میزانی که معروفی را می نمایاند: تفاوت بین نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «عنوان: میزانی که معروفی را می نمایاند مجموعه ها: مقالات شناسه کتاب: ۳...» ایجاد کرد) |
|||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | <div class="head1"> میزانی که معروفی را مینمایاند </div> | |
| − | + | نویسنده: علی شریعتی<br/> | |
| − | + | ||
| − | نویسنده: | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | == مقاله == | |
| − | + | امر به معروف و [[نهی از منکر]] از فرایض بزرگ اسلامی است و آثار و گستردهای را به دنبال دارد، از اینرو کسانی که به اجرای این فریضه الهی اقدام می کننند باید خود نیز دارای ویژگیهای ارزندهای باشند تا کلام و سخن آنها در دیگرن اثر بخشد، و با یکارگیری روشها و شیوههای صحیح تربیتی که موافق روح و طبع افراد است، زمینه هدایت آنها را فراهم نمایند . در روایات اسلامی ویژگیهای متعددی را برای امر کنندگان به معروف و نهی کنندگان از منکر بیان کردهاند که در این مبحث به مهمترین آنها اشاره میکنیم:<br/> | |
| − | + | ۱ . معروف و منکر را بشناسد: یعنی اگر خود مصادیق معروف و منکر را نشناسد، چگونه میتواند دیگران را به انجام آنها وادارد و یا به ترک آنها امر کند؟<br/> | |
| − | + | ۲ . خود عامل به معروف و تارک منکر باشد:<br/> | |
| − | امر به معروف و نهی از منکر از فرایض بزرگ اسلامی است و آثار و | + | |
| − | ۱ . معروف و منکر را بشناسد: یعنی اگر خود مصادیق معروف و منکر را نشناسد، چگونه | + | |
| − | ۲ . خود عامل به معروف و تارک منکر باشد: | + | |
ذات نایافته هستی بخش | ذات نایافته هستی بخش | ||
کی تواند که شود هستی بخش | کی تواند که شود هستی بخش | ||
| − | خداوند در توبیخ آمرینی که خود عامل نیستند | + | خداوند در توبیخ آمرینی که خود عامل نیستند میفرماید:<br/> |
| − | آیا مردم را به نیکی و خوبی امر | + | آیا مردم را به نیکی و خوبی امر میکنید و خود را فراموش میکنید؟<br/> |
| − | ای مؤمنان! چرا آن چه را بدان عمل | + | ای مؤمنان! چرا آن چه را بدان عمل نمیکنید، میگویید؟<br/> |
| − | افرادی که | + | افرادی که میخواهند این فریضه الهی را انجام دهند باید تمام تلاش و کوشش خود را در راه تزکیه و تهذیب نفس به کار برده و به آنچه که میگویند و یا قصد گفتنش را دارند عمل کنند .<br/> |
| − | شخصی فرزندش را نزد رسول خدا صلی الله علیه وآله آورده و عرض کرد: این کودک، زیاد خرما | + | شخصی فرزندش را نزد رسول خدا صلی الله علیه وآله آورده و عرض کرد: این کودک، زیاد خرما میخورد، و برای او ضرر دارد و گفته ما هم در او اثری ندارد، شما به او بفرمایید ترک کند . حضرت فرمود: من امروز خودم خرما خوردهام . او را فردا بیاور تا من خودم خرما نخورم و گفتهام در او اثر داشته باشد .<br/> |
| − | امام صادق (ع) | + | امام صادق (ع) میفرماید:<br/> |
| − | «کسی که امر به معروف و نهی از منکر | + | «کسی که [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] میکند، باید سه خصلت در او باشد: به آنچه که امر میکند خودش عامل باشد و آنچه را نهی میکند خود ترک کند .» |
| − | نکته قابل توجه اینکه اگر انسان عامل به همه | + | نکته قابل توجه اینکه اگر انسان عامل به همه معروفها و تارک همه منکرها نبود، آیا میتواند این فریضه الهی را زمین بگذارد؟<br/> |
