فرهنگ مصادیق:قضاوت: تفاوت بین نسخه‌ها

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
جز (User6 صفحهٔ قضاوت را به فرهنگ مصادیق:قضاوت منتقل کرد)
(اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام)
سطر ۱۹: سطر ۱۹:
 
| ۳|| [[هر آنچه باید در مورد آزمون قضاوت بدانید]]
 
| ۳|| [[هر آنچه باید در مورد آزمون قضاوت بدانید]]
 
|-
 
|-
−
| 4|| [[قضاوت در قرآن]]
+
| ۴|| [[قضاوت در قرآن]]
 +
|-
 +
| ۵|| [[احادیثی درباره قضاوت و داوری کردن]]
 +
|-
 +
| ۶|| [[قضاوت در قرآن - اندیشه قم]]
 +
|-
 +
| ۷|| [[داوری‌های بشر از نگاه قرآن کریم]]
 +
|-
 +
| ۸|| [[سوره مائده در مورد قضاوت]]
 +
|-
 +
| ۸|| [[داوری در طلاق]]
 +
|-
 +
| ۹|| [[داوری اجباری در دعاوی خانوادگی]]
 +
|-
 +
| ۱۰|| [[استقلال قاضی]]
 +
|-
 +
| ۱۱|| [[شرایط و صفات قاضی از دیدگاه فقه اسلامی ]]
 
|}
 
|}
 
<p class="relatesubject">موضوعات مرتبط</p>
 
<p class="relatesubject">موضوعات مرتبط</p>
سطر ۳۲: سطر ۴۸:
 
| ۳ || [[قضاوت نامشروع]]
 
| ۳ || [[قضاوت نامشروع]]
 
|}
 
|}
−
<p class="relatemedia">چندرسانه ای مرتبط</p>
+
<p class="relatemedia">چندرسانه‌ای مرتبط</p>
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-
 
|-
سطر ۳۸: سطر ۵۴:
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
−
<p class="relatepro">مرتبط های بوستان</p>
+
<p class="relatepro">مرتبط‌های بوستان</p>
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-
 
|-
سطر ۵۰: سطر ۶۶:
 
|-
 
|-
 
|}
 
|}
−
<p class="relatesites">پایگاه های اینترنتی مرتبط</p>
+
<p class="relatesites">پایگاه‌های اینترنتی مرتبط</p>
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-
 
|-
سطر ۵۸: سطر ۷۴:
 
</div>
 
</div>
  
−
== احادیثی درباره قضاوت و داوری کردن ==
+
== احادیثی دربارهٔ قضاوت و داوری کردن ==
  
 
قال الامام علی - علیه السلام - : لَیسَ مِنَ العَدلِ القَضَاءُ عَلَی الثَّقَهِ بِالظَّنِّ.<br/>
 
قال الامام علی - علیه السلام - : لَیسَ مِنَ العَدلِ القَضَاءُ عَلَی الثَّقَهِ بِالظَّنِّ.<br/>
سطر ۶۵: سطر ۸۱:
 
امام علی علیه‌السلام :<br/>
 
امام علی علیه‌السلام :<br/>
 
خَمسَهُ أشیاءَ یَجِبُ علَی القاضی الأخْذُ فیها بظاهِرِ الحُکمِ : الوِلایَهُ والمَناکِحُ والمَواریثُ والذَّبایحُ والشَّهاداتُ ، إذا کانَ ظاهرُ الشُّهودِ مَأمونا جازَت شَهادَتُهُم ولا یَسألُ عن باطِنِهم .<br/>
 
