امر به معروف و نهی از منکر – پژوهه
نویسنده: زینب طاهری
تاریخ تألیف: ۰۵-۰۵-۱۳۹۴
کلید واژهها: امر به معروف، نهی از منکر، معروف، منکر
محتویات
- ۱ مقدمه
- ۲ شناخت معروف و منکر
- ۳ اهمیت امر به معروف و نهی از منکر
- ۴ وظایف آمرین به معروف و ناهین از منکر
- ۵ مراتب امر به معروف و نهی از منکر
- ۶ شیوه های امر به معروف و نهی از منکر
- ۷ آثار امر به معروف و نهی از منکر
- ۸ علل مهجوریت و ترک امر به معروف و نهی از منکر
- ۹ پیامد های ترک امر به معروف و نهی از منکر
- ۱۰ پانویس
مقدمه
آیین مقدس اسلام در کنار دیگر برنامه های فردی واجتماعی خود، از پیروانش می¬خواهد که نسبت به آنجه از دیگران می-بینند بی¬تفاوت نباشند بلکه آنها را به سوی خوبی¬ها فرا خوانده و از بدیها باز دارند. این دو وظیفه اساسی، امر به معروف و نهی از منکر نام دارد.
امر در لغت دو معنى دارد؛ یکى کار که جمع آن امور است[۱] و دیگرى دستور و طلب که جمع آن اوامر است[۲]. نقیض امر، نهی[۳] به معنای زجر و منع [۴]است. معروف از ماده «عرف» به معنای شناخته شده[۵] و منکر از ماده «نکر» به معنی ناشناخته است.[۶] امر در اصطلاح، اسمى است براى هر کارى که با عقل و شریعت نیکو شناخته شده[۷] و منکر، ضد معروف و هر کاریست که عقلها و خردهاى سلیم، زشتى آن را حکم می¬کند یا اینکه عقلها در زشتى و خوبى آن کار سکوت می¬کنند، سپس دین و شریعت بدى و زشتى آن را بیان می¬کند[۸]. پس امر به معروف یعنی فرمان دادن به نیکی و نهی از منکر، باز داشتن از بدی و ناپسندی است.[۹]
شناخت معروف و منکر
بهترین راه شناخت معروف و منکر، مراجعه به شرع مقدّس و عقل سلیم است. بر این اساس هر چیزی را که شارع مقدس به آن امر کرد و مردم را به انجام آن تشویق نمود، آن چیز «معروف» و هرگاه شارع مقدّس، از چیزی نهی کرد و مردم را از انجام آن سرزنش نمود، آن چیز منکر است[۱۰]و همچنین می¬توان برای شناخت معروف و منکر از عقل سلیم بهره برد.
از انواع معروف می¬توان به امور واجب و مستحب از قبیل ایمان، احیای مراکز دینی و مساجد، یتیم نوازی و...[۱۱]و از انواع منکر به امور حرام و مکروه از قبیل غیبت، دروغ و...[۱۲] اشاره داشت.
اهمیت امر به معروف و نهی از منکر
الف) امر به معروف و نهی از منکر در قرآن در قران آیات زیادی وجود دارد که به روشنی، جایگاه امر به معروف و نهی از منکر را یاد آوری می¬کند. در اینجا بنا به اهمیت این دو حکم الهی و نیز بهره¬مند شدن از چشمه جوشان قرآن، به چند آیه اشاره می¬شود:
1- «باید از میان شما، جمعى دعوت به نیکى و امر به معروف و نهى از منکر کنند! و آنها همان رستگارانند»[۱۳]
2- « شما بهترین امتى بودید که به سود انسانها آفریده شدهاند(چه اینکه) امر به معروف و نهى از منکر مىکنید و به خدا ایمان دارید»[۱۴]
3- «(به هر حال) با آنها مدارا کن و عذرشان را بپذیر و به نیکىها دعوت نما و از جاهلان روى بگردان»[۱۵]
4- «... آمران به معروف، نهى کنندگان از منکر و حافظان حدود(و مرزهاى) الهى،(مؤمنان حقیقىاند) و بشارت ده به(اینچنین) مؤمنان!»[۱۶]
آیات مرتبط: سوره آل عمران، آیه 114 -سوره حج، آیه 40-41- سوره توبه، آیه 71.
