فرهنگ مصادیق:اهانت به دیگران جرم است
به گزارش روابط عمومی و ارتباطات دادگستری کل استان خراسان جنوبی حجت الاسلام باقری در مصاحبه مطبوعاتی در خصوص جرم اهانت بیان داشت :
قانون توهین را چنین معنی کرده است: اهانت و توهین ... عبارت است از به کاربردن الفاظی که صریح یا ظاهر باشد یا ارتکاب اعمال و انجام حرکاتی که با لحاظ عرفیات جامعه یا درنظر گرفتن شرایط زمانی و مکانی و موقعیت اشخاص، موجب تخفیف و تحقیر آنان شود و با عدم ظهور الفاظ، توهین تلقی نمیشود.
گفتن و شنیدن دو کار مهم روزمره ماست. به همین دلیل است که زیبا و حکیمانه سخن گفتن از محاسن هر انسان شناخته و به آن امر شده است و در مقابل، بدگفتاری دلیل بر بی ادبی و فرد متصَف به آن بی ادب شناخته میشود.
اهانت کردن، سخن چینی، مسخره کردن، دروغ گفتن، با الفاظ زشت اشخاص را مورد خطاب قرار دادن، نمونههایی از نداشتن ادب در گفتار تلقی میشود. کیفیت سخن گفتن و محتوای آن، نشانه عقل و شعور و ادب هر انسان است و شخصیت هر فرد را میتوان در آیینه کلامش شناخت.
امام صادق(ع) فرمودهاند: «با مردم نیکو سخن بگویید، زبانهای خود را حفظ کنید و از حرفهای زاید و سخنان زشت نگه دارید» (میزان الحکمه، حدیث ۱۷ و 47).
اهانت سبب دشمنی میشود
اهانت به دیگران موجب ایجاد دشمنی میشود؛ مخاطب را به عکس العمل وامی دارد که این عکسالعمل، به اشکال گوناگون ظهور و بروز پیدا میکند. بر این اساس کنترل زبان از سخنان ناشایست به خصوص اهانت به دیگران، یک ضرورت است. همچنین به علت آسیب زا بودن، اهانت از دیدگاه اسلام ممنوع شده و از دیدگاه علمای اخلاق، در زمره رذایل اخلاقی شمرده شده است. قانون گذار جمهوری اسلامی نیز آن را جرم انگاشته و برای مرتکبان، مجازات تعیین کرده است.
قانون و مجازات توهین کنندگان
توهین به اشخاص عادی: ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی مقرر داشته است، توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک، چنانچه موجب حد قذف نباشد، موجب مجازات شلاق تا ۷۴ ضربه یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود.
توهین با توجه به سمت اشخاص مانند رؤسای قوا یا معاونان رئیس جمهور یا وزرا یا یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری یا قضات یا اعضای دیوان محاسبات یا کارکنان وزارتخانهها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها در حین انجام وظیفه یا به سبب آن: بر اساس ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی موجب مجازات سه تا شش ماه حبس یا تا ۷۴ ضربه شلاق یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی میباشد.
توهین به اطفال و زنان: هرکس در اماکن عمومی یا معابر، متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان شود یا با الفاظ و حرکات مخالف شئون و حیثیت، به آنان توهین کند، به حبس از دو تا شش ماه و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد.
توهین به مقدسات مذهبی: به موجب ماده ۵۱۳ قانون مجازات اسلامی، هرکس به مقدسات اسلامی و یا هر یک از انبیای عظام یا ائمه معصومین(ع) اهانت کند، اگر مشمول حکم ساب النبی باشد، اعدام و درغیر این صورت به حبس از یک تا پنج سال محکوم خواهد شد.
توهین به مقامات سیاسی کشورهای دیگر: به موجب ماده ۵۱۷ قانون مجازات اسلامی هرکس به رئیس کشور خارجی یا نماینده سیاسی آن که به قلمرو ایران وارد شده است، توهین کند، به یک تا سه ماه حبس محکوم میشود مشروط به اینکه در آن کشور نیز در مورد مذکور، نسبت به مقامات ایران معامله متقابل بشود.
اهانت به اعضای شوراهای حل اختلاف: مطابق ماده ۴۶ قانون شوراهای حل اختلاف، هرکس به اعضای شورای حل اختلاف حین انجام وظیفه یا به سبب آن توهین کند، مطابق ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی محکوم خواهد شد.
توهین به شهرداران یا معاونان شهردار یا رؤسای ادارات شهرداری: در حکم اهانت به مستخدمین رسمی دولت است و مطابق ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی با مرتکب رفتار خواهد شد.
نکته: تشخیص اینکه الفاظ یا اقدامات به کار رفته از ناحیه مرتکب، اهانت است یا خیر، امری عرفی است و تشخیص آن به عهده قاضی رسیدگی به جرم است.
