فرهنگ مصادیق:چهارشنبه سوری و خطرات و پیشگیری
شب آخرین چهارشنبه سال که دربین مردم به چهارشنبه سوری معروف است یکی از مراسمقدیمی ما ایرانیهاست.
متاسفانه در سالهای اخیر با حوادث ناگواری در این شب روبروبودهایم. هر سال مواد محترقهای وارد بازار میشوند که قدرت انفجار آنها بیشتر ازسال پیش بوده و در بسیاری از مواقع برای این که قدرت انفجار بیشتری داشته باشند درداخل آنها از خرده شیشه استفاده میشود که در زمان انفجار، پرتاب شده و علاوهبرتولید صداهای بسیار گوشخراش و آزارنده، آسیبهای جدی به چشم و سایر ارگانهای بدنوارد میکنند.
امیدواریم که در آخرین چهارشنبه امسال شاهد حادثه ناگواری نباشیمولی در هر صورت باید خود را برای حوادث احتمالی آماده کنیم.
طبق آمار به دستآمده از حوادث ناشی از چهارشنبه سوری سال ۱۳۸۶،میانگین سوختگی عمومی بدن آسیبدیدگان ۵/۵درصد،/۳۷در صد آسیب به دست،/۲۶درصد آسیب به چشم،/۱۴درصد سوختگی صورتبوده است که بیشترین آسیب دیدگان در محدوده سنی ۱۲تا ۲۵سال قرار دارند و بیشترینمواد محترقهای که باعث آسیب دیدگی شده ترقه ۲۸۶مورد،آتش ۱۰۷مورد، فشفشه ۹۱موردو نارنجک ۹۰مورد بوده است.
نحوه پیشگیری از حوادث ناشی از چهارشنبه سوری
هرگونه بی توجهی به نکات ایمنی و سهل انگاری در برپایی مراسمچهارشنبه سوری میتواند زیانهای جانی و مالی سنگین و غیر قابل جبرانی را در پیداشته باشد.
خانوادهها در پیشگیری از حوادث نقش مهمی را ایفاء میکنند.
ممکن است موضوع ایمنی و پیشگیری از حوادث مربوط به چهارشنبه سوری، در بدو امربرای گروه سنی نوجوانان زیاد جالب نباشد، چرا که آنها مجبورند مقداری محدودیت درترقهبازی، فشفشه بازی و آتشبازی خود متحمل شوند ولی میتوان با نشان دادن این موضوعکه این امر با زندگی آنها مرتبط است، آموزش در این زمینه را برای آنها جالبتر کرد. حادثه برای هرکسی اتفاق میافتد. در برخی حوادث افرادی کشته شده یا به شدت آسیبمیبینند. اما از بروز اغلب حوادث از جمله حوادث چهارشنبهسوری میتوان جلوگیریکرد.
باید کودکان و نوجوانان را تشویق کرد که از حوادث درک خوبی داشته باشند. باید به آنها آموزش داد که آنها در مقابل مواد محترقه و منفجره و آتشبازی آسیبپذیرهستند. آموزش آسیبپذیری در مقابل خطرات مذکور، از اهمیت خاصی برخوردار است.
والدین در تهیه وسایل آتشبازی بیخطر فرزندانشان را همراهی نمایند. کودکان به هیچعنوان شخصاَ نباید از مواد آتش بازی و محترقه استفاده نمایند.
از نگهداری موادمحترقه، تهیه و ساخت وسایل آتش بازی به خصوص در منزل،زیر زمین،محل کار و … جداًجلوگیری کنید.
از حمل مواد محترقه و آتش گیر و انفجاری حتی به مقادیر بسیارکم، در جیب لباس و کیف جداًً خودداری کنید.
در صورت نگهداری مواد آتش بازی،حتی کم خطر حتماً آن را در جای خشک و خنک نگهداری کنید.
مواد آتش بازی (محترقهو انفجاری) را از محلهایی که مطمئن هستند خریداری کنید. این مواد را از دست فروشتهیه نکنید.
همیشه در مواقع آتش بازی جهت اطفاء حریق، آب، کپسول اطفاء حریق و حتی الامکانجعبه کمکهای اولیه در دسترس باشد.
مواد آتش بازی (منفجره و محترقه) را به طرفافراد دیگر پرت نکنید.
هیچگاه مواد آتش بازی (منفجره و محترقه) را در ظروفشیشهای یا فلزی قرار ندهید، زیرا در صورت انفجار ذرات شیشه یا فلز، به اطراف پرتاپشده و سبب صدمات و خطرات جانی خواهد شد.
هیچگاه از الکل برای آتش گیری مواداستفاده نکنید.
از آتش زدن لاستیک، هیزم، کارتن خالی و امثال آن چه در واحدهایمسکونی و چه در معابر ، کوچه و خیابان خودداری نمایید.
از پرتاب مواد آتش زامانند فشفشه و موشک بر روی درختها، بام و بالکن منازل که از عوامل عمده بروز آتشسوزی است جداً خودداری کنید.
