فرهنگ مصادیق:چهارشنبه سوری و خطرات و پیشگیری
محتویات
مقدمه
شب آخرین چهارشنبه سال که در بین مردم به چهارشنبه سوری معروف است یکی از مراسمقدیمی ما ایرانی هاست.
متأسفانه در سالهای اخیر با حوادث ناگواری در این شب روبرو بودهایم. هر سال مواد محترقهای وارد بازار میشوند که قدرت انفجار آنها بیشتر ازسال پیش بوده و در بسیاری از مواقع برای این که قدرت انفجار بیشتری داشته باشند درداخل آنها از خرده شیشه استفاده میشود که در زمان انفجار، پرتاب شده و علاوه بر تولید صداهای بسیار گوش خراش و آزارنده، آسیبهای جدی به چشم و سایر ارگانهای بدنوارد میکنند.
امیدواریم که در آخرین چهارشنبه امسال شاهد حادثه ناگواری نباشیم ولی در هر صورت باید خود را برای حوادث احتمالی آماده کنیم.
طبق آمار به دست آمده از حوادث ناشی از چهارشنبه سوری سال ۱۳۸۶،میانگین سوختگی عمومی بدن آسیبدیدگان ۵/۵درصد،/۳۷در صد آسیب به دست،/۲۶درصد آسیب به چشم،/۱۴درصد سوختگی صورت بوده است که بیشترین آسیب دیدگان در محدوده سنی ۱۲تا ۲۵سال قرار دارند و بیشترین مواد محترقهای که باعث آسیب دیدگی شده ترقه ۲۸۶مورد،آتش ۱۰۷مورد، فشفشه ۹۱مورد و نارنجک ۹۰مورد بوده است.
نحوه پیشگیری از حوادث ناشی از چهارشنبه سوری
هرگونه بی توجهی به نکات ایمنی و سهل انگاری در برپایی مراسم چهارشنبه سوری میتواند زیانهای جانی و مالی سنگین و غیر قابل جبرانی را در پی داشته باشد.
خانوادهها در پیشگیری از حوادث نقش مهمی را ایفاء میکنند.
ممکن است موضوع ایمنی و پیشگیری از حوادث مربوط به چهارشنبه سوری، در بدو امربرای گروه سنی نوجوانان زیاد جالب نباشد، چرا که آنها مجبورند مقداری محدودیت درترقه بازی، فشفشه بازی و آتشبازی خود متحمل شوند ولی میتوان با نشان دادن این موضوع که این امر با زندگی آنها مرتبط است، آموزش در این زمینه را برای آنها جالب تر کرد. حادثه برای هرکسی اتفاق میافتد. در برخی حوادث افرادی کشته شده یا به شدت آسیب می بینند. اما از بروز اغلب حوادث از جمله حوادث چهارشنبه سوری میتوان جلوگیریکرد.
باید کودکان و نوجوانان را تشویق کرد که از حوادث درک خوبی داشته باشند. باید به آنها آموزش داد که آنها در مقابل مواد محترقه و منفجره و آتشبازی آسیب پذیرهستند. آموزش آسیب پذیری در مقابل خطرات مذکور، از اهمیت خاصی برخوردار است.
والدین در تهیه وسایل آتشبازی بی خطر فرزندانشان را همراهی نمایند. کودکان به هیچ عنوان شخصاً نباید از مواد آتش بازی و محترقه استفاده نمایند.
از نگهداری مواد محترقه، تهیه و ساخت وسایل آتش بازی به خصوص در منزل، زیر زمین، محل کار و … جداً جلوگیری کنید.
از حمل مواد محترقه و آتش گیر و انفجاری حتی به مقادیر بسیارکم، در جیب لباس و کیف جداًً خودداری کنید.
در صورت نگهداری مواد آتش بازی، حتی کم خطر حتماً آن را در جای خشک و خنک نگهداری کنید.
مواد آتش بازی (محترقه و انفجاری) را از محلهایی که مطمئن هستند خریداری کنید. این مواد را از دست فروش تهیه نکنید.
همیشه در مواقع آتش بازی جهت اطفاء حریق، آب، کپسول اطفاء حریق و حتی الامکان جعبه کمکهای اولیه در دسترس باشد.
مواد آتش بازی (منفجره و محترقه) را به طرف افراد دیگر پرت نکنید.
هیچگاه مواد آتش بازی (منفجره و محترقه) را در ظروف شیشهای یا فلزی قرار ندهید، زیرا در صورت انفجار ذرات شیشه یا فلز، به اطراف پرتاپشده و سبب صدمات و خطرات جانی خواهد شد.
هیچگاه از الکل برای آتش گیری مواداستفاده نکنید.
از آتش زدن لاستیک، هیزم، کارتن خالی و امثال آن چه در واحدهای مسکونی و چه در معابر ، کوچه و خیابان خودداری نمایید.
از پرتاب مواد آتش زا مانند فشفشه و موشک بر روی درختها، بام و بالکن منازل که از عوامل عمده بروز آتش سوزی است جداً خودداری کنید.
