فرهنگ مصادیق:تشویق به نماز: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۰ تیر ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۰۳

چگونه می‌توان فردی که به نماز بی اعتقاد هست تشویق به نماز کرد

پرسش

همسر من نسبت به نماز خواندن بی اعتقاد هست و من نمی‌توانم او را دربارهٔ برکات نماز قانع کنم شاید به این دلیل که فکر می‌کند کسی که نماز می‌خواند باید زندگی راحتی داشته باشد و چون خودش با سختی زندگی می‌کند نسبت به نماز سست شده است لطفا مرا راهنمایی کنید تا مشکل همسرم حل شود البته بخاطر این موضوع چندین بار باهم بحث و جدل کردیم و من از اینکه او به نماز اهمیت نمی‌دهد خیلی ناراحت هستم و تصمیم دارم اگر نتوانستم او را نماز خوان کنم ازش جدا شوم

پاسخ

تلاش شما برای آشنا ساختن همسرتان ، کاری بس ارزشمند و مورد پسند می‌باشد. دعوت ایشان به آشنایی با خداوند و عبادت او از برجسته‌ترین و متعالی‌ترین امور است .
راهکارهای عملی قابل ارائه به طور کلی به قرار زیر است :
۱- برای ترغیب و تشویق به نماز، در آغاز بایستی زیر بناهای فکری همسرتان را مورد بررسی قرار داده و در اصلاح آن بکوشید. دیدگاه فرد در مورد خداوند، جهان هستی، انسان، معاد و... اموری است که دارای نتیجه مستقیم بر عملکرد فرد است . پس باید به تقویت و اصلاح این مبانی کوشید.
۲- نماز، عملی است که در مجموعه عقیده توحیدی، دارای معنا و فلسفه است . انسان طبق فطرتش همواره به چیزی که برایش اهمیت دارد، توجه و اهتمام می‌ورزد. یکی از دلائل مهم اهمال در به جا آوردن نماز، عدم شناخت فلسفه نماز است . امام علی (ع) می‌فرماید:"الناس أعداء ما جهلوا؛ انسان دشمن چیزی است که به آن جهل دارد".^[۱] از این رو لازم است با استفاده از آیات و روایات ایشان را با فلسفه نماز آشنا سازید که عبارتند از:
۱ - یاد خدا:
قرآن مجید می‌فرماید: "أقم الصلاه لذکری؛ نماز را بر پا دار تا به یاد من باشی ".^[۲]
۲ - مغفرت :
رسول خدا می‌فرماید: "نماز مانند آب جاری است که آلودگی‌ها را از بین می‌برد. هر زمان که انسان نماز می‌خواند گناهانی که میان دو نماز انجام شده است ، از میان می‌رود."^[۳]
۳ - باز دارنده از گناه :
قرآن مجید می‌فرماید: "نماز انسان را از زشتی‌ها و منکرات باز می‌دارد."^[۴]
۴ - پرورش فضائل :
نماز خود پرستی و آثار بد آن را محو می‌کند: امام علی (ع) می‌فرماید: "خداوند ایمان را برای پاک سازی انسان‌ها از شرک و نماز را برای پاک سازی از کبر واجب کرد.^[۵]
۵ - شکر و سپاس از نعمت‌ها:
نماز عالی‌ترین شکل سپاس گزاری از منعم حقیقی است .
۶ - تقویت اراده :
اقامه نماز در اوقات معین ، روح انضباط و تسلط بر نفس را در انسان تقویت می‌کند.
نمازگزار از طریق نماز از قدرت لایزال الهی مدد می‌جوید و بر مشکلات چیره می‌آید. پس در آغاز بایستی این مجموعه شناخته شود تا نماز جایگاه خود را در ذهن و اندیشه فرد باز نماید، از این رو شناخت صحیح و سالم و واقعی را در ذهن شخص رقم بزنید . او را به صورت مستقیم و غیرمستقیم از این واقعیت آگاه سازید. مانند این که گوشزد گردد که در بینش توحیدی اسلام و دیگر ادیان الهی، انسان موجودی است که به سوی کمال و لقای پروردگار در حرکت است:
«انا لله و انا الیه راجعون؛ از خدائیم و به سوی او باز می‌گردیم».
