذكر ده, زيرا تذكر مومنان را سود مى بخشد.)) و كمتر از اين نارسا و خطرناك است! چرا كه اين كار, عمل به يكى از ارزنده ترين و سازنده ترين دستورات مكتب اسلام يعنى ((امر به معروف و نهى از منكر)) است كه خداوند در جاى جاى قرآن به شكلهاى مختلف به آن امر و تشويق فرموده و نسبت به بى تفاوتى به آن هشدار داده است. در جايى مى فرمايد: (كنتم خير امه اخرجت للناس تإمرون بالمعروف و تنهون عن المنكر...);(۴) ((شما بهترين امتى هستيد كه آفريده شده ايد; چون امر به معروف مى كنيد و نهى از منكر مى كنيد...)) آرى, امر به معروف و نهى از منكر آن قدر ارزنده است كه خداوند, عاملين به آن را به عنوان بهترين هامعرفى كرده و به تاج ((برترين بودن)) مفتخر فرموده است. مولا على(ع) در هشدار از عمل نكردن به آن فرموده است: ((لاتتركوا الامر بالمعروف و النهى عن المنكر فيولى عليكم شراركم ثم تدعون فلا يستجاب.))(۵); امر به معروف و نهى از منكر را ترك نكنيد, كه اگر ترك كنيد, اشرار شما بر شما مسلط مى شوند, آن وقت هرچه دعا كنيد, مستجاب نمى شود! و همين حكمت ارزنده, اصلى ترين انگيزه واقعه خونين كربلاست كه آن را حماسه اى جاويدان در تاريخ بشر ثبت كرده است. آقا اباعبدالله الحسين(ع) خود چنين مى فرمايد: ((اريد ان امربالمعروف و انهى عن المنكر...))(۶) ((من با اين قيام مى خواهم به وظيفه الهى امر به معروف و نهى از منكر عمل كنم تا اين قانون حيات بخش اسلام, با هجوم منكرات مسخ و نسخ نشود و هميشه زنده بماند تا در تمام لحظات نياز در جاى خود عمل شود و خون حيات در رگ رگ مكتب اسلام و مسلمين بلكه در تمام ابنإ بشر جارى كند.)) و اين تنها وظيفه يك امام يا يك فرد و يك گروه خاص نيست, بلكه خداوند فرد فرد انسان ها را خطاب فرموده و مكلف كرده و همچون حسين(ع) را الگو قرار داده است. و اگر چنين نشود, دنيا و انسانها در باتلاق فساد فرو رفته و مرگ انسانيت فرا مى رسد! خداوند خطاب به حضرت شعيب(ع) فرمود: صد هزار نفر از قومت را عذاب مى كنم! شصت هزار از بى گناهان و چهل هزار از گناهكاران! چون گناهكاران هرچه كردند, آن ها بى تفاوت گذشتند و نهى از منكر نكردند.(۷) لذا نهى از منكر يك وظيفه همگانى است; همان گونه كه در فقه ما درجاى خود ثابت است. و اين وظيفه نسبت به ((منكرات رسانه اى)) بسيار سنگين تر و حساس تر است. چون فراورده هاى رسانه اى, غذاى روح و قلب مردم است, و اگر فاسد باشد, روح اجتماع را مسموم مى كند. كه اين به مراتب از مسموميت جسمى خطرناك تر و كشنده تر است. اگر آلودگى هوا آلودگى آب و آلودگى صوتى خطرناك است, آلودگى رسانه اى (منكرات رسانه اى) فاجعه آفرين است! در يك نظر ساده و ابتدايى و يك تقسيم سرانگشتى مى توان رسانه ها را به ((صوتى)) و ((تصويرى)) و ((مكتوب)) تقسيم كرد. و هريك را در جاى خود بررسى كرد و از معروفات و منكرات آن سخن گفت. در اين ميان به نظر مى رسد كه رسانه هاى مكتوب نقش گسترده ترى داشته و