| − | در پاسخ باید گفت: اگر چنین قیدی قرار داده شود، امر به معروف و نهی از منکر تقریبا به کلی از بین | + | در پاسخ باید گفت: اگر چنین قیدی قرار داده شود، [[امر به معروف]] و [[نهی از منکر]] تقریبا به کلی از بین میرود، زیرا به هر حال هر کسی در یک یا چند مورد لغزشی دارد و خود به کار خویش بهتر از دیگران آگاه است و یا دست کم هر کسی خود را باید دارای کوتاهی و تقصیر بداند و گرنه دچار خود پسندی خواهد شد که خود منکری بزرگ است .<br/> |
| − | + | عدهای به پیامبر صلی الله علیه وآله عرض کردند: ما [[امر به معروف]] نمیکنیم مگر این که به تمام خوبیها عمل کنیم و [[نهی از منکر]] نمیکنیم مگر اینکه از همه بدیها اجتناب کنیم ; پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود: نه (این چنین نباشید) بلکه [[امر به معروف]] نمایید اگر چه به تمام خوبیها عمل نمیکنید و [[نهی از منکر]] کنید اگر چه از همه بدیها اجتناب نمیکنید .<br/> | |
| − | ۳ . در امر و نهی ازمسائل و | + | ۳ . در امر و نهی ازمسائل و برداشتهای شخصی اجتناب کند |
| − | ۴ . نصیحتگر مردم باشد، عصبانیت و درشت خویی به خرج ندهد: | + | ۴ . نصیحتگر مردم باشد، عصبانیت و درشت خویی به خرج ندهد:<br/> |
| − | کسی که | + | کسی که میخواهد این فریضه را انجام دهد باید با حالت نصیحت و ارشاد مرتکب [[گناه]] را هدایت کند نه با حالت انتقام گیری و خشونت که این روش در فرهنگ اسلام پذیرفته نیست .<br/> |
| − | ۵ . نسبت به مردم مهربان باشد . | + | ۵ . نسبت به مردم مهربان باشد .<br/> |
| − | ۶ . با آنها با مدارا و رفاقت رفتار کند . | + | ۶ . با آنها با مدارا و رفاقت رفتار کند .<br/> |
| − | ۷ . با لطف و بیانی نیکو و پسندیده مردم را دعوت کند . | + | ۷ . با لطف و بیانی نیکو و پسندیده مردم را دعوت کند .<br/> |
| − | ۸ . با | + | ۸ . با تفاوتهای اخلاقی و روحی مردم آشنا باشد . با هر دستهای طبق موقعیت و روحیه اش برخورد کند .<br/> |
| − | ۹ . نسبت به | + | ۹ . نسبت به نیرنگهای نفسانی و حیلههای شیطان بینا باشد .<br/> |
| − | گاهی انسان از عیب درونی خویش و نیرنگهای شیطان غافل است، و بخاطر آنها امر و نهی | + | گاهی انسان از عیب درونی خویش و نیرنگهای شیطان غافل است، و بخاطر آنها امر و نهی میکند و برای خود توجیهات نادرستی را میتراشد .<br/> |
| − | ۱۰ . قطع طمع از دیگران . | + | ۱۰ . قطع طمع از دیگران .<br/> |
| − | ۱۱ . در مشکلات امر و نهی شکیبا باشد . | + | ۱۱ . در مشکلات امر و نهی شکیبا باشد .<br/> |
| − | ۱۲ . در قبال | + | ۱۲ . در قبال اذیتهای مردم مقابله به مثل نکند .<br/> |
| − | که اگر چنین کرد، علاوه بر این که امر و نهی او اثر نخواهد داشت، ثواب و اجر معنوی او هم از بین خواهد رفت . | + | که اگر چنین کرد، علاوه بر این که امر و نهی او اثر نخواهد داشت، ثواب و اجر معنوی او هم از بین خواهد رفت .<br/> |
| − | ۱۳ . از مردم شکایت نکند . | + | ۱۳ . از مردم شکایت نکند .<br/> |
| − | ۱۴ . در امر و نهی عصبانی نشود . | + | ۱۴ . در امر و نهی عصبانی نشود .<br/> |
| − | ۱۵ . بخاطر خودش با مردم درشتخویی نکند . | + | ۱۵ . بخاطر خودش با مردم درشتخویی نکند .<br/> |
