امر به معروف از موضع قدرت: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۳۰

امر به معروف از موضع قدرت

در آیه ۴۱، سوره حج می‏‌خوانیم: کسانی که هرگاه به آنان قدرت و امکان دادیم. اقامه نماز می‏‌کنند و زکات می‏‌پردازند و امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر می‏‌کنند.^[۱]

از این آیه معلوم می‏‌شود که مسأله امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر تنها یک موعظه عاجزانه در برابر خلاف‌کار نیست؛ بلکه مأموریتی از موضع قدرت است. بدون قدرت نمی‏‌توان از بسیاری از منکرات و بویژه منکرات بین المللی جلوگیری کرد. در قرآن می‏‌خوانیم: اگر طایفه‏‌ای از مسلمانان دست به تجاوز بزنند، وظیفه دیگران است که با قدرت جلو او بایستند تا به امر خدا، بازگردد و دست از طغیان بردارد.^[۲]

اگر در جامعه قدرت نباشد، احکام الهی مثل حدود و دیات و قصاص اجرا نمی‏‌شود. کسالت و بی‏‌حالی و ترس، از امراض و آفاتی است که در دعاها از آنها به خداوند پناه برده می‏‌شود.^[۳]

یکی از دلایل شکست مسلمانان در جنگ احد، سستی آنان بود.^[۴]

ناگفته پیداست که این قدرت، در سایه وحدت و اطاعت از رهبری عادل و شجاع و بصیر و داشتن تخصص‌های گوناگون و هوشیاری همه مردم پیدا می‏‌شود.

امر به معروف از موضع ولایت و قدرت، نه از موضع ضعف‏

قرآن می‏‌فرماید : امر و نهی از موضع ولایت سرچشمه می‏‌گیرد، نه ضعف ؛ مردان و زنان با ایمان، هر یک نسبت به دیگری ولایت دارند. بنابراین، یکدیگر را امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر می‏‌کنند.^[۵]

در جامعه اسلامی همه مردم از یکدیگرند^[۶] و نسبت به یکدیگر محبت دارند. برای مثال، انصار و مردم مدینه از ورود مسلمانان مکه و مهاجرین خوشحال بودند.^[۷] و حتی در شرایط سخت، دیگران را بر خود ترجیح می‏‌دادند.^[۸]

پیامبر اکرمصلی‌الله‌علیه بارها میان آنان برادری برقرار کرد و فرمود: همانا مؤمنان با یکدیگر برادرند.^[۹]

با این حال، اگر کسی دیگری را از منکری باز دارد و یا به معروفی امر کند، نباید او را یک فضول و یا مزاحم تلقی کرد؛ بلکه باید او را دلسوز دانست که از طرف خداوند، محبت و ولایت و حق نظارت و امر و نهی به او داده شده است.

یک نمونه قرآنی از نهی‌ازمنکر

حضرت ابراهیم همین که عموی خود را بت پرست دید، به او گفت: این مجسمه‏‌هایی که شما پابند عبادت آنها شده‏‌اید، چه معنا دارد^[۱۰]

در این بیان بسیار کوتاه، به چند اصل مهم در امربه‌معروف و نهیازمنکر پی می‏‌بریم؛ از جمله:

۱. کسی که امربه‌معروف می‏‌کند، باید از رشد و کفایت خاصی برخوردار باشد.

۲. در امر و نهی شرط سنی وجود ندارد (قالَ ِلاَبیه).

۳. امر و نهی را از نزدیکان شروع کنید. (قالَ ِلاَبیه).

۴. در نهی‌ازمنکر، ابتدا از بزرگ‌ترین منکرات نهی کنید (ما هذِهِ التَّماثیل).

۵. در امر و نهی، مردم را به کرامت و شخصیت خودشان متوجه سازید (اَنْتُم لَها عاکِفُون)

۶. در نهی‌ازمنکر، گاهی باید یک نفر در برابر گروهی قرار گیرد (لاَبیهِ و قَوْمِه).

