فرهنگ مصادیق:تفقّه در دین
محتویات
آیات
ضرورت آگاهى دینى
«و ما كان المؤمنون لینفروا كافة فلولا نفر من كل فرقةٍ منهم طائفة لیتفقّهوا فى الدّین و لیننذروا قومهم اذا رجعوا الیهم لعلهم یحذرون» .
شایسته نیست مؤمنان همگى (به سوى میدان جهاد) كوچ كنند چرا از هرگروهى از آنان طایفه اى كوچ نمى كنند تا در دین (و معارف و احكام اسلام) آگاهى یابند و به هنگام بازگشت به سوى قوم خود آنها را بیم دهند شاید از مخالفت فرمان خدا بترسند و خوددارى كنند. [۱]
روایات
اهمیت تفقه در دین
قال الكاظم علیه السلام : «تفقهوا فى دین اللَّه فان الفقه مفتاح البصیرة و تمام العبادة و السبب الى المنازل الرفیعه...».
در دین آگاهى پیدا كنید زیرا فهم دین كلید شناخت و تمام بودن عبادت است . [۲]
تفقه در قرآن كریم
قال على علیه السلام : «تعلّموا القرآن فانّه أحسن الحدیث و تفقهوا فیه فانه ربیع القلوب».
قرآن را یاد بگیرید زیرا بهترین سخن است و معارف آن را درك كنید زیرا قرآن بهار دلهاست.[۳]
تفقه در دین
قال رسول اللَّه صلى الله علیه وآله وسلم : «افّ لكلّ مسلم لا یجعل فى كل جمعة یوماً یتفقّه فى امر دینه و یسأل عن دینه».
واى بر هر مسلمانى كه در هر جمعه اى روزى را براى فهمیدن مسائل دینى خود قرار ندهد . [۴]
بهترین فقه
قال على علیه السلام : «ان أفضل الفقه الورع فى دین اللَّه و العمل بطاعته فعلیك بتقوى اللَّه فى سرّ امرك و علانیته».
همانا بهترین فقه و فهم پرهیزكارى در دین خدا و عمل به طاعت اوست پس بر تو باد به پرهیزكارى در پنهانى و آشكارا .[۵]
فقیه حقیقى
قال على علیه السلام : «الا اخبركم بالفقیه حقّ الفقیه؟ من لم یرخّص الناس فى معاصى اللَّه و لم یقنّطهم من رحمة اللَّه و لم یؤمنّهم من مكر اللَّه و لم یدع القرآن رغبة عنه الى ما سواه».
آیا آگاه كنم شما را به فقیه حقیقى و آن كسى است كه به مردم اجازه گناه كردن ندهد و آنها از رحمت خدا ناامید نكند و آنان را از مجازات الهى ایمن نسازد و قرآن را به خاطر رغبت به امر دیگرى رها نسازد.[۶]
عظمت فقیه
قال رسول اللَّه صلى الله علیه وآله وسلم : «فقیه واحد اشدّ على ابلیس من الف عابد».
یك فقیه بر شیطان، از هزار عابد سختتر است . [۷]
ارتحال فقیه
قال على علیه السلام : «اذا مات المؤمن الفقیه ثلم فى الاسلام ثلمة لا یسدّها شىء».
هرگاه مؤمن فقیهى از دنیا برود رخنه اى در اسلام رخ مى دهد كه هیچ چیز جاى آن را پر نمى كند .[۸]
فقها امناى پیامبران
قال رسول اللَّه صلى الله علیه وآله وسلم : الفقهاء أمناء الرسل ما لم یدخلوا فى الدنیا قیل یا رسول اللَّه ما دخوهم فى الدنیا؟ قال: اتباع السلطان فاذا فعلوا ذلك فاحذروهم على ادیانكم.
فقیهان امانتدار پیامبران هستند تا زمانى كه وارد دنیا نشدند. پرسیدند: چگونه وارد دنیا مىشوند؟ فرمود: پیروى از سلطان پس هرگاه از شیطان پیروى كردند براى حفظ دین خود از آنها دورى كنید . [۹]
اشاره
فقاهت در زمان كوتاه
شخصى خدمت پیامبر اكرم رسید و عرض كرد قرآن كریم را به من بیاموزید. هنگامى كه سوره مباركه زلزال بر او تلاوت شد و به آیات «فمن یعمل مثقال ذرة خیراً یره...» رسید عرض كرد: همین مقدار مرا كفایت مىكند و از خدمت پیامبر مرخّص شد. پیامبر اكرم فرمودند: این شخص فقیه برگشت. [۱۰]