خَمسَهُ أشیاءَ یَجِبُ علَی القاضی الأخْذُ فیها بظاهِرِ الحُکمِ : الوِلایَهُ والمَناکِحُ والمَواریثُ والذَّبایحُ والشَّهاداتُ ، إذا کانَ ظاهرُ الشُّهودِ مَأمونا جازَت شَهادَتُهُم ولا یَسألُ عن باطِنِهم .<br/>
−
پنج چیز است که باید قاضی (درباره آنها) به ظاهِر حُکم عمل کند: ولایت (حقّ ولایت و سرپرستی که خداوند ، یا امام برای هر کس ، یا ولیّ طفل قرار داده است) ، همسران (یعنی مسأله زناشویی که بین مسلمانان مشهوراست) ، میراثها ، ذبایح(حلال بودن کشتار مسلمانان) و شهادات. هر گاه شهود ، در ظاهر امین و در خور اعتماد باشند ، شهادتشان پذیرفته است و لازم نیست از باطن آنها جست وجو کرد.<ref>الخصال : ۳۱۱ / ۸۸ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۲</ref><br/>
+
پنج چیز است که باید قاضی (دربارهٔ آنها) به ظاهِر حُکم عمل کند: ولایت (حقّ ولایت و سرپرستی که خداوند ، یا امام برای هر کس ، یا ولیّ طفل قرار داده است) ، همسران (یعنی مسأله زناشویی که بین مسلمانان مشهوراست) ، میراثها ، ذبایح(حلال بودن کشتار مسلمانان) و شهادات. هر گاه شهود ، در ظاهر امین و در خور اعتماد باشند ، شهادتشان پذیرفته است و لازم نیست از باطن آنها جست وجو کرد.<ref>الخصال : ۳۱۱ / ۸۸ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۲</ref><br/>
  
 
امام باقر علیه‌السلام :<br/>
 
امام باقر علیه‌السلام :<br/>
 
إنّ المرأهَ لا تُولَّی القَضاءَ ولا تُولَّی الإمارَهَ .<br/>
 
إنّ المرأهَ لا تُولَّی القَضاءَ ولا تُولَّی الإمارَهَ .<br/>
−
زن ، نه عهده دار مـسند قـضاوت می شود و نه عهده دار منصب امارت.<ref>بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۲۷۵ / ۱</ref><br/>
+
زن ، نه عهده دار مـسند قـضاوت می‌شود و نه عهده دار منصب امارت.<ref>بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۲۷۵ / ۱</ref><br/>
  
 
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :<br/>
 
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :<br/>
 
مَنِ ابتُلِیَ بالقَضاءِ بینَ المُسلمینَ فَلْیَعدِلْ بَینَهُم فی لَحظِهِ وإشارَتِهِ ومَقعدِهِ ومَجلِسِهِ .<br/>
 
مَنِ ابتُلِیَ بالقَضاءِ بینَ المُسلمینَ فَلْیَعدِلْ بَینَهُم فی لَحظِهِ وإشارَتِهِ ومَقعدِهِ ومَجلِسِهِ .<br/>
−
هر که به داوری کردن میان مسلمانان مبتلا شود ، باید در نگاهها و اشاره کردنها و جای نشستن و نحوه نشستن خود نسبت به آنها به یکسان رفتار کند.<ref>کنزالعمّال : ۱۵۰۳۲ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰</ref><br/>
+
هر که به داوری کردن میان مسلمانان مبتلا شود ، باید در نگاه‌ها و اشاره کردنها و جای نشستن و نحوه نشستن خود نسبت به آنها به یکسان رفتار کند.<ref>کنزالعمّال : ۱۵۰۳۲ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰</ref><br/>
  
 
امام صادق علیه‌السلام :<br/>
 
امام صادق علیه‌السلام :<br/>
سطر ۸۱: سطر ۹۷:
 
امام علی علیه‌السلام :<br/>
 
امام علی علیه‌السلام :<br/>
 
یَدُ اللّه فوقَ رَأسِ الحاکِمِ تُرَفرِفُ بالرَّحمَهِ، فإذا حافَ وَکَلَهُ اللّه‌ُ إلی نفسِهِ .<br/>
 
یَدُ اللّه فوقَ رَأسِ الحاکِمِ تُرَفرِفُ بالرَّحمَهِ، فإذا حافَ وَکَلَهُ اللّه‌ُ إلی نفسِهِ .<br/>
−
دست رحمت خدا ، بر فراز سر قاضی در حرکت است. پس هر گاه ستم و حقّ کشی کند ، خداوند او را به خودش وا می گذارد.<ref>الکافی : ۷ / ۴۱۰ / ۱</ref><br/>
+
دست رحمت خدا ، بر فراز سر قاضی در حرکت است. پس هر گاه ستم و حقّ کشی کند ، خداوند او را به خودش وا می‌گذارد.<ref>الکافی : ۷ / ۴۱۰ / ۱</ref><br/>
  