صاحبان فروشگاههای مواد شیمیایی و رنگ فروشی هااز فروش هر گونه مواد آتش زا و مواد شیمیایی به کودکان و نوجوانان جداً خوددارینمایند.
از ریختن مواد سریع الاشتعال مانند نفت، بنزین و غیره بر روی مواد آتشگیر جداً خودداری شود.
از قرار دادن ظروف تحت فشار از جمله کپسول، اسپری، حشرهکشها و غیره بر روی آتش خودداری شود.
مراقب رفتارهای خطرناک و ناهنجار بوده ودر صورت لزوم مراتب را به واحدهای گشتی نیروی انتظامی و یا پلیس ۱۱۰اطلاعدهید.
از سوزاندن وسایلی چون کپسول گاز، لاستیک و آمپول و استفاده از موادآتشزا نظیر بنزین، الکل، کاربیت و مانند آن جداً خودداری نمایید.
از برپاییآتش در معابر باریک و در نزدیکی پستهای برق یا ایستگاههای تقلیل فشار گاز وپارکینگهای عمومی پرهیز کنید.
از برپایی آتشهای حجیم و غیرقابل مهار خودداریکنید.
استفاده از مواد آتش بازی هرگز به طور کامل ایمن نیست، حتی در صورتی کهمراقبت کامل صورت گیرد. حوادث نه تنها ممکن است برای کسانی که از آن استفاده میکنند به وجود آید، بلکه برای کسانی که این مواد را درست میکنند نیز ممکن است اتفاقبیفتد. پس از مکانهایی که از مواد محترقه در آن استفاده میشود دوری کنید. شما میتوانید از عینکهای محافظ یا حداقل عینکهای طبی خود استفاده کنید.
در صورت بروزهرگونه حریق و یا حادثه ضمن حفظ خونسردی در اسرع وقت با شماره تلفن ۱۱۵مرکز مدیریتحوادث و فوریتهای پزشکی و ۱۲۵ستاد فرماندهی سازمان آتش نشانی تماس گرفته و مراتبرا با ذکر نوع حادثه و نشانی دقیق اطلاع دهید.
بیایید شور و شادی چهارشنبه سوریرا با یک عمر غم و افسوس عوض نکنیم!
نحوه کمک به فرد دچار سوختگی
نکات ایمنی هنگام وقوع آتش سوزی:
در حدود ۸/۱درصد از حوادث در حال تهیه و ساخت مواد محترقه به وقوع میپیوندد پس باید خود رابرای رویارویی با آتش سوزی آماده نمود.
۱٫سرعت عمل هنگام روبرو شدن با آتش سوزیبرای نجات جان خود و مصدومان احتمالی، کاملاً حیاتی است.
۲٫همان طور که میدانیم آتش خیلی سریع انتشار مییابد، بنابراین بلافاصله آتش نشانی و اورژانس را خبرکنید و تا آنجا که میتوانید، اطلاعات کاملی در مورد بروز حادثه به آنهابدهید.
۳٫سعی کنید که افراد را از ساختمان بیرون ببرید.
۴٫با رعایت جوانباحتیاط به خاموش کردن آتش بپردازید.
۵٫به هیچ وجه وارد ساختمان آتش گرفته نشویدمگر آن که مجهز به ماسک تنفسی باشید و کاربرد آن را بدانید.
۶٫قبل از فرار ازاتاقی که در آن بسته است، در را لمس نمایید. اگر در داغ باشد از خروجیهای دیگراستفاده کنید.
۷٫اگر در ساختمان آتش گرفته گرفتار شدهاید فوراً به اتاقی کهدارای پنجره است بروید و در را ببندید سپس پتو یا فرش را طوری زیر در قرار دهید کهدود وارد اتاق نشود و آن گاه از طریق پنجره تقاضای کمک کنید.
۸٫اگر دود، حرارتیا شعلههای آتش مسیرهای خروجی شما را مسدود کرده است در را ببندید و در اتاقبمانید. تنها با استفاده از پارچه سفید از طریق پنجره کمک بخواهید. اگر در اتاقتلفن وجود دارد با اداره آتش نشانی تماس بگیرید و موقعیت خود را خبر دهید.
۹٫زمانی که در جریان حریق واقع میشوید با حفظ خونسردی تمام تهویههای ساختمان راخاموش کنید تا به این ترتیب از ورود اکسیژن به داخل ساختمان جلوگیری شود.
۱۰٫درصورت امکان فوراً مواد سالم و قابل استفاده را از محل خارج کنید.
۱۱٫امدادگرانو یا افرادی که در جریان حریق واقع شدهاند باید لباسهای دارای الیاف مصنوعی وپلاستیکی را از خود دور کنند.
۱۲٫ظرف مشتعل را حرکت ندهید. شعله را با شن، نمک،پتوی نمناک یا پوششهای دیگر خفه کنید.
نکات ایمنی در نجات مصدوم از اتاق پردود:
۱٫ابتدا مطمئن شوید برای نجات مصدوم جان خود را به خطر نمیاندازید.