صاحبان فروشگاههای مواد شیمیایی و رنگ فروشی ها از فروش هر گونه مواد آتش زا و مواد شیمیایی به کودکان و نوجوانان جداً خودداری نمایند.
از ریختن مواد سریع الاشتعال مانند نفت، بنزین و غیره بر روی مواد آتشگیر جداً خودداری شود.
از قرار دادن ظروف تحت فشار از جمله کپسول، اسپری، حشره کشها و غیره بر روی آتش خودداری شود.
مراقب رفتارهای خطرناک و ناهنجار بوده ودر صورت لزوم مراتب را به واحدهای گشتی نیروی انتظامی و یا پلیس ۱۱۰ اطلاع دهید.
از سوزاندن وسایلی چون کپسول گاز، لاستیک و آمپول و استفاده از موادآتش زا نظیر بنزین، الکل، کاربیت و مانند آن جداً خودداری نمایید.
از برپایی آتش در معابر باریک و در نزدیکی پستهای برق یا ایستگاههای تقلیل فشار گاز و پارکینگ های عمومی پرهیز کنید.
از برپایی آتشهای حجیم و غیرقابل مهار خودداری کنید.
استفاده از مواد آتش بازی هرگز به طور کامل ایمن نیست، حتی در صورتی که مراقبت کامل صورت گیرد. حوادث نه تنها ممکن است برای کسانی که از آن استفاده میکنند به وجود آید، بلکه برای کسانی که این مواد را درست میکنند نیز ممکن است اتفاق بیفتد. پس از مکانهایی که از مواد محترقه در آن استفاده میشود دوری کنید. شما میتوانید از عینکهای محافظ یا حداقل عینکهای طبی خود استفاده کنید.
در صورت بروز هرگونه حریق و یا حادثه ضمن حفظ خونسردی در اسرع وقت با شماره تلفن ۱۱۵ مرکز مدیریت حوادث و فوریتهای پزشکی و ۱۲۵ ستاد فرماندهی سازمان آتش نشانی تماس گرفته و مراتب را با ذکر نوع حادثه و نشانی دقیق اطلاع دهید.
بیایید شور و شادی چهارشنبه سوری را با یک عمر غم و افسوس عوض نکنیم!
نحوه کمک به فرد دچار سوختگی
نکات ایمنی هنگام وقوع آتش سوزی
در حدود ۸/۱ درصد از حوادث در حال تهیه و ساخت مواد محترقه به وقوع میپیوندد پس باید خود رابرای رویارویی با آتش سوزی آماده نمود.
۱- سرعت عمل هنگام روبرو شدن با آتش سوزی برای نجات جان خود و مصدومان احتمالی، کاملاً حیاتی است.
۲- همان طور که میدانیم آتش خیلی سریع انتشار مییابد، بنابراین بلافاصله آتش نشانی و اورژانس را خبر کنید و تا آنجا که میتوانید، اطلاعات کاملی در مورد بروز حادثه به آنهابدهید.
۳- سعی کنید که افراد را از ساختمان بیرون ببرید.
۴- با رعایت جوانب احتیاط به خاموش کردن آتش بپردازید.
۵- به هیچ وجه وارد ساختمان آتش گرفته نشوید مگر آن که مجهز به ماسک تنفسی باشید و کاربرد آن را بدانید.
۶- قبل از فرار از اتاقی که در آن بسته است، در را لمس نمایید. اگر در داغ باشد از خروجیهای دیگراستفاده کنید.
۷- اگر در ساختمان آتش گرفته گرفتار شدهاید فوراً به اتاقی که دارای پنجره است بروید و در را ببندید سپس پتو یا فرش را طوری زیر در قرار دهید که دود وارد اتاق نشود و آن گاه از طریق پنجره تقاضای کمک کنید.
۸- اگر دود، حرارت یا شعلههای آتش مسیرهای خروجی شما را مسدود کرده است در را ببندید و در اتاق بمانید. تنها با استفاده از پارچه سفید از طریق پنجره کمک بخواهید. اگر در اتاق تلفن وجود دارد با اداره آتش نشانی تماس بگیرید و موقعیت خود را خبر دهید.
۹- زمانی که در جریان حریق واقع میشوید با حفظ خونسردی تمام تهویههای ساختمان راخاموش کنید تا به این ترتیب از ورود اکسیژن به داخل ساختمان جلوگیری شود.
۱۰- درصورت امکان فوراً مواد سالم و قابل استفاده را از محل خارج کنید.
۱۱- امدادگران و یا افرادی که در جریان حریق واقع شدهاند باید لباسهای دارای الیاف مصنوعی و پلاستیکی را از خود دور کنند.
۱۲- ظرف مشتعل را حرکت ندهید. شعله را با شن، نمک،پتوی نمناک یا پوششهای دیگر خفه کنید.
نکات ایمنی در نجات مصدوم از اتاق پردود
۱- ابتدا مطمئن شوید برای نجات مصدوم جان خود را به خطر نمیاندازید.
