فرهنگ مصادیق:امید به فضل خدا

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
امید به فضل خدا

کتب مرتبط

ردیف عنوان
۱ از خدا چه بخواهیم
۲ توکل از منظر قران و روایات
۳ توکل
۴ کتاب توحید و توکل

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ امید به اجابت دعا (قرآن) – ویکی فقه
۲ امید به پاداش الهی (قرآن) – ویکی فقه

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان
۱ ادعای خدائی
۲ استهزاء خدا
۳ اعراض از یاد خدا
۴ انکار وجود خدا
۵ ایمن دانستن خود از مکر خدا
۶ بازداشتن از راه خدا
۷ بی اعتمادی به خدا
۸ تشبیه خدا به خلق
۹ تهمت به خدا، پیامبران و امامان
۱۰ تولی دشمنان خدا
۱۱ دروغ بستن بر خدا
۱۲ سوء ظن به اولیاء خدا
۱۳ سوء ظن به خدا
۱۴ شرک در ذات خدا
۱۵ شرک در صفات خدا
۱۶ شرک در عبادت خدا
۱۷ شرک در مالکیت خدا
۱۸ شکایت از خدا
۱۹ عهد شکنی با خدا
۲۰ غفلت از آیات خدا
۲۱ غفلت از خدا
۲۲ کفر به خدا
۲۳ محاربه با خدا ، رسول خدا و امام
۲۴ منت گذاری بر خدا و رسول(ص)
۲۵ نا امیدی از یاری خدا
۲۶ یأس از رحمت خدا
۲۷ خیرخواهی نسبت به خدا
۲۸ ذکر خدا
۲۹ شکر خدا
۳۰ عبادت خدا
۳۱ معرفت آیات خدا
۳۲ معرفت خدا
۳۳ معرفت صفات خدا
۳۴ معرفت نعمت های خدا
۳۵ وفا به عهد با خدا
۳۶ یاری رسول خدا (ص)
۳۷ اطاعت از خدا
۳۸ اقرار به گناه نزد خدا
۳۹ حمد خداوند
۴۰ ایمان به خدا
۴۱ ایمان به یگانگی خدا
۴۲ توکل بر خدا
۴۳ حسن ظن به خدا
۴۴ تسبیح خداوند

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

پایگاه‌های اینترنتی مرتبط

ردیف عنوان

امید به خدا (قرآن) – ویکی فقه

لازم است که انسان نسبت به خدا همیشه در حال بیم و امید باشد، همیشه باید به رحمت و عفو و فضل و هدایت .... خدا امید داشت.

لزوم امید به خدا

لازم است بیم از خداوند و امید به او در انسان باشد:
امن هو قـنت ءاناء الیل ساجدا وقائما یحذر الاخرة ویرجوا رحمة ربه... [۱]
(آیا چنین کسی با ارزش است) یا کسی که در ساعات شب به عبادت مشغول است و در حال سجده و قیام، از عذاب آخرت می‌ترسد و به رحمت پروردگارش امیدوار است؟!

امید به امدادهای خدا

مؤمنان به نزول امدادهای الهی پس از تحمل سختی‌ها و شدائد امیدوار بوده‌اند:
ام حسبتم ان تدخلوا الجنة ولما یاتکم مثل الذین خلوا من قبلکم مستهم الباساء والضراء وزلزلوا حتی یقول الرسول والذین ءامنوا معه متی نصر الله الا ان نصر الله قریب.[۲]
آیا گمان کردید داخل بهشت می‌شوید، بی آنکه حوادثی همچون حوادث گذشتگان به شما برسد؟! همانان که گرفتاری‌ها و ناراحتی‌ها به آنها رسید، و آن چنان ناراحت شدند که پیامبر و افرادی که ایمان آورده بودند گفتند: «پس یاری خدا کی خواهد آمد؟!» (در این هنگام، تقاضای یاری از او کردند، و به آنها گفته شد:) آگاه باشید، یاریِ خدا نزدیک است!
توجه به شکست ناپذیری و مهربانی خداوند، برانگیزاننده امید به امدادهای الهی در دل مؤمنان است:
بنصر الله ینصر من یشاء وهو العزیز الرحیم. [۳] به سبب یاری خداوند و او هر کس را بخواهد یاری می‌دهد و او صاحب قدرت و رحیم است.
آوردن دو صفت «عزت» و «رحمت» پس از بیان امدادهای الهی و این که خداوند هر کس را بخواهد یاری خواهد کرد، می‌تواند به منظور ایجاد امید در دل مسلمانان صدر اسلام باشد.