 
امیر المؤمنین علیٌّ علیه‌السلام<br/>
 
امیر المؤمنین علیٌّ علیه‌السلام<br/>
سطر ۹۸: سطر ۱۱۴:
 
امام صادق علیه‌السلام :<br/>
 
امام صادق علیه‌السلام :<br/>
 
لا یَطمَعَنَّ قَلیلُ الفِقهِ فی القَضاءِ .<br/>
 
لا یَطمَعَنَّ قَلیلُ الفِقهِ فی القَضاءِ .<br/>
−
کسی که اندکی فقه (مسائل حقوقی و احکام قضایی) می داند ، هرگز نباید به کار [[قضاوت]] چشم طمع داشته باشد.<ref>بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۲۶۴ / ۵</ref><br/>
+
کسی که اندکی فقه (مسائل حقوقی و احکام قضایی) می‌داند ، هرگز نباید به کار [[قضاوت]] چشم طمع داشته باشد.<ref>بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۲۶۴ / ۵</ref><br/>
  
  
 
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم:<br/>
 
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم:<br/>
 
مَنِ ابتَغی القَضاءَ وسَألَ‌فیهِ الشُّفَعاءَ وُکِلَ إلی نفسِهِ ، ومَن اُکرِهَ علَیهِ أنزَلَ اللّه‌ُ علَیهِ مَلَکا یُسَدِّدُهُ .<br/>
 
مَنِ ابتَغی القَضاءَ وسَألَ‌فیهِ الشُّفَعاءَ وُکِلَ إلی نفسِهِ ، ومَن اُکرِهَ علَیهِ أنزَلَ اللّه‌ُ علَیهِ مَلَکا یُسَدِّدُهُ .<br/>
−
هرکه جویای منصب‏ [[قضاوت]] باشد و برای رسیدن به آن متوسّل به این و آن شود، خداوند او را به خودش وا گذارد و هرکه مجبور به پذیرفتن آن شود، خداوند فرشته ای بر او فرو فرستد که استوارش بدارد.<ref>کنزالعمّال : ۱۴۹۹۴ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰</ref><br/>
+
هرکه جویای منصب‏ [[قضاوت]] باشد و برای رسیدن به آن متوسّل به این و آن شود، خداوند او را به خودش وا گذارد و هرکه مجبور به پذیرفتن آن شود، خداوند فرشته‌ای بر او فرو فرستد که استوارش بدارد.<ref>کنزالعمّال : ۱۴۹۹۴ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰</ref><br/>
  
 
امام صادق علیه‌السلام :<br/>
 
امام صادق علیه‌السلام :<br/>
سطر ۱۱۱: سطر ۱۲۷:
 
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :<br/>
 
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :<br/>
 
إنَّ القاضیَ العَدلَ لَیُجاءُبهِ یَومَ القِیامَهِ فَیَلقَی مِن شِدَّهِ الحِسابِ ما یَتَمَنّی أن لا یکونَ قَضی بینَ اثنَینِ فی تَمرَهٍ قَطُّ.<br/>
 
إنَّ القاضیَ العَدلَ لَیُجاءُبهِ یَومَ القِیامَهِ فَیَلقَی مِن شِدَّهِ الحِسابِ ما یَتَمَنّی أن لا یکونَ قَضی بینَ اثنَینِ فی تَمرَهٍ قَطُّ.<br/>
−
در روز قیامت قاضی دادگـر را می آورند و چنان حساب سختی از او کشیده می شود ، که آرزو می کند کاش هرگز حتّی درباره یک خرما میان دو نفر داوری نکرده بود.<ref>کنزالعمّال : ۱۴۹۸۸ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰</ref><br/>
+
در روز قیامت قاضی دادگـر را می‌آورند و چنان حساب سختی از او کشیده می‌شود ، که آرزو می‌کند کاش هرگز حتّی دربارهٔ یک خرما میان دو نفر داوری نکرده بود.<ref>کنزالعمّال : ۱۴۹۸۸ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰</ref><br/>
  
 
امام صادق علیه‌السلام :<br/>
 
امام صادق علیه‌السلام :<br/>
سطر ۱۱۷: سطر ۱۳۳:
 
از داوری کردن بپرهیزید ؛ زیرا (منصب) داوری در حقیقت از آنِ امامی است که در [[قضاوت]] دانا باشد و در میان مسلمانان به عدالت حکم کند ؛ از آنِ پیغمبر یا وصیّ پیغمبر .<ref>الکافی : ۷ / ۴۰۶ / ۱ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰</ref><br/>
 
