فرهنگ مصادیق:وظیفه ما نسبت به اهل بیت و معصومین

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
وظیفه ما نسبت به اهل بیت و معصومین

مقدمه

غیر از مودت اهل بیت که در قرآن هم آمده است ، در روایات فراوانی حقوق آنان بر عهده ما و وظیفه ما در برابر اهل بیت بیان شده است و ابواب متعددی از احادیث درباره ولایت ، محبت ، مودت و نصرت اهل بیت وجوددارد[۱].که فهرستی از آن حقوق و وظایف ، چنین است :

مودت و محبت .

در زیارت جامعه است :
« بموالاتکم تقبل الطاعه المفترضه و لکم الموده الواجبه » .
به سبب ولایت شما طاعت واجب پذیرفته می شود و « مودت واجب » برای شماست .
پیامبر خدا صلی الله علیه وآله در حدیثی مفصل ، خطاب به سلمان و ابوذر و مقداد از جمله فرموده است :
« ان موده اهل بیتی مفروضه واجبه علی کل مؤمن ومؤمنه . . . » [۲].
مودت اهل بیت من بر هر مرد و زن با ایمان ، فرض و واجب است .
امام علی علیه السلام فرمود : « علیکم بحب آل نبیکم فانه حق الله علیکم »[۳].
بر شما باد محبت دودمان پیامبرتان ، که این حق خدا بر گردن شماست .

تمسک و چنگ زدن به آستان آنان .

پیامبر خدا صلی الله علیه وآله فرمود : « من تمسک بعترتی من بعدی کان من الفائزین » . [۴].
هر کس پس از من به خاندانم چنگ بزند و تمسک جوید ، از رستگاران خواهد بود .

ولایت و پذیرش رهبری آنان .

علی علیه السلام فرمود : « لنا علی الناس حق الطاعه والولایه » . [۵].
برای ما بر عهده مردم حق اطاعت و ولایت است .

مقدم داشتن آنان بر دیگران .

رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود : « اهل بیتی نجوم لاهل الارض ، فلا تتقدموهم و قدموهم فهم الولاه بعدی »[۶]..
خاندان من ستارگانی برای اهل زمین اند ، پس از آنان جلو نیفتید ، بلکه آنان را جلو اندازید ، که آنان پس از من والیان اند .

اقتدا به آنان در امور دین و دنیا .

« اهل بیتی یفرقون بین الحق والباطل و هم الائمه الذین یقتدی بهم » . [۷].
اهل بیت من میان حق و باطل را جدا می کنند و آنان پیشوایانی هستند که باید به آنان اقتدا کرد .

اکرام و احترام نسبت به آنان .

« ایها الناس ! عظموا اهل بیتی فی حیاتی و من بعدی و اکرموهم و فضلوهم » . [۸].
ای مردم ، اهل بیت مرا بزرگ بدارید ، چه در حال حیاتشان چه پس ازمن و آنان را احترام و اکرام کنید و آنان را بر دیگران برتری دهید .

ادای خمس اموال و درآمدها .

آیه 41 انفال ، خمس را برای خدا و رسول و ذوی القربی و ... می داند .

نیکی کردن و پیوند داشتن با آنان و ذریه ایشان.

امام صادق علیه السلام :« من لم یقدر علی صلتنا فلیصل صالحی موالینا یکتب له ثواب صلتنا ».[۹]..
هر کس نتواند با ما صله و پیوند و نیکی داشته باشد با دوستان صالح ما پیوند داشته باشد ، تا برای او پاداش ارتباط با ما و نیکی به ما نوشته شود .

صلوات و درود فرستادن بر آنان.

پیامبر خدا صلی الله علیه وآله فرمود : « من صلی صلوه لم یصل فیها علی ولا علی اهل بیتی لم تقبل منه ». [۱۰].
هرکس نمازی بخواند که در آن بر من و اهل بیتم صلوات نفرستد ، نمازش از او پذیرفته نیست .

یاد کردن آنان و فضایلشان.