| − | ۱۶ . نیتش را برای خدا خالص کند . | + | ۱۶ . نیتش را برای خدا خالص کند .<br/> |
| − | ۱۷ . در کارش از خدا مدد بخواهد . | + | ۱۷ . در کارش از خدا مدد بخواهد .<br/> |
| − | ۱۸ . به دنبالش خشنودی و ثواب الهی باشد . | + | ۱۸ . به دنبالش خشنودی و ثواب الهی باشد .<br/> |
| − | ۱۹ . اگر حرف او را پذیرفتند از آنها تشکر کند . | + | ۱۹ . اگر حرف او را پذیرفتند از آنها تشکر کند .<br/> |
| − | ۲۰ . کارش را به خدا واگذارد . | + | ۲۰ . کارش را به خدا واگذارد .<br/> |
| − | ۲۱ . به | + | ۲۱ . به عیبهای خودش متوجه باشد .<br/> |
| − | امام خمینی | + | امام خمینی میفرماید:<br/> |
| − | «سزاوار است امر کننده و نهی کننده در امر و نهی در مراتب جلوگیری از خلاف، مثل طبیب مهربان و پدر رؤفی که رعایت مصلحت بیمار و فرزند را | + | «سزاوار است امر کننده و نهی کننده در امر و نهی در مراتب جلوگیری از خلاف، مثل طبیب مهربان و پدر رؤفی که رعایت مصلحت بیمار و فرزند را میکند، باشد، و این که کارش لطف و رحمتی خاص بر فاعل و لطف و رحمتی عام برای امت باشد (چون برای او تادیب است نه انتقام، و تادیب، رحمت است و برای عموم چون عبرت است) و این که نیت خود را برای رضای خدای عزوجل خالص کند و این عمل خود را از شوائب هواها و از اظهار علو پاک بدارد و در حال [[نهی از منکر]] خود را شخصی منزه و مافوق فاعل نبیند; چون بسیار میشود که مرتکب یک [[گناه]] و یا چند [[گناه]] فضائلی دارد که خدای تعالی آن را دوست میدارد، هر چند که از عمل او خشمگین است و چه بسیار میشود که خود [[امر به معروف]] و ناهی از منکر بر عکس این فرض است، یعنی در باطن صفات نکوهیدهای دارد که مورد خشم خداست و خودش خبر ندارد .» |
| − | آثار امر به معروف و نهی از منکر | + | |
| − | اجتماعی | + | == آثار امر به معروف و نهی از منکر== |
| − | ۱ . اجرای احکام اسلام . | + | === اجتماعی === |
| − | ۲ . عدالت اجتماعی | + | ۱ . اجرای احکام اسلام .<br/> |
| − | ۳ . سازندگی | + | ۲ . عدالت اجتماعی<br/> |
| − | ۴ . استواری نظام اسلامی | + | ۳ . سازندگی<br/> |
| − | ۵ . امنیت . | + | ۴ . استواری نظام اسلامی<br/> |
| − | ۶ . خیر و سلامتی | + | ۵ . امنیت .<br/> |
| − | ۷ . قدرتمندی مؤمنان | + | ۶ . خیر و سلامتی<br/> |
| − | ۸ . تضعیف جبهه نفاق | + | ۷ . قدرتمندی مؤمنان<br/> |
| − | ۹ . پاکیزگی کسب و کار | + | ۸ . تضعیف جبهه نفاق<br/> |
| − | ۱۰ . مصلحت عمومی جامعه | + | ۹ . پاکیزگی کسب و کار<br/> |
| − | فردی | + | ۱۰ . مصلحت عمومی جامعه<br/> |
| − | الف: دنیوی | + | === فردی === |
| − | ۱ . سلامتی دین و دنیا | + | ==== الف:دنیوی ==== |
| − | ۲ . نصرت الهی | + | ۱ . سلامتی دین و دنیا<br/> |
| − | ۳ . کم نشدن عمر و روزی | + | ۲ . نصرت الهی<br/> |
| − | ۴ . نجات از بلاها | + | ۳ . کم نشدن عمر و روزی<br/> |
| − | ب . اخروی | + | ۴ . نجات از بلاها<br/> |
| − | ۱ . خشنودی خدا | + | ==== ب . اخروی ==== |
| − | ۲ . فلاح و رستگاری | + | ۱ . خشنودی خدا<br/> |
| − | ۳ . ثواب فراوان | + | ۲ . فلاح و رستگاری<br/> |
| − | ۴ . رهایی از دروغ | + | ۳ . ثواب فراوان<br/> |
| − | ۵ . بهشت برین | + | ۴ . رهایی از دروغ<br/> |