از داوری کردن بپرهیزید ؛ زیرا (منصب) داوری در حقیقت از آنِ امامی است که در [[قضاوت]] دانا باشد و در میان مسلمانان به عدالت حکم کند ؛ از آنِ پیغمبر یا وصیّ پیغمبر .<ref>الکافی : ۷ / ۴۰۶ / ۱ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰</ref><br/>
  
−
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:<br/>
+
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:<br/>
 
من حکم بین اثنین تحاکما إلیه فلم یقض بینهما بالحقّ فعلیه لعنه اللَّه؛<br/>
 
من حکم بین اثنین تحاکما إلیه فلم یقض بینهما بالحقّ فعلیه لعنه اللَّه؛<br/>
 
هر که میان دو کس که داوری بدو برند، داوری کند و به حق میانشان [[قضاوت]] نکند لعنت خدا بر او باد.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
 
هر که میان دو کس که داوری بدو برند، داوری کند و به حق میانشان [[قضاوت]] نکند لعنت خدا بر او باد.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
  
−
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:<br/>
+
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:<br/>
 
قاضیان فی النار و قاض فی الجنّه: قاض عرف الحقّ فقضی به فهو فی الجنّه، و قاض عرف الحقّ فجار متعمّدا أو قضی بغیر علم فهما فی النّار؛<br/>
 
قاضیان فی النار و قاض فی الجنّه: قاض عرف الحقّ فقضی به فهو فی الجنّه، و قاض عرف الحقّ فجار متعمّدا أو قضی بغیر علم فهما فی النّار؛<br/>
 
دو قاضی در جهنمد و قاضی ای در بهشت است: قاضی ای که حق را بشناسد و بدان حکم کند در بهشت است، و قاضی ای که حق را بشناسد و دانسته منحرف شود، یا ندانسته [[قضاوت]] کند هر دو در جهنم اند.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
 
دو قاضی در جهنمد و قاضی ای در بهشت است: قاضی ای که حق را بشناسد و بدان حکم کند در بهشت است، و قاضی ای که حق را بشناسد و دانسته منحرف شود، یا ندانسته [[قضاوت]] کند هر دو در جهنم اند.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
  
−
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:<br/>
+
پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:<br/>
 
اللَّه مع القاضی ما لم یجر فإذا جار تخلّی اللَّه عنه و لزمه الشّیطان؛<br/>
 
اللَّه مع القاضی ما لم یجر فإذا جار تخلّی اللَّه عنه و لزمه الشّیطان؛<br/>
−
خداوند یار قاضی است تا موقعی که ستم نکند، وقتی ستم کرد خدا او را رها می کند و شیطان قرین او می شود.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
+
خداوند یار قاضی است تا موقعی که ستم نکند، وقتی ستم کرد خدا او را رها می‌کند و شیطان قرین او می‌شود.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
  
  
−
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:<br/>
+
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:<br/>
 
إذا أراد اللَّه بقوم خیرا ولّی علیهم حلماءهم و قضی بینهم علمائهم و جعل المال فی سمحائهم و إذا أراد بقوم شرّا ولّی علیهم سفهائهم و قضی بینهم جهّالهم و جعل المال فی بخلائهم؛<br/>
 
إذا أراد اللَّه بقوم خیرا ولّی علیهم حلماءهم و قضی بینهم علمائهم و جعل المال فی سمحائهم و إذا أراد بقوم شرّا ولّی علیهم سفهائهم و قضی بینهم جهّالهم و جعل المال فی بخلائهم؛<br/>
 
وقتی خداوند برای قومی نیکی خواهد خردمندانشان را بر آنها فرمان روا سازد و دانشمندانشان میان آنها [[قضاوت]] کند و مال را به دست بخشندگان دهد و وقتی برای قومی بدی خواهد سفیهانشان را بر آنها فرمانروا سازد و نادانان میان آنها [[قضاوت]] کنند و مال را به دست بخیلانشان دهد.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
 