ب) امر به معروف و نهی از منکر در روایات
در روایات از پیامبر(ص) و امامان معصوم(علیهم السلام) توصیه¬های زیادی به امر به معروف ونهی از منکر می¬شود که خود بیانگر اهمیت آن است.
1-پیامبر(ص) فرمود: اى مردم پیش از مردن توبه کنید و... امر به معروف کنید تا محفوظ بمانید. نهى از منکر کنید تا یارى شوید.[۱۷]
2-امام محمد باقر(ع) فرمود: امر به معروف و نهى از منکر، دو آفریده از آفریدههاى خداوندند، کسى که آن دو را یارى کند (موجبات این دو امر مهم را فراهم سازد) خداوند او را عزیز نماید و کسى که آنها را ترک کند خداوند عزّ و جل ذلیل و خوارش گرداند.[۱۸]
3-درة بن ابى لهب گوید: شخصى خدمت پیغمبر اکرم(ص) آمد در حالى که حضرت بر منبر بود پرسید: یا رسول اللَّه بهترین مردم کیست؟ فرمود آنکه مردم را امر به معروف و نهى از منکر کند و آنها را از خدا بترساند و به او علاقهمند سازد.[۱۹]
4-امام علی(ع) فرمودند: امر کردن به معروف افضل عملهاى آفریدگان است.[۲۰]
ج) امر به معروف ونهی از منکر در کلام بزرگان
تمامی علماء وبزرگان درباره امر به معروف و نهی از منکر بحثهای جامعی نموده¬اند که ما به عنوان نمونه، فرمایشات چند نفر از این دانشمندان را ذکر خواهیم کرد:
شهید اول: امر به معروف و نهی از منکر عقلا و نقلا واجب است و بر فرض که واجب عینی نباشد، واجب کفایی است.[۲۱]
محقق حلی: امر به معروف و نهی از منکر واجب است به اجماع فقهاء ومسلمین.[۲۲]
حضرت امام خمینی(ره): اقوی آن است که وجوب امر به معروف و نهی از منکر کفائی است؛ یعنی اگر کسی در موردی این مهم را انجام داد از دیگران ساقط می¬شود وگرنه همه مردم که در آن مورد سکوت کرده¬اند همه واجب الهی را ترک کرده-اند.[۲۳]
مقام معظم رهبری(مدظله العالی): مسئله امر به معروف، تکلیف همیشگی مسلمانهاست. جامعه اسلامی با امر به معروف و نهی از منکر زنده می¬ماند. قوام حکومت اسلامی به امر به معروف و نهی ازمنکراست.[۲۴]
دراهمیت این موضوع همین بس که حفظ دین در همه ابعادش به اجرای آن بستگی دارد وحساب امر به معروف و نهی از منکر از حساب نماز و روزه و حج جدا است؛ زیرا آنها ضرری به منافع و هوسهای دیگران نمی¬زند ولذا کسی مخالفتی با آنها ندارد اما نهی از منکر مخالفت با انحرافات و هوسهای مردم است و قهرا گروهی در مقابل آن مقاومت می¬کنند.
دایره امر به معروف و نهی از منکر برخلاف تصور بعضی که امر و نهی را مربوط به تذکرات فردی در گناهان شخصی می¬دانند، این دو واجب در مداری به وسعت تمام دین در حرکت هستند. لذا تمام عرصه¬های موجود در جامعه میدان امر به معروف ونهی از منکر است. در روایتی آمده است:
«بهما تقام الفرائض» یعنی قوام واجبات به امر به معروف ونهی از منکر است.[۲۵]
وظایف آمرین به معروف و ناهین از منکر
1-نیتش را برای خدا خالص کند و از او مدد بخواهد.
2-آگاهی به شروط امر به معروف ونهی از منکر داشته باشد و معروف ومنکر را بشناسد.