دارند. زيرا قلم از ديرباز و گذشته دور تاريخ در سرنوشت انسانها نقش به سزايى داشته و در ساختار فرهنگ و افكار و عقايد و بينش انسانها و در نتيجه در شكل گيرى زندگى آن ها و حتى سرنوشت جاودان آن ها موثر بوده و هست. و آثارى ماندگارتر و نافذتر دارد و عمومى تر و فراگيرتر است. و آن قدر مهم است كه خداوند حكيم به آن سوگند ياد كرده است. (ن و القلم و ما يسطرون)(۸); سوگند به قلم و آنچه مى نويسند. قلم مى تواند انسان را هدايت كند آنچنان كه جاودان سعادتمند شود و نيز مى تواند براى ابد انسان را به قعر دوزخ افكند. پس بيش از پيش بايد دقت كرد! دراين مورد حضرت جوادالائمه(ع) زيبا فرموده است: ((عجبت لمن يتفكر فى مإكوله و لا يتفكر فى معقوله))(۹); تعجب مى كنم از كسى كه نسبت به غذاى جسمش اهميت قائل است و در آن جستجو و دقت مى كند تا بهترين ها را تهيه و تناول كند, اما نسبت به غذاى فكرى خود, نسبت به غذاى روح و قلب خود بى تفاوت است و فكر نمى كند چه غذاهاى آلوده و مسمومى در روح خود وارد مى كند و جان خود را انباشته از سموم مهلك مى كند!)) و اين سموم مهلك, همان ((منكرات رسانه اى)) عموما و ((منكرات نوشتارى و قلمى)) خصوصا مى باشند. آرى, قلم مسموم از هر مار سمى خطرناك تر است. و صد البته مكتب اسلام همان طور كه به مصرف كننده اين گونه غذاهاى مسموم (منكرات رسانه اى) هشدار داده و مصرف كننده را برحذر داشته, توليد كننده اين گونه غذاهاى روحى مسموم (اهل قلم) را بيشتر هشدار داده و انذار فرموده است. در حديثى از رسول اكرم(ص) آمده است: ((يوتى بصاحب القلم يوم القيامه فى تابوت من نار يقفل عليه بإقفال من النار! فينظر قلمه فيما اجراه فان كان اجراه فى طاعه الله و رضوانه فك عنه التابوت و ان كان اجراه فى معصيه الله ـ هوى فى التابوت سبعين خريفا...!))(۱۰) ((روز قيامت صاحب قلم آورده مى شود همراه با تابوتى از آتش كه برآن قفل هاى آتشين است! پس نگاه مى شود به قلمش كه در چه مسيرى جارى شده است, اگر در طاعت خداوند جارى شده, تابوت آتش از او جدا و دور مى شود; اما اگر قلمش در مسير معصيت خدا جارى شده, پس درون آن تابوت به قعر جهنم افكنده مى شود!!)) و اين روايتى است واقعا تكان دهنده و هشدار دهنده براى اهل قلم! و لغزشهاى قلم يعنى ((منكرات قلم)) كه يكى از انواع ((منكرات رسانه اى)) مى باشد, بسيار است و آن قدر ظريف و دقيق و گاه به ظاهر ناپيداست كه چه بسا خود صاحب قلم از آن غافل باشد. هشياران تيزبين و نقادان بصير بايد آفات ((منكرات رسانه اى)) را از نظر دور ندارند و ديگران را نيز هشدار دهند. و صد البته كه بعضى از ((منكرات قلمى)) ديگر از حد منكر بودن گذشته! بلكه به سرحد تجاوز و خيانت و عملا قيام بر ضد ارزشها در آمده است; ضد ارزشهاى دينى, مكتبى, مذهبى و آرمانهاى ملت مسلمان...! و بعضى هم جنايتى جبران ناپذير و خلاصه ((تهاجم بزرگ)) بر عليه تمام ارزشهاى يك جامعه است. البته همه اين ها به نام آزادى