وقتی خداوند برای قومی نیکی خواهد خردمندانشان را بر آنها فرمان روا سازد و دانشمندانشان میان آنها [[قضاوت]] کند و مال را به دست بخشندگان دهد و وقتی برای قومی بدی خواهد سفیهانشان را بر آنها فرمانروا سازد و نادانان میان آنها [[قضاوت]] کنند و مال را به دست بخیلانشان دهد.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
  
−
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:<br/>
+
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:<br/>
 
إذا ابتلی أحدکم بالقضاء بین المسلمین فلا یقض و هو غضبان و لیسوّ بینهم فی النّظر و المجلس و الإشاره؛<br/>
 
إذا ابتلی أحدکم بالقضاء بین المسلمین فلا یقض و هو غضبان و لیسوّ بینهم فی النّظر و المجلس و الإشاره؛<br/>
 
اگر یکی از شما بکار [[قضاوت]] میان مسلمانان دچار شود باید به هنگام غضب از [[قضاوت]] خودداری کند و میان ارباب دعوی در نگاه و نشیمن گاه و اشاره تفاوتی نگذارد.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
 
اگر یکی از شما بکار [[قضاوت]] میان مسلمانان دچار شود باید به هنگام غضب از [[قضاوت]] خودداری کند و میان ارباب دعوی در نگاه و نشیمن گاه و اشاره تفاوتی نگذارد.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
  
−
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:<br/>
+
پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:<br/>
 
أخذ الأمیر الهدیّه سحت و قبول القاضی الرّشوه کفر.<br/>
 
أخذ الأمیر الهدیّه سحت و قبول القاضی الرّشوه کفر.<br/>
 
هدیه گرفتن امیر نارواست و رشوه گرفتن قاضی کفر است.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
 
هدیه گرفتن امیر نارواست و رشوه گرفتن قاضی کفر است.<ref>نهج الفصاحه</ref><br/>
  
−
پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :<br/>
+
پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم می‌فرمایند :<br/>
 
اِذا حَکَمْتُمْ فَاعْدِلوا وَ اِذا قُلْتُمْ فَاَحْسِنوا فَاِنَّ اللّه‌َ مُحْسِنٌ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ؛<br/>
 
اِذا حَکَمْتُمْ فَاعْدِلوا وَ اِذا قُلْتُمْ فَاَحْسِنوا فَاِنَّ اللّه‌َ مُحْسِنٌ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ؛<br/>
−
هرگاه [[قضاوت]] می کنید، عادلانه [[قضاوت]] کنید و هرگاه سخن می گویید، نیکو بگویید، زیرا خداوند نیکوکار است و نیکوکاران را دوست دارد.<ref>نهج الفصاحه، ح ۲۰۰٫</ref><br/>
+
هرگاه [[قضاوت]] می‌کنید، عادلانه [[قضاوت]] کنید و هرگاه سخن می‌گویید، نیکو بگویید، زیرا خداوند نیکوکار است و نیکوکاران را دوست دارد.<ref>نهج الفصاحه، ح ۲۰۰٫</ref><br/>
  
 
پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم :<br/>
 
پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم :<br/>

نسخهٔ ‏۱۶ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۰۹

قضاوت

کتب مرتبط

ردیف عنوان

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ قضاوت - دانشنامه اسلامی
۲ قضاوت - ویکی فقه
۳ هر آنچه باید در مورد آزمون قضاوت بدانید
۴ قضاوت در قرآن
۵ احادیثی درباره قضاوت و داوری کردن
۶ قضاوت در قرآن - اندیشه قم
۷ داوری‌های بشر از نگاه قرآن کریم
۸ سوره مائده در مورد قضاوت
۸ داوری در طلاق
۹ داوری اجباری در دعاوی خانوادگی
۱۰ استقلال قاضی
۱۱ شرایط و صفات قاضی از دیدگاه فقه اسلامی

موضوعات مرتبط

ردیف عنوان
۱ قضاوت بدون تحقیق
۲ قضاوت ناصالحان
۳ قضاوت نامشروع

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

پایگاه‌های اینترنتی مرتبط

ردیف عنوان

احادیثی دربارهٔ قضاوت و داوری کردن

قال الامام علی - علیه السلام - : لَیسَ مِنَ العَدلِ القَضَاءُ عَلَی الثَّقَهِ بِالظَّنِّ.
امام علی ‏(علیه السلام) فرمودند: قضاوتی که با تکیه به ظن و گمان باشد، عادلانه نیست.[۱]