حال در این مسیر، ابزارهایی به مدد انسان می‌آید، تا او را از فراموش کردن مسیر و هدف باز دارد که از مهم‌ترین آن‌ها «نماز» است:
«اقم الصلاه لذکری؛ نماز را برای یاد من بپا دار».
آدمی بدون نماز راه را گم خواهد کرد. نمازهای پنج گانه همانند چراغ‌های برق هستند که مسیری طولانی و پر خطر را روشن کرده‌اند تا کسی راه را گم نکند و به بیراهه و سقوط کشانده نشود. آنچه که موجب می‌گردد. برخی از نماز، روی گردان باشند و یا نسبت به آن تساهل کنند، ندانستن فلسفه نماز و یا درکی غلط از آن است .
برخی چنین می‌پندارند که نماز انسان، نیازی را از خداوند برطرف می‌کند که البته خیالی واهی است . خداوند نیازی به هیچ مخلوقی ندارد. از این رو آنچه که به عنوان عبادات بر آن تأکید شده، جملگی در جهت کمال انسان است .
نماز، تقدیر و سپاس گزاری از خداوند است .
موجب آرامش انسان است .
موجب یاد خداست .
نماز زمینه پرهیز از گناه را در انسان فراهم می‌کند.
تأکیدی بر نظافت و سلامتی است .
موجب انضباط و وقت شناسی است .
دارای آثار وحدت بخش اجتماعی است .
مجددا" تکرار می‌کنیم که دادن این اطلاعات و تصحیح اندیشه آن فرد دربارهٔ نماز ضروری است . باید انجام گیرد تا به کمک نیروی درونی و انگیزه شخصی در پی آن باشند . نیازمند تحریک خارجی و هول دادن و وادار کردن نباشد. این اطلاعات را به دو روش مستقیم و یا غیرمستقیم می‌توان منتقل کرد . انتخاب روش به روحیه مخاطب و توان روحی و علمی شما بستگی دارد. مانند این که خود، این گونه مطالب را گوشزد کنید . در صورت عدم پذیرش از طرف مخاطب دیگران بگویید و یا کتاب‌های معرفی شده را در اختیار او بگذارید:
پرتوی از اسرار نماز، قرائتی اسرار الصلاه، ملکی تبریزی آداب الصلاه، امام خمینی صلاه الخاشعین، دستغیب اسرارالصلاه، جوادی آملی ۳- در هیچ یک از مراحل ارشاد و راهنمایی از برخورد نیک و ملاطفت آمیز و احترام نهادن دور نشوید. با فشار و اجبار کسی را نمی‌توان هدایت نمود . چه بسا تأثیر منفی آن بیش تر از هدایت گردد.
۴- تبلیغ عملی داشته باشید. یعنی باید آثار خواندن نماز، مانند دوری از گناهان، داشتن اخلاق نیکو، کمک به دوستان و وفاداری و فداکاری، پاکیزه بودن در ظاهر و باطن، اعمال نیک و شایسته و برخورد خوب و... در رفتار و کردار و گفتارتان نمایان باشد. بهترین روش تبلیغ از یک عمل دینی و نیک، تبلیغ عملی است.
۵- هر شخصی یک نقطه پذیرش و به قول معروف «رگ خوابی» دارد. سعی کنید این رگ خواب و نقطه پذیرش را به دست آورید . از این کانال وارد شوید و هدف خود را تعقیب کنید. به صرف این که باید شخصی را هدایت کرد ،بسنده نکنید، بلکه با مطالعه روی خصوصیات وی راه نفوذ در او و جلب نظر او را به دست آورید و اقدام کنید.
زن و شوهر می‌توانند نقش‌آفرینی حیاتی گسترده‌ای بر یکدیگر داشته باشند. البته کیفیت و میزان اثرگذاری و اثر پذیری‌ها بسیار متفاوت است. آنچه در این جا با اهمیت می‌باشد، داشتن درک روان‌شناختی ژرف و درستی از طرف مقابل است.