۲- طناب نجات را به کمر خود ببندید و آن را به دست یکی از حاضران بدهید.
۳- روشی از نشانههای قراردادی بین خود و کسی که طناب را در دست داردبرقرار کنید تا زمانی که علامت دادید شما را بیرون بکشد. بهترین روش این است که طناب را به صورت دائم در حالت کشیده نگه دارید و در هنگام خطر آن را شل کنید تا فردمتوجه خطر شود و شما را بیرون بکشد.
توجه:بستن دستمال خیس به دور دهان و بینی باعث محافظت شما در برابر گاز یا دودهای سمی خواهد شد.
۴- برای نجات جان مصدوم از اتاق آتش گرفتهای که در آن بسته است باید قبل ازورود، با لمس در اتاق، حرارت را بسنجید، اگر داغ باشد وارد اتاق نشوید و اگر داغ نباشد، قبل از ورود به اتاق چند نفس عمیق بکشید تا خون شما پر اکسیژن شود سپس باشانه خود از پهلو به در ضربه بزنید تا در باز شود و در همین حال صورت خود را برگردانید. اتاق ممکن است پر از هوای سوخته فشرده باشد و احتمال دارد هر لحظه انفجاری رخ دهد. اگر دود کاملاً متراکم باشد روی زمین سینه خیز بروید زیرا با توجه به این که هوای داغ بالا میرود، ممکن است لایهای از هوای تمیز در کف اتاق وجودداشته باشد.
۵- مصدوم را بگیرید و با توجه به رعایت تمام جنبههای ایمنی به سرعتبه سمت در خروجی بکشید. لباس آتش گرفته مصدوم را با استفاده از پتو، گلیم و یا کت خاموش کنید.
۶- اگر لباس سوخته به پوست مصدوم چسبیده سعی نکنید آن را جداکنید.
۷- اگر مصدوم هشیار است کاملاً از او مراقبت کنید زیرا ممکن است بر اثرنیم سوز شدن اشیای داخل اتاق، گاز منواکسید کربن در هوای اتاق پراکنده شده باشد واین امر بر هوشیاری مصدوم به تدریج تأثیر میگذارد.
۸- اگر تنفس مصدوم قطع شده بلافاصله تنفس مصنوعی را شروع کنید و سپس مصدوم را به بیمارستان برسانید.
۹- اگرمصدوم در پارکینگ بستهای که ماشین یا موتور در آن روشن است گرفتار شده، در پارکینگ را باز کنید تا دود از پارکینگ خارج و هوای تازه به اندازه کافی وارد شود. نباید وارد چنین محلهایی شوید مگر آن که مطمئن شوید خطری جان شما را تهدید نخواهدکرد.
کمکهای اولیه در سوختگی
۱- وضعیت عمومی مصدوم را بررسی کنید. برای این منظور ابتدا از باز بودن راه های هوایی و تنفس صحیح اطمینان حاصل کنید.
2- در مصدومی که بیهوش است سر او را عقب بکشید تا زبان موجب انسداد راههای هوایی نشود.
3- اگر مصدوم نفس نمیکشد و نبض ندارد عمل احیاء (تنفس مصنوعی همراه با ماساژ قلبی) را در مورد او انجام دهید.
4- لباس مصدوم را که مربوط به عضو سوخته بدن اوست در آورید.
5- به خاطر داشته باشیدکه اگر لباس مصدوم به پوست ناحیه سوخته چسبیده است لباس را از پوست جدا نکنید بلکه لباس را از دور تا دور محل چسبیده قیچی کنید.
6- ساعت، گردنبند، دستبند ،انگشتر ، کمربند و کفشهای مصدوم را در آورید.
7- ناحیه سوخته را با آب سرد شستو شو دهید و بدین طریق آن را خنک کنید.
در صورت آسیب دیدن چشم و یا پلکها
۱- از مالیدن چشمها و پلکها خود داری کنید.
۲- حتما” در اولین فرصت به اورژانس چشم پزشکی مراجعه کنید. زیرا در بعضی مواقع آسیبهای چشمی در مراحل اولیه علائم زیادی ندارند و ظاهر بدی ایجاد نمیکنند اما میتوانند حوادث ناگواری برای چشم ایجاد کنند.
۳- چشم فرد آسیب دیده را با یک وسیله در دسترس مانند لیوانهای یکبار مصرف یا مقوائی که به شکل مخروط در آوردهاید بپوشانید. نیازی به گذاشتن دستمال، پنبه یا گاز روی چشم وجود ندارد.
۴- از هیچ گونه پماد یا قطره چشمی استفاده نکنید و چشمها را نشوئید زیرا استفاده از آنها میتواند آسیب وارده به چشم را شدیدتر کند.
۵- از آسپیرین، ایبوبروفن و موارد مشابه تا رسیدن به اورژانس چشم پزشکی خودداری کنید.
۶- سعی کنید مواد غذائی به بیمار ندهید تا در صورت نیاز به جراحی بتوان در اولین فرصت این کار را انجام داد.