امام علی علیه‌السلام :
خَمسَهُ أشیاءَ یَجِبُ علَی القاضی الأخْذُ فیها بظاهِرِ الحُکمِ : الوِلایَهُ والمَناکِحُ والمَواریثُ والذَّبایحُ والشَّهاداتُ ، إذا کانَ ظاهرُ الشُّهودِ مَأمونا جازَت شَهادَتُهُم ولا یَسألُ عن باطِنِهم .
پنج چیز است که باید قاضی (دربارهٔ آنها) به ظاهِر حُکم عمل کند: ولایت (حقّ ولایت و سرپرستی که خداوند ، یا امام برای هر کس ، یا ولیّ طفل قرار داده است) ، همسران (یعنی مسأله زناشویی که بین مسلمانان مشهوراست) ، میراثها ، ذبایح(حلال بودن کشتار مسلمانان) و شهادات. هر گاه شهود ، در ظاهر امین و در خور اعتماد باشند ، شهادتشان پذیرفته است و لازم نیست از باطن آنها جست وجو کرد.[۲]

امام باقر علیه‌السلام :
إنّ المرأهَ لا تُولَّی القَضاءَ ولا تُولَّی الإمارَهَ .
زن ، نه عهده دار مـسند قـضاوت می‌شود و نه عهده دار منصب امارت.[۳]

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَنِ ابتُلِیَ بالقَضاءِ بینَ المُسلمینَ فَلْیَعدِلْ بَینَهُم فی لَحظِهِ وإشارَتِهِ ومَقعدِهِ ومَجلِسِهِ .
هر که به داوری کردن میان مسلمانان مبتلا شود ، باید در نگاه‌ها و اشاره کردنها و جای نشستن و نحوه نشستن خود نسبت به آنها به یکسان رفتار کند.[۴]

امام صادق علیه‌السلام :
القُضاهُ أربَعهٌ : ثلاثهٌ فی النارِ وواحِدٌ فی الجَنّهِ : رجُلٌ قَضی بجَورٍ وهُو یَعلَمُ فهُو فی النارِ ، ورَجُلٌ قَضی بجَورٍ وهو لا یَعلَمُ فهُو فی النارِ ، ورجلٌ قَضی بالحَقِّ وهُو لا یَعلَمُ فهُو فی النارِ ، ورجُلٌ قَضی بالحَقِّ وهو یَعلَمُ فهُو فی الجَنّهِ .
قاضیان چهار گروهند : سه گروه در آتشند و یک گروه در بهشت. مردی که دانسته حکم ناحقّ صادر کند ، این قاضی در آتش است . مردی که ندانسته (و بی اطلاع از احکام و قوانین) حکم ناحقّ دهد ، این نیز در آتش است . مردی که ندانسته حکم درست و حقّ صادر کند ، این هم در آتش است و مردی که دانسته حکم حقّ و درست را صادر کند ، این قاضی در بهشت است .[۵]

امام علی علیه‌السلام :
یَدُ اللّه فوقَ رَأسِ الحاکِمِ تُرَفرِفُ بالرَّحمَهِ، فإذا حافَ وَکَلَهُ اللّه‌ُ إلی نفسِهِ .
دست رحمت خدا ، بر فراز سر قاضی در حرکت است. پس هر گاه ستم و حقّ کشی کند ، خداوند او را به خودش وا می‌گذارد.[۶]

امیر المؤمنین علیٌّ علیه‌السلام
لِشُرَیحٍ: لا تُسارَّ أحَدا فی مَجلِسِکَ ، وإن غَضِبتَ فَقُمْ ، فلا تَقضِیَنَّ فأنتَ غَضبانُ .
امام علی علیه‌السلام - خطاب به شریح- فرمودند: در مجلس قضاوت با کسی در گوشی صحبت مکن و اگر عصبانی شدی ، برخیز و در حال خشم هرگز داوری مکن.[۷]

امیر المؤمنین علیٌّ علیه‌السلام
لِشُرَیحٍ: ولا تَقعُدَنَّ فی مَجلِسِ القَضاءِ حتّی تَطعَم .
امام علی علیه‌السلام خطاب به شریح- فرمودند: در مجلس قضاوت منشین ، مگر این که قبلاً چیزی بخوری.[۸]