قلم و ((آزادى مطبوعات)) كه امرى مقدس است, گذاشته شده!! اما كدام خردى است كه به اسم آزادى, تجاوز برهمه خوبى ها, تجاوز بر قداستهاى دين, تجاوز بركرامت ها و فضائل مسلم اخلاقى و تجاوز بر امنيت و وحدت و سربلندى ملت را تماشا كند و دم برنياورد؟! بزرگانى مانند مقام معظم رهبرى هشيارانه بيشترين همتشان روى اين موارد متمركز است و با هشدارهاى خردمندانه و حكيمانه خود اين ((جريان خطرناك)) را يعنى اين تهاجم فرهنگى يا بهتر ((رسانه اى)) را از ريشه بررسى و هشدار داده اند. دريك جا فرموده اند: ((مانمى توانيم اجازه دهيم به اسم دفاع از آزادى, از شيوه هاى موردنظر دشمن براى ايجاد انحراف در اصلاحات كشور استفاده شود.)) و نيز ((هيچ مسوولى نبايد اجازه دهد اهداف دشمن در برخى مطبوعات در قالب آزادى بيان و اصلاحات دنبال شود. ))(۱۱) اما آنچه من مى خواهم بگويم, ((كوچكهاست)) كوچك هايى كه به عنوان ((منكرات رسانه اى)) تنها به دقت و تذكرى نياز دارد. اما ((كوچكهاى بزرگ)) كه دشمنان آگاه و دوستان ناآگاه آب به آسياب دشمن مى ريزند تا چرخ آن سريع تر بچرخد و نان كامروايى دشمن سريع تر آماده شود!! و اين كوچك هاى بزرگ و منكرات نوشتارى و تصويرى در زير شاخ و برگ شجره خبيثه آن تهاجم هاى بزرگ, خود را پنهان كرده و در استتار كامل و به ظاهر از نظرها دور است. و در لابلاى اين هياهوها و جنجال هاى بزرگ به آسانى رشد مى كند و ريشه محكم كرده و ناگهان سربرآورده و چون خطرى بزرگ جامعه را تهديد مى كند و نمونه هاى زياد دارد. يك تصوير نامناسب, يك تبليغ, يك تشويق, يك تعريض و يك تحريك, گاه چنان ضربه اى به آرمان هاى مقدس مى زند كه ويرانگر است. بى شك يكى از شريف ترين فضائل اخلاقى انسانها در تمام جوامع خصوصا در مكتب اسلامى شيعى ((حيا)) و ((عفت)) عمومى است. بهتر بگويم يكى از زيباترين معروف ها كه امر به آن ارزش حياتى دارد, حيا و عفت است كه در مقابل آن, بى بندوبارى عمومى يعنى بى عفتى است. على(ع) مى فرمايد: ((العفه رإس كل خير))(۱۲); آرى, ((عفت ريشه تمام فضائل اخلاقى و خيرات است)) و جامعه اى كه داراى عفت عمومى باشد, تمام فضائل اخلاقى در آن رشد مى كند و جايگاه ويژه خود را مى يابد. بازهم على(ع) در مورد ((ملت عفيف)) فرموده است: ((إهل العفاف إشرف الاشراف))(۱۳); مردم عفيف و با حيا شريف ترين مردم هستند. و در مورد شخص ((عفيف)) مى فرمايد: ((تكاد العفيف إن يكون ملكا من الملائكه))(۱۴); شخص عفيف دور نيست كه ملكى از ملائكه بشود! آرى, حفظ عفت, چه عفت جنسى و چه عفت اقتصادى, خود افضل عبادات است و عفت عمومى چون سدى آهنين جلو تمام منكرات اخلاقى جامعه را گرفته و مانع از نشر آن مى شود. اما اگر خداى ناكرده اين سد و اين حرمت عفت عمومى شكسته شود, سيلى خروشان از رذائل اخلاقى طغيان مى كند و تمام فضائل جامعه را با خود به باتلاق رذائل مى ريزد. و متإسفانه چنين خطرى توسط برخى رسانه ها و منكرات رسانه اى جوامع را