امام صادق علیه السلام فرمود : « خیر الناس من بعدنا من ذاکر امرنا و دعا الی ذکرنا ».[۱۱]..
بهترین مردم پس از ما کسی است که کار و فرهنگ ما را یاد کند و مردم را به یاد ما فراخواند .
امام باقرعلیه السلام فرمود : « ان ذکرنا من ذکر الله و ذکر عدونا من ذکر الشیطان » .[۱۲].
یاد کرد ما از یاد خداست و یاد دشمن ما ، از یاد دشمن است.

ذکر مصائب و مظلومیت آنان.

امام صادق علیه السلام ( درباره مجالسی به یاد عزای اهل بیت ). :« ان تلک المجالس احبها فاحیوا امرنا ، انه من ذکرنا او ذکرنا عنده فخرج من عینیه مثل جناح الذباب غفرالله له ذنوبه ».[۱۳].
این مجالس را دوست می دارم ، پس امر و فکر ما را زنده بدارید ، هماناکسی که از ما یاد کند یا ما نزد او یاد شویم و از چشمانش به اندازه بال مگسی اشک آید ، گناهانش آمرزیده می شود.

رفتن به زیارت قبور مطهرشان.

امام رضا علیه السلام فرمود : « ان لکل امام عهدا فی عنق اولیائه و شیعته و ان من تمام الوفاء بالعهد زیاره قبورهم » . [۱۴].
برای هر امامی عهد و پیمانی بر گردن دوستان و پیروان اوست و ازنشانه های وفای کامل به این عهد و پیمان ، زیارت قبر امامان است.
نقش اجتماعی و تربیتی زیارت ، آن قدر بسیار است که نشانه کمال حج و زیارت خانه خدا به شمار رفته است و احادیث فراوانی به زیارت اهل بیت وامامان معصوم ، چه در حال حیاتشان و چه پس از وفات ، سفارش کرده است . [۱۵]..
امام باقرعلیه السلام فرمود : همانا مردم فرمان یافته اند که سراغ این سنگها ( ی کعبه ). آمده ، آنها را طواف کنند ، سپس نزد ما آیند و ولایت و همبستگی خویش را به ما خبر دهند و یاری خود را بر ما عرضه کنند .[۱۶]..
این بعد اجتماعی و سیاسی حج را در زمینه « پیوند یاری » و « ارتباطولایی » با امامان حق نشان می دهد . پاداشهای عظیمی که برای زیارت روایت شده ، بویژه زیارت کربلا و خراسان ، زیارت اربعین و عاشورا ، زیارت از دور و نزدیک ، نشان اهمیت مساله است . زیارت ، علاوه بر آنکه تکلیف مانسبت به امامان است ، نقش محبت آفرینی هم دارد ( بعدا اشاره خواهدشد ).
رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود :« الزیاره تنبت الموده » .[۱۷]..
زیارت و دیدار ، مودت و دوستی به بار می آورد .

پانویس

  1. از جمله ر . ک : بحارالانوار ، ج 27 ، ص 51 تا 254 .
  2. بحارالانوار ، ج 22 ، ص 315 .
  3. غرر الحکم ، حدیث 6169 .
  4. اهل البیت فی الکتاب والسنه ، ص 369 .
  5. غرر الحکم .
  6. احتجاج طبرسی ، ج 1 ، ص 198 .
  7. همان ، ص 197 .
  8. احقاق الحق ، ج 5 ، ص 42 .
  9. ثواب الاعمال ، ص 124 .
  10. احقاق الحق ، ج 18 ، ص 310 .
  11. امالی طوسی ، ص 229 .
  12. الکافی ، ج 2 ، ص 496 .
  13. ثواب الاعمال ، ص 223 .
  14. من لایحضره الفقیه ، ج 2 ، ص 577 .
  15. درباره روایات مربوط به زیارت ، از جمله ر . ک : « بحارالانوار » ، ج 97 تا 99 ، « من لایحضره الفقیه » ، ج 2 ، « کامل الزیارات » ، « عیون اخبار الرضا » .
  16. وسایل الشیعه » ، ج 10 ، « میزان الحکمه » ، ج 4 و نیز « چهل حدیث زیارت » ، نشر معروف ،
  17. بحارالانوار ، ج 71 ، ص 355 .