امیر المؤمنین علیٌّ علیه‌السلام
لِشُرَیحٍ: إیّاکَ والتَّضَجُّرَ والتَّأذِّیَ فی مَجلِسِ القَضاءِ ، الذی أوجَبَ اللّه‌ُ فیهِ الأجرَ ، ویُحسِنُ فیهِ الذُّخرَ لِمَن قَضی بالحَقِّ.
امام علی علیه‌السلام - خطاب به شریح- فرمودند: مبادا در مجلس قضاوت اظهار خستگی و ناراحتی کنی ؛ مجلسی که خداوند در آن پاداش قرار داده و برای کسی که به حقّ داوری کند ذخیره خوبی در نظر گرفته است.[۹]


امام صادق علیه‌السلام :
لا یَطمَعَنَّ قَلیلُ الفِقهِ فی القَضاءِ .
کسی که اندکی فقه (مسائل حقوقی و احکام قضایی) می‌داند ، هرگز نباید به کار قضاوت چشم طمع داشته باشد.[۱۰]


پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم:
مَنِ ابتَغی القَضاءَ وسَألَ‌فیهِ الشُّفَعاءَ وُکِلَ إلی نفسِهِ ، ومَن اُکرِهَ علَیهِ أنزَلَ اللّه‌ُ علَیهِ مَلَکا یُسَدِّدُهُ .
هرکه جویای منصب‏ قضاوت باشد و برای رسیدن به آن متوسّل به این و آن شود، خداوند او را به خودش وا گذارد و هرکه مجبور به پذیرفتن آن شود، خداوند فرشته‌ای بر او فرو فرستد که استوارش بدارد.[۱۱]

امام صادق علیه‌السلام :
إنَّ النَّواویسَ شَکَت إلَی اللّه عز و جل شِدَّهَ حَرِّها ، فقالَ لَها عز و جل : اسکُتی ؛ فإنَّ مَواضِعَ القُضاهِ أشَدُّ حَرّا مِنکِ !
نواویس (که جایگاهی است در دوزخ) از گرمای سخت خود به درگاه خداوند عز و جل شکایت کرد . پس خداوند عز و جل خطاب بدان فرمود : ساکت باش ؛ همانا جایگاه قاضیان(ناعادل)، گرمایَش سخت‌تر از توست!.[۱۲]

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنَّ القاضیَ العَدلَ لَیُجاءُبهِ یَومَ القِیامَهِ فَیَلقَی مِن شِدَّهِ الحِسابِ ما یَتَمَنّی أن لا یکونَ قَضی بینَ اثنَینِ فی تَمرَهٍ قَطُّ.
در روز قیامت قاضی دادگـر را می‌آورند و چنان حساب سختی از او کشیده می‌شود ، که آرزو می‌کند کاش هرگز حتّی دربارهٔ یک خرما میان دو نفر داوری نکرده بود.[۱۳]

امام صادق علیه‌السلام :
اتَّقُوا الحُکومَهَ ؛ فإنَّ الحُکومَهَ إنّما هی لِلإمامِ العالِمِ بالقَضاءِ ،العادِلِ فی المُسلمینَ ، لِنَبیٍّ أو وَصیِّ نبیٍّ .
از داوری کردن بپرهیزید ؛ زیرا (منصب) داوری در حقیقت از آنِ امامی است که در قضاوت دانا باشد و در میان مسلمانان به عدالت حکم کند ؛ از آنِ پیغمبر یا وصیّ پیغمبر .[۱۴]

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:
من حکم بین اثنین تحاکما إلیه فلم یقض بینهما بالحقّ فعلیه لعنه اللَّه؛
هر که میان دو کس که داوری بدو برند، داوری کند و به حق میانشان قضاوت نکند لعنت خدا بر او باد.[۱۵]

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:
قاضیان فی النار و قاض فی الجنّه: قاض عرف الحقّ فقضی به فهو فی الجنّه، و قاض عرف الحقّ فجار متعمّدا أو قضی بغیر علم فهما فی النّار؛
دو قاضی در جهنمد و قاضی ای در بهشت است: قاضی ای که حق را بشناسد و بدان حکم کند در بهشت است، و قاضی ای که حق را بشناسد و دانسته منحرف شود، یا ندانسته قضاوت کند هر دو در جهنم اند.[۱۶]