3- سخنش منطقی و کلامش ساده ومختصر ومفید باشد.[۲۶]
4-خودش عامل به معروف و تارک منکر باشد وبه عیبهای خودش متوجه باشد.
5- با تفاوتهای اخلاقی و روحی مردم آشنا باشد.
6-نصیحت¬گر مردم باشد و با آنها با مدارا و رفاقت رفتار کنند.
7-در این امر شکیبا باشد و قضاوت عجولانه نداشته باشد.
8-دارای اعتدال و میانه روی باشد.[۲۷]
شرایط امر به معروف و نهی از منکر غالب فقیهان ومتکلمان برای این فریضه چهار شرط زیر را برشمردند:
1- آمر و ناهی، معروف ومنکر را بشناسند.
2-آمر و ناهی احتمال تأثیر در امر به معروف و نهی از منکر را بدهند.
3-تارک معروف و عامل به منکر بر ادامه شیوه خود اصرار داشته باشد.
4-امر به معروف ونهی از منکر موجب ضرر و مفسده¬ای نباشد.[۲۸]
مراتب امر به معروف و نهی از منکر
برای امر به معروف و نهی از منکر سه مرحله متصور شده است:
1- انکار قلبی؛ یعنی ناراحتی خود را از منکر آشکار کند؛ چهره در هم کشیدن، روی گرداندن، ترک رفت وآمد و...
2- انکار زبانی؛ یعنی اگر می¬داند از مرحله اول نتیجه نمی¬گیرد باید با زبان نرم، او را متوجه خطایش کنند و در صورت عدم تأثیر، بایستی با لحن آمرانه امر ونهی کند و در هر حال رعایت درجات تندی را بنماید و در این امر و نهی مرتکب خلاف نشود.[۲۹]
3- اقدام عملی؛ گاه ممکن است منکر چنان ریشه¬دار شده باشد که نیازمند عمل باشد. منتهی مراحل را باید درنظر گرفت و از مرحله سبکتر باید شروع کرد؛ مانند شکستن آلات لهو ولعب، ریختن شراب، گرفتن مال مغصوب و...[۳۰]
لازم به ذکر است در جامعه اسلامی اجرای عملی امر به معروف و نهی از منکر در صورت نیاز به برخورد فیزیکی از وظایف حکومت اسلامی است که در غیر این صورت بی¬نظمی اجتماعی ایجاد می¬شود.
شیوه های امر به معروف و نهی از منکر
برترین روشها در امر به معروف ونهی از منکر، روشهایی است که اولیای الهی در ارشاد ملتها به کار گرفته¬اند و به وسیله آن توانسته¬اند از مردمی با بدترین خصوصیات اخلاقی انسانهای ارزشمند بسازند.
اهم این روشها عبارتند از:
1-هماهنگی در گفتار و رفتار[۳۱]
2-احترام به شخصیت افراد
3-پرهیز از افراط در تندی و بد زبانی[۳۲]
4- جلب اعتماد[۳۳]
5-احترام به عقاید دیگران [۳۴]
آداب امر به معروف و نهی از منکر در هر کاری آدابی نهفته است و این آداب در امر به معروف و نهی از منکر به شرح ذیل است:
1- تجسس نکند؛ از دخالت در زندگی خصوصی مردم بپرهیزد که این کار خود امری حرام است.
2- صبور باشد. زیرا ریشه کنی منکر به سرعت ممکن نیست. [۳۵]
3-قطع رحم نکند؛ باید دانست که دستورات اسلام مکمل یکدیگرند واجرای هیچ یک نباید مانع اجرای دیگر فرایض شود.
4- پرده دری نکند.
5- خود را فراموش نکند.