| + | ۵ . بهشت برین<br/> | ||
| + | |||
| + | |||
| + | <div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/114/4652/35406/%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF پایگاه اطلاع رسانی حوزه] - تاریخ برداشت: 1395/4/1 </span></div> | ||
| + | |||
| + | <div class="hold"> | ||
| + | <div class="return">بازگشت به [[مقالات]] </div> | ||
| + | </div> | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۸ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۰۹
نویسنده: علی شریعتی
محتویات
مقاله
امر به معروف و نهی از منکر از فرایض بزرگ اسلامی است و آثار و گستردهای را به دنبال دارد، از اینرو کسانی که به اجرای این فریضه الهی اقدام می کننند باید خود نیز دارای ویژگیهای ارزندهای باشند تا کلام و سخن آنها در دیگرن اثر بخشد، و با یکارگیری روشها و شیوههای صحیح تربیتی که موافق روح و طبع افراد است، زمینه هدایت آنها را فراهم نمایند . در روایات اسلامی ویژگیهای متعددی را برای امر کنندگان به معروف و نهی کنندگان از منکر بیان کردهاند که در این مبحث به مهمترین آنها اشاره میکنیم:
۱ . معروف و منکر را بشناسد: یعنی اگر خود مصادیق معروف و منکر را نشناسد، چگونه میتواند دیگران را به انجام آنها وادارد و یا به ترک آنها امر کند؟
۲ . خود عامل به معروف و تارک منکر باشد:
ذات نایافته هستی بخش
کی تواند که شود هستی بخش
خداوند در توبیخ آمرینی که خود عامل نیستند میفرماید:
آیا مردم را به نیکی و خوبی امر میکنید و خود را فراموش میکنید؟
ای مؤمنان! چرا آن چه را بدان عمل نمیکنید، میگویید؟
افرادی که میخواهند این فریضه الهی را انجام دهند باید تمام تلاش و کوشش خود را در راه تزکیه و تهذیب نفس به کار برده و به آنچه که میگویند و یا قصد گفتنش را دارند عمل کنند .
شخصی فرزندش را نزد رسول خدا صلی الله علیه وآله آورده و عرض کرد: این کودک، زیاد خرما میخورد، و برای او ضرر دارد و گفته ما هم در او اثری ندارد، شما به او بفرمایید ترک کند . حضرت فرمود: من امروز خودم خرما خوردهام . او را فردا بیاور تا من خودم خرما نخورم و گفتهام در او اثر داشته باشد .
امام صادق (ع) میفرماید:
«کسی که امر به معروف و نهی از منکر میکند، باید سه خصلت در او باشد: به آنچه که امر میکند خودش عامل باشد و آنچه را نهی میکند خود ترک کند .»
نکته قابل توجه اینکه اگر انسان عامل به همه معروفها و تارک همه منکرها نبود، آیا میتواند این فریضه الهی را زمین بگذارد؟
در پاسخ باید گفت: اگر چنین قیدی قرار داده شود، امر به معروف و نهی از منکر تقریبا به کلی از بین میرود، زیرا به هر حال هر کسی در یک یا چند مورد لغزشی دارد و خود به کار خویش بهتر از دیگران آگاه است و یا دست کم هر کسی خود را باید دارای کوتاهی و تقصیر بداند و گرنه دچار خود پسندی خواهد شد که خود منکری بزرگ است .
عدهای به پیامبر صلی الله علیه وآله عرض کردند: ما امر به معروف نمیکنیم مگر این که به تمام خوبیها عمل کنیم و نهی از منکر نمیکنیم مگر اینکه از همه بدیها اجتناب کنیم ; پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود: نه (این چنین نباشید) بلکه امر به معروف نمایید اگر چه به تمام خوبیها عمل نمیکنید و نهی از منکر کنید اگر چه از همه بدیها اجتناب نمیکنید .