امید به رحمت خدا

امیدواری به رحمت خدا ضروری است:
قالوا بشرنـک بالحق فلاتکن من القـنطین. [۴]
۷۶. اعتقاد به خدا و صفات او، مایه امیدواری به رحمت الهی:
قال بل سولت لکم انفسکم امرا فصبر جمیل عسی الله ان یاتینی بهم جمیعا انه هو العلیم الحکیم[۵]قال انمآ اشکوا بثی وحزنی الی الله واعلم من الله ما لاتعلمون[۶]یـبنی اذهبوا فتحسسوا من یوسف واخیه ولاتایـسوا من روح الله انه لایایـس من روح الله الا القوم الکـفرون.[۷]
(یعقوب) گفت: « (هوای) نفس شما، مساله را چنین در نظرتان آراسته است! من صبر می‌کنم، صبری زیبا (و خالی از کفران)! امیدوارم خداوند همه آنها را به من بازگرداند چرا که او دانا و حکیم است! .... گفت: «من غم و اندوهم را تنها به خدا می‌گویم (و شکایت نزد او می‌برم)! و از خدا چیزهایی می‌دانم که شما نمی‌دانید! ... پسرانم! بروید، و از یوسف و برادرش جستجو کنید و از رحمت خدا مأیوس نشوید که تنها گروه کافران، از رحمت خدا مایوس می‌شوند! ».
باید انسان امیدوار به رحمت خدا در عین بیم داشتن از کیفر او داشته باشد:
... ان ربک سریع العقاب وانه لغفور رحیم.. [۸] به یقین پروردگار تو سریع العقاب و آمرزنده مهربان است.
.. وادعوه خوفا وطمعا ان رحمت الله قریب من المحسنین.. [۹] و او را با بیم و امید بخوانید! (بیم از مسئولیت‌ها، و امید به رحمتش. و نیکی کنید) زیرا رحمت خدا به نیکوکاران نزدیک است!
.. ان ربک لسریع العقاب وانه لغفور رحیم. [۱۰] پروردگارت مجازاتش سریع، (و در عین حال، نسبت به توبه کاران) آمرزنده و مهربان است.
نبئ عبادی انی انا الغفور الرحیم [۱۱] و ان عذابی هو العذاب الالیم.[۱۲] بندگانم را آگاه کن که من بخشنده مهربانم! و (اینکه) عذاب و کیفر من، همان عذاب دردناک است!
اولـئک الذین یدعون یبتغون الی ربهم الوسیلة ایهم اقرب ویرجون رحمته ویخافون عذابه... [۱۳]
کسانی را که آنان می‌خوانند، خودشان وسیله‌ای (برای تقرب) به پروردگارشان می‌جویند، وسیله‌ای هر چه نزدیکتر و به رحمت او امیدوارند و از عذاب او می‌ترسند چرا که عذاب پروردگارت، همواره در خور پرهیز و وحشت است!
تتجافی جنوبهم عن المضاجع یدعون ربهم خوفا وطمعا... [۱۴] پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور می‌شود (و بپا می‌خیزند و رو به درگاه خدا می‌آورند) و پروردگار خود را با بیم و امید می‌خوانند، و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند!

امید به رضایت خدا

مهاجران تهی دست، چشم انتظار بهبود وضع اقتصادی خویش همراه با رضایت خداوند داشتند:
للفقراء المهـجرین الذین اخرجوا من دیـرهم وامولهم یبتغون فضلا من الله ورضونا... [۱۵]
این اموال برای فقیران مهاجرانی است که از خانه و کاشانه و اموال خود بیرون رانده شدند در حالی که فضل الهی و رضای او را می‌طلبند و خدا و رسولش را یاری می‌کنند و آنها راستگویانند.

امید به عفو خدا

آیه اشاره به امیدوار ساختن مستضعفان ناتوان از جهاد و هجرت، به بخشوده شدن از سوی خدا دارد:
الا المستضعفین من الرجال والنسآء والولدن لایستطیعون حیلة ولایهتدون سبیلا [۱۶] فاولـئک عسی الله ان یعفو عنهم وکان الله عفوا غفورا. [۱۷]
مگر آن دسته از مردان و زنان و کودکانی که براستی تحت فشار قرار گرفته‌اند (و حقیقتاً مستضعفند) نه چاره‌ای دارند، و نه راهی (برای نجات از آن محیط آلوده) می‌یابند. ممکن است خداوند، آنها را مورد عفو قرار دهد و خداوند، عفو کننده و آمرزنده است.