آثار امر به معروف و نهی از منکر
الف) آثار فردی 1-نجات از قهر خدا با ناراحت شدن از انجام منکر.[۳۶] 2-رسیدن به واقعیت الطاف الهی.[۳۷] 3- می توان با امر به معروف ونهی از منکر بهترین مردم به شمارآمد.[۳۸] 4- خلیفه خدا در روی زمین بودن[۳۹] 5-شریک شدن در همه ثوابها، از آثار امر به معروف و نهی از منکر است.[۴۰] 6-کسب رضایت خدا [۴۱] 7-فلاح و رستگاری[۴۲] 8-سلامتی دین و دنیا [۴۳] 9-نصرت الهی[۴۴] 10-کم نشدن عمر و روزی.[۴۵] 11-ثواب فراوان.[۴۶] ب) آثار اجتماعی 1-اجرای احکام اسلام.[۴۷] 2- برقراری عدالت اجتماعی با امر به معروف و نهی از منکر.[۴۸] 3-با امر به معروف ونهی از منکر، زمین ها آباد می¬شود. [۴۹] 4-استواری نظام اسلامی به امر به معروف ونهی از منکر است. [۵۰] 5-امنیت.[۵۱] 6- هر که امر به معروف کند مؤمنان را قدرتمند می¬گرداند.[۵۲] 7- هر که نهى از منکر کند، بینی فاسقان را بر خاک می¬مالد.[۵۳] 8-پاکیزگی کسب وکار. [۵۴]
علل مهجوریت و ترک امر به معروف و نهی از منکر
1-ترس از مرگ و یا به خطر افتادن منافع دنیوی.
2-حیا وخجالت، بی¬تفاوتی.
3-جهل ونادانی.[۵۵]
4-طمع رسیدن به منافع مادی.[۵۶]
5-ضعف وکوچکی نفس.[۵۷]
6- بی تأثیر دانستن امر به معروف ونهی از منکر
7- ترک وظیفه به گمان خود سازی [۵۸]
پیامد های ترک امر به معروف و نهی از منکر
سستى نمودن از امر به معروف و نهى از منکر، و جلوگیرى ننمودن از ظلم ستمکاران، نه تنها حلم نیست بلکه خمودی است که از ملکات رذیله به شمار می¬رود.[۵۹]
الف) آثار فردی ترک امر به معروف و نهی از منکر 1- بی¬تفاوتی به دین وضعف ایمان. [۶۰]
2-همانگونه که عامل به این فریضه درثواب شریک است، تارک آن نیز در گناه آن شرکت دارد.[۶۱]
3- محرومیت از سعادت وحیات معنوی.[۶۲]
4-دشمن خدا بودن.[۶۳]
ب) آثار اجتماعی ترک امر به معروف و نهی از منکر
1-شیوع مفاسد اجتماعی و تبدیل منکر به معروف.[۶۴]
2-فراموشی خوبیها و تسلط اشرار.[۶۵]
3-عقوبت الهی.[۶۶]
4-از بین رفتن برکت در زندگی.[۶۷]
5-پیکار با خدا.(68)
پانویس
- ↑ - قرشى سید على اکبر ؛ قاموس قرآن، تهران، دار الکتب الإسلامیة، 1371 ش، ششم، ج1، ص: 110
- ↑ - معزی فیومى، احمد بن محمد؛ مصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر الرافعی، قم، دفتر تبلیغات، ص 22
- ↑ - فراهیدی، خلیل بن احمد؛ العین، مصحح دکتر مهدی فخرومی ـ ابراهیم سامرایی، قم، انتشارات هجرت، چ دوم، 1410 هـ، ج8، ص298
- ↑ - قاموس، ج7، ص 117
- ↑ - مهیار، رضا ؛ فرهنگ ابجدیعربی، فارسی، تهران، انتشارات اسلامی، ص874
- ↑ - - همان ص 96
- ↑ - راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ ترجمه وتحقیق مفردات الفاظ قرآن، خسروى حسینى سید غلامرضا، تهران، انتشارات مرتضوى، 1375 ش، دوم، ج2، ص 587
- ↑ - ترجمه مفردات، ج4، ص 397
- ↑ - اسلامی اردکانی، حسن ؛امر به معروف ونهی از منکر، قم، نشر خرّم، اول، 1375 ش، ص14
- ↑ -میر عظیمی، جعفر ؛دو فریضه بزرگ امر به معروف ونهی از منکر، قم، واحد فرهنگی کتابخانه عمومی حضرت ابوالفضلع///، سوم، 1375ش، ص170
- ↑ -قرائتی، محسن؛ امر به معروف ونهی از منکر، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، دوم، 1376ش، ص263
- ↑ - نراقی، مولامهدی ؛علم اخلاق اسلامیترجمه کتاب جامع السعادات ترجمه سید جلال الدین مجتبوی، انتشارات حکمت، 1366ه.ش، اول، ج2، ص330