۷. در امر و نهی با شیوه سؤال، وجدان‌ها را بیدار کنید. (ما هذِهِ التَّماثیل).

۸. در امر و نهی، قاطعیت و صراحت داشته باشید. (اَنْتُم وَ اباءَکُم).

این اصول و درس‌هایی بود که در نگاه نخست به ذهنم آمد. شاید شما اگر فکر کنید و یا به تفاسیر مراجعه کنید، مطالب دیگری نیز فرا گیرید.

خلاصه

مسأله امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر تنها یک موعظه عاجزانه در برابر خلاف‌کار نیست؛ بلکه مأموریتی از موضع قدرت است.

پانویس

↑ اَلَّذینَ اِنْ مَکَّنّاهُم فِی اْلاَرضِ اَقامُوا الصَّلوةَ و اتَوالزَّکاةَ و اَمَرُوا بِالْمَعرْوفِ ... (حج/41).
↑ فَاِنْ بَغَتْ اِحْداهُما عَلَی اْلاُخْری فَقاتِلُوا الَّتی تَبْغی حَتَّی تَفی‌ءَ اِلی اَمْرِ اللَّه (حجرات / 9).
↑ اللهم انی اعوذبک من الکسل و الفشل (بحار 98، ص 93، ج ۲).
↑ حَتَّی اِذا فَشِلْتُم.. (آل عمران / 152).
↑ وَاْلمُؤمِنُونَ وَالْمُؤمِناتُ بَعضُهُم اَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأمُرُونَ بِالمَعْرُوفِ وَ یَنْهَونَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقیمُونَ الصَّلوةَ وَ یُؤتُونَ الزَّکاة (توبه / 71).
↑ بَعْضُکُمْ مِنْ بَعْض (آل عمران / 195).
↑ یُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ اِلَیْهِم (حشر / 9).
↑ و یُؤْثِرُونَ عَلی اَنْفُسِهِم (حشر / 9).
↑ اِنَّما الْمُؤمِنُونَ اِخْوَة (حجرات / 10).
↑ اِذْ قالَ ِلاَبیهِ و قَوْمِه ما هذِه التَّماثیلُ التَّی اَنْتُم لَها عاکِفُون (انبیا/52).

منبع: وبلاگ «وعاشورا»

بازگشت به موضوع اصلی

[1] اَلَّذینَ اِنْ مَکَّنّاهُم فِی اْلاَرضِ اَقامُوا الصَّلوةَ و اتَوالزَّکاةَ و اَمَرُوا بِالْمَعرْوفِ ... (حج/41).

[2] فَاِنْ بَغَتْ اِحْداهُما عَلَی اْلاُخْری فَقاتِلُوا الَّتی تَبْغی حَتَّی تَفی‌ءَ اِلی اَمْرِ اللَّه (حجرات / 9).

[3] اللهم انی اعوذبک من الکسل و الفشل (بحار 98، ص 93، ج ۲).

[4] حَتَّی اِذا فَشِلْتُم.. (آل عمران / 152).

[5] وَاْلمُؤمِنُونَ وَالْمُؤمِناتُ بَعضُهُم اَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأمُرُونَ بِالمَعْرُوفِ وَ یَنْهَونَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقیمُونَ الصَّلوةَ وَ یُؤتُونَ الزَّکاة (توبه / 71).

[6] بَعْضُکُمْ مِنْ بَعْض (آل عمران / 195).

[7] یُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ اِلَیْهِم (حشر / 9).

[8] و یُؤْثِرُونَ عَلی اَنْفُسِهِم (حشر / 9).

[9] اِنَّما الْمُؤمِنُونَ اِخْوَة (حجرات / 10).

[10] اِذْ قالَ ِلاَبیهِ و قَوْمِه ما هذِه التَّماثیلُ التَّی اَنْتُم لَها عاکِفُون (انبیا/52).