امید به فضل خدا

در کنار کار و کوشش ضرورت دارد انسان به فضل خدا امید داشته باشد :
ولاتتمنوا ما فضل الله به بعضکم علی بعض للرجال نصیب مما اکتسبوا وللنسآء نصیب مما اکتسبن وسـلوا الله من فضله...[۱۸]
برتری‌هایی را که خداوند برای بعضی از شما بر بعضی دیگر قرار داده آرزو نکنید! (این تفاوت‌های طبیعی و حقوقی، برای حفظ نظام زندگی شما، و بر طبق عدالت است. ولی با این حال،) مردان نصیبی از آنچه به دست می‌آورند دارند، و زنان نیز نصیبی (و نباید حقوق هیچ یک پایمال گردد). و از فضل (و رحمت و برکت) خدا، برای رفع تنگناها طلب کنید! و خداوند به هر چیز داناست.
امید به فضل الهی، زمینه ساز پرهیز از طمع ورزی به دارایی‌های دیگران است:
ولاتتمنوا ما فضل الله به بعضکم علی بعض للرجال نصیب مما اکتسبوا وللنسآء نصیب مما اکتسبن وسـلوا الله من فضله... [۱۹]
برتری‌هایی را که خداوند برای بعضی از شما بر بعضی دیگر قرار داده آرزو نکنید!
تلاوت قرآن، برپا داشتن نماز و انفاق در راه خدا، زمینه امید به افزایش فضل الهی است:
ان الذین یتلون کتـب الله و اقاموا الصلوة و انفقوا مما رزقنـهم سرا وعلانیة یرجون تجـرة لن تبور [۲۰] لیوفیهم اجورهم ویزیدهم من فضله انه غفور شکور. [۲۱]
کسانی که کتاب الهی را تلاوت می‌کنند و نماز را برپا می‌دارند و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم پنهان و آشکار انفاق می‌کنند، تجارتی (پرسود و) بی زیان و خالی از کساد را امید دارند. (آنها این اعمال صالح را انجام می‌دهند) تا خداوند اجر و پاداش کامل به آنها دهد و از فضلش بر آنها بیفزاید که او آمرزنده و شکرگزار است!

امید به هدایت خدا

ایمان به خدا و روز قیامت و برپاداشتن نماز و پرداخت زکات و ترس از خدا، سبب امید به هدایت الهیرمی‌شود:
انما یعمر مسـجد الله من ءامن بالله والیوم الاخر واقام الصلوة وءاتی الزکوة ولم یخش الا الله فعسی اولـئک ان یکونوا من المهتدین. [۲۲]
مساجد خدا را تنها کسی آباد می‌کند که ایمان به خدا و روز قیامت آورده، و نماز را برپا دارد، و زکات را بپردازد، و جز از خدا نترسد امید است چنین گروهی از هدایت یافتگان باشند.
پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم گرامی اسلام به دستیابی به کوتاه‌ترین راه رشد و هدایت الهی امید داشتند:
... وقل عسی ان یهدین ربی لاقرب من هـذا رشدا. [۲۳] امیدوارم که پروردگارم مرا به راهی روشن‌تر از این هدایت کند!
حضرت موسی علیه‌السّلام به هدایت الهی هنگام رفتن به سوی مدین امید داشت:
ولما توجه تلقاء مدین قال عسی ربی ان یهدینی سواء السبیل. [۲۴] و هنگامی که متوجّه جانب مدین شد گفت: «امیدوارم پروردگارم مرا به راه راست هدایت کند.

پا نویس

  1. زمر/سوره۳۹، آیه۹
  2. بقره/سوره۲، آیه۲۱۴
  3. روم/سوره۳۰، آیه۵
  4. حجر/سوره۱۵، آیه۵۵
  5. یوسف/سوره۱۲، آیه۸۳
  6. یوسف/سوره۱۲، آیه۸۶
  7. یوسف/سوره۱۲، آیه۸۷
  8. انعام/سوره۶، آیه۱۶۵
  9. اعراف/سوره۷، آیه۵۶
  10. اعراف/سوره۷، آیه۱۶۷
  11. حجر/سوره۱۵، آیه۴۹
  12. حجر/سوره۱۵، آیه۵۰
  13. اسراء/سوره۱۷، آیه۵۷
  14. سجده/سوره۳۲، آیه۱۶
  15. حشر/سوره۵۹، آیه۸
  16. نساء/سوره۴، آیه۹۸
  17. نساء/سوره۴، آیه۹۹
  18. نساء/سوره۴، آیه۳۲
  19. نساء/سوره۴، آیه۳۲
  20. فاطر/سوره۳۵، آیه۲۹
  21. فاطر/سوره۳۵، آیه۳۰
  22. توبه/سوره۹، آیه۱۸
  23. کهف/سوره۱۸، آیه۲۴
  24. قصص/سوره۲۸، آیه۲۲
منبع: سایت ویکی فقه -تاریخ برداشت: 1395/02/25