- ↑ - سوره آل عمران، آیه 104 وَ لْتَکُن مِّنکُمْ أُمَّةٌ یدْعُونَ إِلىَ الخَْیرِْ وَ یأْمُرُونَ بِالمَْعْرُوفِ وَ ینْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَ أُوْلَئکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
- ↑ - سوره آل عمران، آیه 110 کُنتُمْ خَیرَْ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لَوْ ءَامَنَ أَهْلُ الْکِتَابِ لَکاَنَ خَیرًْا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَ أَکْثرَُهُمُ الْفَاسِقُونَ
- ↑ - سوره اعراف، آیه 199 خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الجَْاهِلِینَ
- ↑ - سوره توبه، آیه 112 التَّئبُونَ الْعَبِدُونَ الحَْمِدُونَ السَّئحُونَ الرَّاکِعُونَ السَّاجِدُونَ الاَْمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنکَرِ وَ الحَْفِظُونَ لحُِدُودِ اللَّهِ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ 17)- طباطبایى، سید عباس؛ارشاد القلوب- ترجمه طباطبایى، قم، جامعه مدرسین، پنجم، 1376 ش، ص 181
- ↑ - شیخ صدوق؛ پاداش نیکىها و کیفر گناهان، محمد على مجاهدى، قم، انتشارات سرور، 1381 ش، اول، ص 408
- ↑ - طبرسی، فضل بن حسن؛ ترجمه مجمع البیان فى تفسیر القرآن، مترجمان، تهران، انتشارات فراهانى، 1360 ش، اول ، ج4، ص: 193
- ↑ - خوانساری، جمال الدین؛ شرح آقا جمال الدین خوانساری بر غرر الحکم، دانشگاه تهران، 1366 ش، ج2، ص: 102ح1977
- ↑ - شهید ثانی ؛ترجمه وتبین شرح لمعه، شروانی، علی، قم، دارالعلم، اول، 1383ش، ج5، ص71
- ↑ - محقق حلی، شرایع الاسلام، منشورات اعلمی، ج1-2، ص340
- ↑ - الامام الخمینى؛تحریر الوسیلة، مؤسسة تنظیم و نشر آثار الامام الخمینى قدس سره، اول، پائیز 1379 مسأله 2 ص362
- ↑ میر عظیمی، جعفر ؛دو فریضه بزرگ امر به معروف ونهی از منکر، ص196
- ↑ - قرائتی، محسن؛ امر به معروف ونهی از منکر، ص 39
- ↑ - مرکز تحقیقات اسلامی سپاه ؛امر به معروف ونهی از منکر، نمایندگی ولی فقیه در سپاه، سوم، 1376ش، صص 50-55
- ↑ -- قرائتی، محسن؛ امر به معروف ونهی از منکر، صص115-123
- ↑ - میر عظیمی، جعفر ؛دو فریضه بزرگ امر به معروف ونهی از منکر، ص170
- ↑ - مرکز تحقیقات اسلامی سپاه ؛امر به معروف ونهی از منکر، صص70-76
- ↑ - نراقی، ملا احمد؛معراج السعاده، قم، زهیر، 1386ه.ش، اول، ص413
- ↑ -سوره صف، آیه 2-3 یأَیهَُّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ*کَبرَُ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُواْ مَا لَا تَفْعَلُونَ
- ↑ - بحارالأنوار ج 74 ص212 أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع الْإِفْرَاطُ فِی الْمَلَامَةِ یشِبُّ نِیرَانَ اللَّجَاجَةِ
- ↑ - شیخ حر عاملى؛وسائل الشیعة، قم، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث، 1409 هجرى، اول، 29 جلد، ج 12، ص 158 أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ قُلُوبُ الرِّجَالِ وَحْشِیةٌ فَمَنْ تَأَلَّفَهَا أَقْبَلَتْ عَلَیهِ
- ↑ - محمدی، محمد مهدی-مقدس نیان، محمد؛آداب معاشرت، قم، زمزم هدایت، 1385ش، صص56-64
- ↑ - اسلامی اردکانی، حسن ؛امر به معروف ونهی از منکر، صص173-194
- ↑ - وسائلالشیعة ج 16، ص 133 امیرالمؤمنینع): هر کس منکر ی را دید وقلبا از آن ناراحت شد، همانا از قهر خدا نجات پیدا کرده است
- ↑ -همان، امام علی ع): هر کس با شمشیر وقوت برای عزت کلمةالله قیام کند، به واقعیت الطاف الهی رسیده است.