دقیقاً باید راه‌های نفوذ و تأثیرگذاری بر همسر خود را بشناسید . متناسب با آن برنامه‌ریزی کنید. بدون داشتن چنین درکی چه بسا بسیاری از زحمات شما بی‌نتیجه یا کم ثمر خواهد بود. بنابراین اگر شوهر شما خودگرا و منطق‌پذیر است ،باید با زبانی بسیار منطقی و مستدل او را قانع سازید. اگر فردی نصیحت و انذارپذیر است، باید بیش تر بر جنبه‌های عقوبتی ترک نماز و روایات و حکایات وارده در این مورد با او سخن گویید. اگر احساس می‌کنید با محبت بیش تر می‌توانید او را به سوی خدا بکشانید ،باید از همین طریق وارد شوید . اگر راه‌های دیگری بر او مؤثر است تا جایی که با احکام شرع انطباق دارد، از آن راه‌ها استفاده کنید.
۶- بیان تأثیرات منفی ترک نماز و روزه و استفاده از روایات بیان شده توسط اهل بیت (ع ) در این زمینه بسیار موثر است . به خصوص اگر به روش غیرمستقیم ارائه گردد و موجب تنبه و موعظه کردن را فراهم سازد. یعنی غیر از ارائه شناخت باید در صدد موعظه گری و تنبه قلبی وی نیز برآیید .با ترس و بیم دادن از عذاب اخروی و پیامدهای منفی ترک نماز و روزه دل او را از غفلت آزاد سازیم .
۷- این راهکارها هم به صورت مستقل و هم به همراه یکدیگر می‌تواند مؤثر باشد. خوب تر آن است که روشنگری و موعظه و... همراه هم ارائه گردد تا نافذتر افتد.
۸ - جدی گرفتن نماز در محیط خانه :
اگر انجام وظایف دینی از جمله نماز خواندن را جدی بگیرید، در همسرتان تأثیر می‌گذارد.
۹ - پرورش عواطف دینی :
به موازات آموزش تعالیم دینی ، لازم است. عواطف دینی را پرورش دهید. شرکت در مراسم مذهبی از قبیل نماز جماعت مسجد، نماز جمعه ، مراسم اعیاد مذهبی و مراسم سوگواری در ماه محرم و جلسات دینی در پرورش عواطف دینی ایشان بسیار مؤثر است . حضور در این قبیل برنامه‌ها پیوند قلبی را با دین و معنویات افزایش می‌دهد و زمینه را برای شکوفایی ایمان فراهم می‌سازد.
۱۰ - برقراری ارتباط با دوستان نماز خوان :
گروه‌های همسال و دوستان در بازسازی شخصیت افراد نقش حیاتی دارند. بر این اساس برای تشویق همسرتان ، از دوستان ایشان استمداد بجویید . اگر دوست شایسته‌ای ندارد، زمینه ارتباط با دوستان نماز خوان و مؤمن را فراهم نمایید.
۱۱ - تشویق :
برای برانگیختگی و بازدارنگی ، تشویق نقش اساسی دارد. امام علی (ع) می‌فرماید:"ضادوا الشر بالخیر؛ به وسیله خوبی با بدی بستیزید". در مراحل نخست نمی‌توان توقع داشت همه افراد با انگیزه عالی به نماز و انجام تکالیف بپردازند. غالب مردم به چنان مرحله‌ای از کمال نرسیده‌اند که به تحسین و ستایش محتاج نباشند. از این رو لازم است همسرتان را با تشویق گفتاری یا عملی به نماز خواندن فرا خوانید.
۱۲- از خدا استمداد کنید و مأیوس نباشید. حالات انسان متفاوت است. بسیار شده که ما نسبت به کسی مأیوس می‌شویم، ولی برخلاف تصور ما، شرایطی فراهم می‌شود و طرف متحوّل می‌گردد. تجربه و تاریخ شواهد زیادی را نشان می‌دهد که به طور غیر مترقّبه کسی دگرگون گشته و سرنوشت دیگری پیدا کرده است.
ای خوش آن جذبه که ناگاه رسد ناگهان بر دل آگاه رسد
ای خوشا بوی دلاویز گلی کز پری چهره‌ای چون ماه رسد
۱۳- در عین حال اگر آثار مثبت چندانی مشاهده نکردید، نگران تأثیر پذیری از ایشان نباشید، البته با جدیت تمام از ایمان و عمل صالح خود به دقت مواظبت نموده و فروگذار نکنید . همواره از خداوند حفظ ایمان و دیانت خود را طلب نمایید ؛ چه بسا در طول زمان بقای ایمان شما ،اثر سازنده‌ای در ایشان ایجاد کند. از طرف دیگر سرمایه گذاری جدی روی فرزندان خود نمایید. در موارد بسیاری دیده شده ایمان و اعمال فرزندان بر والدین تأثیر گذاشته و موجب هدایت آنان شده است.

پانویس