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 در آیه ۴۱، سوره حج می‏‌خوانیم: کسانی که هرگاه به آنان قدرت و امکان دادیم. اقامه نماز می‏‌کنند و زکات می‏‌پردازند و امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر می‏‌کنند.<ref> اَلَّذینَ اِنْ مَکَّنّاهُم فِی اْلاَرضِ اَقامُوا الصَّلوةَ و اتَوالزَّکاةَ و اَمَرُوا بِالْمَعرْوفِ ... (حج/41).</ref>
- از این آیه معلوم می‏‌شود که مسأله امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر تنها یک موعظه عاجزانه در برابر خلاف‌کار نیست؛ بلکه مأموریتی از موضع قدرت است. بدون قدرت نمی‏‌توان از بسیاری از منکرات و بویژه منکرات بین المللی جلوگیری کرد. در قرآن می‏‌خوانیم: اگر طایفه‏‌ای از مسلمانان دست به تجاوز بزنند، وظیفه دیگران است که با قدرت جلو او بایستند تا به امر خدا، بازگردد و دست از طغیان بردارد.<ref> فَاِنْ بَغَتْ اِحْداهُما عَلَی اْلاُخْری فَقاتِلُوا الَّتی تَبْغی حَتَّی تَفی‌ءَ اِلی اَمْرِ اللَّه (حجرات / 9).</ref>
+از این آیه معلوم می‏‌شود که مسأله امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر تنها یک موعظه عاجزانه در برابر خلاف‌کار نیست؛ بلکه مأموریتی از موضع قدرت است. بدون قدرت نمی‏‌توان از بسیاری از منکرات و بویژه منکرات بین المللی جلوگیری کرد. در قرآن می‏‌خوانیم: اگر طایفه‏‌ای از مسلمانان دست به تجاوز بزنند، وظیفه دیگران است که با قدرت جلو او بایستند تا به امر خدا، بازگردد و دست از طغیان بردارد.<ref> فَاِنْ بَغَتْ اِحْداهُما عَلَی اْلاُخْری فَقاتِلُوا الَّتی تَبْغی حَتَّی تَفی‌ءَ اِلی اَمْرِ اللَّه (حجرات / 9).</ref>
- اگر در جامعه قدرت نباشد، احکام الهی مثل حدود و دیات و قصاص اجرا نمی‏‌شود.
+اگر در جامعه قدرت نباشد، احکام الهی مثل حدود و دیات و قصاص اجرا نمی‏‌شود.
- کسالت و بی‏‌حالی و ترس، از امراض و آفاتی است که در دعاها از آنها به خداوند پناه برده می‏‌شود.<ref> اللهم انی اعوذبک من الکسل و الفشل (بحار 98، ص 93، ج ۲).</ref>
+کسالت و بی‏‌حالی و ترس، از امراض و آفاتی است که در دعاها از آنها به خداوند پناه برده می‏‌شود.<ref> اللهم انی اعوذبک من الکسل و الفشل (بحار 98، ص 93، ج ۲).</ref>
- یکی از دلایل شکست مسلمانان در جنگ احد، سستی آنان بود.<ref> حَتَّی اِذا فَشِلْتُم.. (آل عمران / 152).</ref>
+یکی از دلایل شکست مسلمانان در جنگ احد، سستی آنان بود.<ref> حَتَّی اِذا فَشِلْتُم.. (آل عمران / 152).</ref>
- ناگفته پیداست که این قدرت، در سایه وحدت و اطاعت از رهبری عادل و شجاع و بصیر و داشتن تخصص‌های گوناگون و هوشیاری همه مردم پیدا می‏‌شود.
+ناگفته پیداست که این قدرت، در سایه وحدت و اطاعت از رهبری عادل و شجاع و بصیر و داشتن تخصص‌های گوناگون و هوشیاری همه مردم پیدا می‏‌شود.
- === امر به معروف از موضع ولایت و قدرت، نه از موضع ضعف‏===
+=== امر به معروف از موضع ولایت و قدرت، نه از موضع ضعف‏===