- ↑ - پاینده، ابو القاسم ؛ نهج الفصاحة مجموعه کلمات قصار حضرت رسول ص، تهران، دنیاى دانش، 1382 ش، چهارم، ص 468 پیامبر اکرم ص): بهترین مردم کسی است که مردم را به معروف دعوت کند
- ↑ -ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج4، ص: 193 پیغمبرص روایت کرده است که: هر که امر بمعروف و نهى از منکر کند خلیفه خدا و پیغمبر و قرآنست در زمین.
- ↑ - وسائلالشیعة ج 16، ص 124
- ↑ -سوره مریم، آیه «55 وَ کاَنَ یأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَوةِ وَ الزَّکَوةِ وَ کاَنَ عِندَ رَبِّهِ مَرْضِیا»
- ↑ - سوره آل عمران، آیه 104 وَ لْتَکُن مِّنکُمْ أُمَّةٌ یدْعُونَ إِلىَ الخَیرِْ وَ یأْمُرُونَ بِالمَْعْرُوفِ وَ ینْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَ أُوْلَئکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
- ↑ - تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 331 امام علیع): مَنْ کَانَ فِیهِ ثَلَاثٌ سَلِمَتْ لَهُ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةُ یأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ یأْتَمِرُ بِهِ وَ ینْهَى عَنِ الْمُنْکَرِ وَ ینْتَهِی عَنْهُ...
- ↑ - وسائلالشیعة ج 16، ص 146 قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ خَلْقَانِ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ فَمَنْ نَصَرَهُمَا نَصَرَهُ اللَّهُ وَ مَنْ خَذَلَهُمَا خَذَلَهُ اللَّهُ
- ↑ - صابرى یزدى، على رضا / انصارى محلاتى، محمد رضار؛الحکم الزاهرة با ترجمه انصارى، قم، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامى، دوم، 1375 ش، ص: 356 امام علىع): امر به معروف و نهى از منکر دو خصلت از خصلتهاى الهى هستند که نه مرگى را نزدیک مىکنند و نه از رزقى مىکاهند.
- ↑ - شرح آقا جمال الدین خوانسارى بر غرر الحکم ج2 ، ص 611 امام علىع): امر به معروف و نهى از منکر ... ثواب را دو چندان مىگردانند.
- ↑ - شیخ کلینى ؛الکافی، تهران، اسلامیه، 1362 ش، دوم، ج5 ، ص 55 إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ سَبِیلُ الْأَنْبِیاءِ وَ مِنْهَاجُ الصُّلَحَاءِ فَرِیضَةٌ عَظِیمَةٌ بِهَا تُقَامُ الْفَرَائِضُ
- ↑ -همان. إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ .. تُرَدُّ الْمَظَالِمُ.