۲٫طناب نجات را به کمر خود ببندید و آن را به دست یکی از حاضرانبدهید.
۳٫روشی از نشانههای قراردادی بین خود و کسی که طناب را در دست داردبرقرار کنید تا زمانی که علامت دادید شما را بیرون بکشد. بهترین روش این است کهطناب را به صورت دائم در حالت کشیده نگه دارید و در هنگام خطر آن را شل کنید تا فردمتوجه خطر شود و شما را بیرون بکشد.
توجه:بستن دستمال خیس به دور دهان و بینیباعث محافظت شما در برابر گاز یا دودهای سمی خواهد شد.
۴٫برای نجات جان مصدوم از اتاق آتش گرفتهای که در آن بسته است باید قبل ازورود ، با لمس در اتاق، حرارت را بسنجید ، اگر داغ باشد وارد اتاق نشوید و اگر داغنباشد ، قبل از ورود به اتاق چند نفس عمیق بکشید تا خون شما پر اکسیژن شود سپس باشانه خود از پهلو به در ضربه بزنید تا در باز شود و در همین حال صورت خود رابرگردانید. اتاق ممکن است پر از هوای سوخته فشرده باشد و احتمال دارد هر لحظهانفجاری رخ دهد. اگر دود کاملاً متراکم باشد روی زمین سینه خیز بروید زیرا با توجهبه این که هوای داغ بالا میرود، ممکن است لایهای از هوای تمیز در کف اتاق وجودداشته باشد.
۵٫مصدوم را بگیرید و با توجه به رعایت تمام جنبههای ایمنی به سرعتبه سمت در خروجی بکشید. لباس آتش گرفته مصدوم را با استفاده از پتو، گلیم و یا کتخاموش کنید.
۶٫اگر لباس سوخته به پوست مصدوم چسبیده سعی نکنید آن را جداکنید.
۷٫اگر مصدوم هشیار است کاملاً از او مراقبت کنید زیرا ممکن است بر اثرنیم سوز شدن اشیای داخل اتاق، گاز منواکسید کربن در هوای اتاق پراکنده شده باشد واین امر بر هوشیاری مصدوم به تدریج تأثیر میگذارد.
۸٫اگر تنفس مصدوم قطع شدهبلافاصله تنفس مصنوعی را شروع کنید و سپس مصدوم را به بیمارستان برسانید.
۹٫اگرمصدوم در پارکینگ بستهای که ماشین یا موتور در آن روشن است گرفتار شده ، درپارکینگ را باز کنید تا دود از پارکینگ خارج و هوای تازه به اندازه کافی وارد شود. نباید وارد چنین محلهایی شوید مگر آن که مطمئن شوید خطری جان شما را تهدید نخواهدکرد.
کمکهای اولیه در سوختگی:
۱- وضعیت عمومی مصدوم را بررسی کنید. برای این منظور ابتدا از باز بودن راه هایهوایی و تنفس صحیح اطمینان حاصل کنید.
üدر مصدومی که بیهوش است سر او را عقببکشید تا زبان موجب انسداد راههای هوایی نشود.
۲- اگر مصدوم نفس نمیکشد و نبضندارد عمل احیاء(تنفس مصنوعی همراه با ماساژ قلبی) را در مورد او انجام دهید.
۳- لباس مصدوم را که مربوط به عضو سوخته بدن اوست در آورید.
üبه خاطر داشته باشیدکه اگر لباس مصدوم به پوست ناحیه سوخته چسبیده است لباس را از پوست جدا نکنید بلکهلباس را از دور تا دور محل چسبیده قیچی کنید.
۴- ساعت، گردنبند، دستبند ،انگشتر ، کمربند و کفشهای مصدوم را در آورید.
۵- ناحیه سوخته را با آب سرد شستو شو دهید و بدین طریق آن را خنک کنید.
در صورت آسیب دیدن چشم و یا پلکها:
۱٫از مالیدن چشمها و پلکها خود داری کنید.
۲٫حتما” در اولین فرصت به اورژانسچشم پزشکی مراجعه کنید. زیرا در بعضی مواقع آسیبهای چشمی در مراحل اولیه علائمزیادی ندارند و ظاهر بدی ایجاد نمیکنند اما میتوانند حوادث ناگواری برای چشمایجاد کنند.
۳٫چشم فرد آسیب دیده را با یک وسیله در دسترس مانند لیوانهای یکبار مصرف یا مقوائی که به شکل مخروط در آوردهاید بپوشانید. نیازی به گذاشتندستمال، پنبه یا گاز روی چشم وجود ندارد.
۴٫از هیچ گونه پماد یا قطره چشمیاستفاده نکنید و چشمها را نشوئید زیرا استفاده از آنها میتواند آسیب وارده به چشمرا شدیدتر کند.
۵٫از آسپیرین، ایبوبروفن و موارد مشابه تا رسیدن به اورژانس چشمپزشکی خودداری کنید.
۶٫سعی کنید مواد غذائی به بیمار ندهید تا در صورت نیاز بهجراحی بتوان در اولین فرصت این کار را انجام داد.