تهديد مى كند. بعضى مطبوعات با قلم و يا تصويرهاى نامناسب و برخى برنامه هاى سيما دقيقا در جهت شكستن سد حرمتهاى عمومى و عفت عمومى گام برمى دارند. بى پروا بگويم تيشه برريشه حرمتها و حيا و عفت عمومى مى زنند! گرچه اين تيشه را رسانه هاى تصويرى محكم تر هم مى زنند!! اما آن مقوله بحث جديدى را مى طلبد. از دير زمان تاريخ, در جوامع بى بندوبار غربى ازجنس مخالف خصوصا از زنها براى رسيدن به تمام مقاصد سوء خود استفاده مى كردند. حتى براى تبليغ پست ترين كالاى مصرفى خود, مثل داروى نظافت هم!! و اين شگرد پليد به جوامع اسلامى هم سرايت كرد. و تا قبل از پيروزى انقلاب شكوهمند اسلامى خود شاهد آن بوديم كه...! اما با پيروزى انقلاب اسلامى يكى از بهترين دستاوردهاى انقلاب, برچيدن اين دام خطرناك از سر راه جوانان و خزيدن صيادان دام گستر آن به سوراخها بود. و سالها جامعه ما از اين خطر در امان... متإسفانه از دهه دوم انقلاب به بعد, بازهم اين شجره خبيثه سربرآورد و صيادان دل و دين جوانان از گوشه و كنار از سوراخها و مخفيگاه هاى خود در آمده و دامها برسرراهها گستردند. باز هم سوء استفاده از تصاوير تحريكآميز جنس مخالف شروع شد. بله, اول از كوچكها شروع كردند. سير پيشرفت مجله ها را كه در چند سال اخير تماشا كرديم, نخست از صورتهاى تزيين شده ((دختربچه هاى خردسال)) شروع كردند! بله, تصويرى بسيار زيبا و چهره اى دوست داشتنى از يك كودك خردسال!! از يك دختر بچه! با آرايشى تمام؟! اما براى دلهاى بى تاب جوانان, دلربا و تماشايى! رفته رفته چهره هايى زيباتر و زيباتر و با آرايش هاى غليظتر و بزرگتر, آن هم پشت مجله ها, گاه نيمه پوشيده و نيمه عريان و كم كم...! تاحالا كه پوسترهاى آنچنانى از دخترك هاى آنچنانى در معرض فروش و دست به دست بين جوانان و...! اين ها نمونه اى از منكرات رسانه اى است و اين است آن ((كوچك هاى بزرگ)) و حالا جوانان چه مى كنند؟! با اين چهره هاى تمام آراسته گرچه نه عريان, اما دلربا و فتان! بگذريم از تصاوير اندام لخت كشتى گيران و ديگر ورزشكاران كافر و مسلمان كه جداگانه بايد به آن پرداخت. اين ها منكراتى است كه خواسته يا ناخواسته جوانان را به بى عفتى عمومى مى كشاند و سد محكم حرمتها را فرو مى ريزد. همه هشيار باشيم كه در شرايط كنونى, بلوغ زودرس يك فاجعه بزرگ اجتماعى, اخلاقى است.
پى نوشتها: ۱ ـ سوره آل عمران, آيه ۱۰۴. ۲ ـ ميزان الحكمه, ج ۴, ص ۳۲۷. ۳ ـ سوره ذاريات, آيه ۵۵. ۴ ـ سوره آل عمران, آيه ۱۱۰. ۵ ـ تفسير معين, ص ۱۹۸. ۶ ـ فرهنگ جامع سخنان امام حسين(ع), ص ۳۳۰. ۷ ـ تفسير معين. ۸ ـ سوره قلم, آيه ۱. ۹ ـ كتاب يكصد و پنجاه درس زندگى به نقل از سفينه البحار. ۱۰ ـ ميزان الحكمه, ج ۸, باب قلم. ۱۱ ـ صحبتهاى مقام معظم رهبرى در ديدار سران سه قوه با ايشان, مورخه /۱۹ /۴ ۷۹, برگرفته از كيهان, /۴/۲۰ ۷۹. ۱۲ تا ۱۴ ـ ميزان الحكمه, ج ۶, ص ۳۵۹.
منبع:
ماهنامه كوثر ـ شماره ۴۳ ـ مهــــر ۷۹