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:
اللَّه مع القاضی ما لم یجر فإذا جار تخلّی اللَّه عنه و لزمه الشّیطان؛
خداوند یار قاضی است تا موقعی که ستم نکند، وقتی ستم کرد خدا او را رها می‌کند و شیطان قرین او می‌شود.[۱۷]


پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:
إذا أراد اللَّه بقوم خیرا ولّی علیهم حلماءهم و قضی بینهم علمائهم و جعل المال فی سمحائهم و إذا أراد بقوم شرّا ولّی علیهم سفهائهم و قضی بینهم جهّالهم و جعل المال فی بخلائهم؛
وقتی خداوند برای قومی نیکی خواهد خردمندانشان را بر آنها فرمان روا سازد و دانشمندانشان میان آنها قضاوت کند و مال را به دست بخشندگان دهد و وقتی برای قومی بدی خواهد سفیهانشان را بر آنها فرمانروا سازد و نادانان میان آنها قضاوت کنند و مال را به دست بخیلانشان دهد.[۱۸]

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:
إذا ابتلی أحدکم بالقضاء بین المسلمین فلا یقض و هو غضبان و لیسوّ بینهم فی النّظر و المجلس و الإشاره؛
اگر یکی از شما بکار قضاوت میان مسلمانان دچار شود باید به هنگام غضب از قضاوت خودداری کند و میان ارباب دعوی در نگاه و نشیمن گاه و اشاره تفاوتی نگذارد.[۱۹]

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:
أخذ الأمیر الهدیّه سحت و قبول القاضی الرّشوه کفر.
هدیه گرفتن امیر نارواست و رشوه گرفتن قاضی کفر است.[۲۰]

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم می‌فرمایند :
اِذا حَکَمْتُمْ فَاعْدِلوا وَ اِذا قُلْتُمْ فَاَحْسِنوا فَاِنَّ اللّه‌َ مُحْسِنٌ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ؛
هرگاه قضاوت می‌کنید، عادلانه قضاوت کنید و هرگاه سخن می‌گویید، نیکو بگویید، زیرا خداوند نیکوکار است و نیکوکاران را دوست دارد.[۲۱]

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم :
اِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ الْعَبدَ اَنْ یَکُونَ سَهْلَ الْبَیْعِ وَ سَهْلَ الشِّراءِ وَ سَهْلَ القَضاءِ وَ سَهْلَ الاِقْتِضاءِ؛
خداوند بنده‌ای را که در خرید و فروش و قضاوت و پذیرش قضاوت آسان گیر باشد دوست دارد.

منبع

tebyan-mobaleghin.ir

پانویس

  1. ↑ نهج البلاغه، حکمت ۲۲۰
  2. ↑ الخصال : ۳۱۱ / ۸۸ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۲
  3. ↑ بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۲۷۵ / ۱
  4. ↑ کنزالعمّال : ۱۵۰۳۲ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰
  5. ↑ الکافی : ۷ / ۴۰۷ / ۱ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۲
  6. ↑ الکافی : ۷ / ۴۱۰ / ۱
  7. ↑ الکافی : ۷ / ۴۱۳ / ۵
  8. ↑ الکافی : ۷ / ۴۱۳ / ۱ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۲
  9. ↑ الکافی : ۷ / ۴۱۳ / ۱
  10. ↑ بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۲۶۴ / ۵
  11. ↑ کنزالعمّال : ۱۴۹۹۴ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰
  12. ↑ الفقیه : ۳ / ۶ / ۳۲۲۶ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰
  13. ↑ کنزالعمّال : ۱۴۹۸۸ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰
  14. ↑ الکافی : ۷ / ۴۰۶ / ۱ منتخب میزان الحکمه : ۴۷۰
  15. ↑ نهج الفصاحه
  16. ↑ نهج الفصاحه
  17. ↑ نهج الفصاحه
  18. ↑ نهج الفصاحه
  19. ↑ نهج الفصاحه
  20. ↑ نهج الفصاحه
  21. ↑ نهج الفصاحه، ح ۲۰۰٫
منبع: سایت بیتوته - تاریخ برداشت :۹۵/۲/۱۱
برگرفته از «https://wiki.imaroof.ir/index.php?title=فرهنگ_مصادیق:قضاوت&oldid=27960»