- ↑ - حسن بن شعبه حرانى، تحف العقول، قم، انتشارات جامعه مدرسین قم، 1404 ق، ص: 238 اِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ .... وَ تُعْمَرُ الْأَرْضُ
- ↑ - شیخ طوسى، التهذیب، تهران، دار الکتب الإسلامیه تهران، 1365 ش، ج6، ص180 إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ ...یسْتَقِیمُ الْأَمْرُ
- ↑ - وسائلالشیعة، ج 16، ص 119 اِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ .... وَ تَأْمَنُ الْمَذَاهِبُ وَ ... وَ ینْتَصَفُ مِنَ الْأَعْدَاءِ
- ↑ - شرح آقا جمال الدین خوانسارى بر غرر الحکم ج5 ص: 259
- ↑ -همان
- ↑ - تحفالعقول ص: 238 إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ ....وَ تَحِلُّ الْمَکَاسِبُ
- ↑ - خرمی مشگانی، ابراهیم؛امر به معروف ونهی از منکر، کاشان، مرسل، سوم، 1385ش، صص156-164
- ↑ - اسلامی اردکانی، حسن ؛امر به معروف ونهی از منکر ص79
- ↑ - معراج السعادة، 405
- ↑ - قرائتی، محسن؛ امر به معروف ونهی از منکر، صص75-81
- ↑ - امام خمینى؛شرح حدیث جنود عقل و جهل، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره، چاپ اوّل، بهار 1377ص: 368
- ↑ - الکافی ، ج 2، ص 127 أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ کُلُّ مَنْ لَمْ یحِبَّ عَلَى الدِّینِ وَ لَمْ یبْغِضْ عَلَى الدِّینِ فَلَا دِینَ لَه
- ↑ - حسن بن ابى الحسن دیلمى، إرشاد القلوب، انتشارات شریف رضى، 1412 ق، ج2، ص 183 قال امام صادقع): من له جار و یعمل بالمعاصی فلم ینهه فهو شریکه
- ↑ - تهذیبالأحکام ج 6، ص 181 قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع مَنْ تَرَکَ إِنْکَارَ الْمُنْکَرِ بِقَلْبِهِ وَ یدِهِ وَ لِسَانِهِ فَهُوَ مَیتٌ بَینَ الْأَحْیاءِ فِی کَلَامٍ هَذَا خِتَامُهُ
- ↑ - وسائلالشیعة، ج 16، ص 122پیامبر اکرمص): به راستی خداوند دشمن می دارد مؤمن ناتوانی را که دین ندارد. به آن حضرت عرض کردند: مؤمن ناتوانی را که دین ندارد، کیست؟فرمود: کسی که نهی از منکر نکند
- ↑ - بحارالأنوار، ج 97، ص 74 قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّ الْمَعْصِیةَ إِذَا عَمِلَ بِهَا الْعَبْدُ سِرّاً لَمْ تَضُرَّ إِلَّا عَامِلَهَا وَ إِذَا عَمِلَ بِهَا عَلَانِیةً وَ لَمْ یغَیرْ عَلَیهِ أَضَرَّتْ بِالْعَامَّةِ
- ↑ - مستدرکالوسائل، ج 12 ، ص 179 امام عَلِی ع قَالَ لَا تَتْرُکُوا الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ فَیوَلِّی اللَّهُ أُمُورَکُمْ شِرَارَکُمْ ثُمَّ تَدْعُونَ فَلَا یسْتَجَابُ لَکُمْ دُعَاؤُکُمْ
- ↑ - پاداش نیکىها و کیفر گناهان ص: 649 رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود: هر گاه امت من امر به معروف و نهى از منکر را ترک کند، بایستى آماده عذاب خداوند متعال باشد
- ↑ - وسائلالشیعة ، ج 16، ص 123 النَّبِی ص أَنَّهُ قَالَ لَا تَزَالُ أُمَّتِی بِخَیرٍ مَا أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ تَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوَى فَإِذَا لَمْ یفْعَلُوا ذَلِکَ نُزِعَتْ مِنْهُمُ الْبَرَکَاتُ وَ سُلِّطَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَ لَمْ یکُنْ لَهُمْ نَاصِرٌ فِی الْأَرْضِ وَ لَا فِی السَّمَاءِ
- ↑ - خرمشاهى، بهاء الدین - انصارى، مسعود؛پیام پیامبر، تهران، منفرد، اول، 1376 ش، ص: 347 پیامبر- صلّى اللَّه علیه و آله-: «وقتى امتم امر به معروف و نهى از منکر را به هم سپرند باید آماده جنگى با خداوند متعال باشند.