۳ . در امر و نهی ازمسائل و برداشتهای شخصی اجتناب کند
۴ . نصیحتگر مردم باشد، عصبانیت و درشت خویی به خرج ندهد:
کسی که میخواهد این فریضه را انجام دهد باید با حالت نصیحت و ارشاد مرتکب گناه را هدایت کند نه با حالت انتقام گیری و خشونت که این روش در فرهنگ اسلام پذیرفته نیست .
۵ . نسبت به مردم مهربان باشد .
۶ . با آنها با مدارا و رفاقت رفتار کند .
۷ . با لطف و بیانی نیکو و پسندیده مردم را دعوت کند .
۸ . با تفاوتهای اخلاقی و روحی مردم آشنا باشد . با هر دستهای طبق موقعیت و روحیه اش برخورد کند .
۹ . نسبت به نیرنگهای نفسانی و حیلههای شیطان بینا باشد .
گاهی انسان از عیب درونی خویش و نیرنگهای شیطان غافل است، و بخاطر آنها امر و نهی میکند و برای خود توجیهات نادرستی را میتراشد .
۱۰ . قطع طمع از دیگران .
۱۱ . در مشکلات امر و نهی شکیبا باشد .
۱۲ . در قبال اذیتهای مردم مقابله به مثل نکند .
که اگر چنین کرد، علاوه بر این که امر و نهی او اثر نخواهد داشت، ثواب و اجر معنوی او هم از بین خواهد رفت .
۱۳ . از مردم شکایت نکند .
۱۴ . در امر و نهی عصبانی نشود .
۱۵ . بخاطر خودش با مردم درشتخویی نکند .
۱۶ . نیتش را برای خدا خالص کند .
۱۷ . در کارش از خدا مدد بخواهد .
۱۸ . به دنبالش خشنودی و ثواب الهی باشد .
۱۹ . اگر حرف او را پذیرفتند از آنها تشکر کند .
۲۰ . کارش را به خدا واگذارد .
۲۱ . به عیبهای خودش متوجه باشد .
امام خمینی میفرماید:
«سزاوار است امر کننده و نهی کننده در امر و نهی در مراتب جلوگیری از خلاف، مثل طبیب مهربان و پدر رؤفی که رعایت مصلحت بیمار و فرزند را میکند، باشد، و این که کارش لطف و رحمتی خاص بر فاعل و لطف و رحمتی عام برای امت باشد (چون برای او تادیب است نه انتقام، و تادیب، رحمت است و برای عموم چون عبرت است) و این که نیت خود را برای رضای خدای عزوجل خالص کند و این عمل خود را از شوائب هواها و از اظهار علو پاک بدارد و در حال نهی از منکر خود را شخصی منزه و مافوق فاعل نبیند; چون بسیار میشود که مرتکب یک گناه و یا چند گناه فضائلی دارد که خدای تعالی آن را دوست میدارد، هر چند که از عمل او خشمگین است و چه بسیار میشود که خود امر به معروف و ناهی از منکر بر عکس این فرض است، یعنی در باطن صفات نکوهیدهای دارد که مورد خشم خداست و خودش خبر ندارد .»
آثار امر به معروف و نهی از منکر
اجتماعی
۱ . اجرای احکام اسلام .
۲ . عدالت اجتماعی
۳ . سازندگی
۴ . استواری نظام اسلامی
۵ . امنیت .
۶ . خیر و سلامتی
۷ . قدرتمندی مؤمنان
۸ . تضعیف جبهه نفاق
۹ . پاکیزگی کسب و کار
۱۰ . مصلحت عمومی جامعه
فردی
الف:دنیوی
۱ . سلامتی دین و دنیا
۲ . نصرت الهی
۳ . کم نشدن عمر و روزی
۴ . نجات از بلاها
ب . اخروی
۱ . خشنودی خدا
۲ . فلاح و رستگاری
۳ . ثواب فراوان
۴ . رهایی از دروغ
۵ . بهشت برین