- قرآن می‏‌فرماید : امر و نهی از موضع ولایت سرچشمه می‏‌گیرد، نه ضعف ؛ مردان و زنان با ایمان، هر یک نسبت به دیگری ولایت دارند. بنابراین، یکدیگر را امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر می‏‌کنند.<ref> وَاْلمُؤمِنُونَ وَالْمُؤمِناتُ بَعضُهُم اَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأمُرُونَ بِالمَعْرُوفِ وَ یَنْهَونَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقیمُونَ الصَّلوةَ وَ یُؤتُونَ الزَّکاة (توبه / 71).</ref>
+قرآن می‏‌فرماید : امر و نهی از موضع ولایت سرچشمه می‏‌گیرد، نه ضعف ؛ مردان و زنان با ایمان، هر یک نسبت به دیگری ولایت دارند. بنابراین، یکدیگر را امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر می‏‌کنند.<ref> وَاْلمُؤمِنُونَ وَالْمُؤمِناتُ بَعضُهُم اَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأمُرُونَ بِالمَعْرُوفِ وَ یَنْهَونَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقیمُونَ الصَّلوةَ وَ یُؤتُونَ الزَّکاة (توبه / 71).</ref>
 در جامعه اسلامی همه مردم از یکدیگرند<ref>بَعْضُکُمْ مِنْ بَعْض (آل عمران / 195).</ref> و نسبت به یکدیگر محبت دارند. برای مثال، انصار و مردم مدینه از ورود مسلمانان مکه و مهاجرین خوشحال بودند.<ref> یُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ اِلَیْهِم (حشر / 9).</ref> و حتی در شرایط سخت، دیگران را بر خود ترجیح می‏‌دادند.<ref> و یُؤْثِرُونَ عَلی اَنْفُسِهِم (حشر / 9).</ref>
- پیامبر اکرمصلی‌الله‌علیه بارها میان آنان برادری برقرار کرد و فرمود: همانا مؤمنان با یکدیگر برادرند.<ref> اِنَّما الْمُؤمِنُونَ اِخْوَة (حجرات / 10).</ref>
+پیامبر اکرمصلی‌الله‌علیه بارها میان آنان برادری برقرار کرد و فرمود: همانا مؤمنان با یکدیگر برادرند.<ref> اِنَّما الْمُؤمِنُونَ اِخْوَة (حجرات / 10).</ref>
- با این حال، اگر کسی دیگری را از منکری باز دارد و یا به معروفی امر کند، نباید او را یک فضول و یا مزاحم تلقی کرد؛ بلکه باید او را دلسوز دانست که از طرف خداوند، محبت و ولایت و حق نظارت و امر و نهی به او داده شده است.
+با این حال، اگر کسی دیگری را از منکری باز دارد و یا به معروفی امر کند، نباید او را یک فضول و یا مزاحم تلقی کرد؛ بلکه باید او را دلسوز دانست که از طرف خداوند، محبت و ولایت و حق نظارت و امر و نهی به او داده شده است.
- === یک نمونه قرآنی از نهی‌ازمنکر===
+=== یک نمونه قرآنی از نهی‌ازمنکر===
- حضرت ابراهیم همین که عموی خود را بت پرست دید، به او گفت: این مجسمه‏‌هایی که شما پابند عبادت آنها شده‏‌اید، چه معنا دارد<ref>اِذْ قالَ ِلاَبیهِ و قَوْمِه ما هذِه التَّماثیلُ التَّی اَنْتُم لَها عاکِفُون (انبیا/52).</ref>
+حضرت ابراهیم همین که عموی خود را بت پرست دید، به او گفت: این مجسمه‏‌هایی که شما پابند عبادت آنها شده‏‌اید، چه معنا دارد<ref>اِذْ قالَ ِلاَبیهِ و قَوْمِه ما هذِه التَّماثیلُ التَّی اَنْتُم لَها عاکِفُون (انبیا/52).</ref>
- در این بیان بسیار کوتاه، به چند اصل مهم در امربه‌معروف و نهیازمنکر پی می‏‌بریم؛ از جمله:
+در این بیان بسیار کوتاه، به چند اصل مهم در امربه‌معروف و نهیازمنکر پی می‏‌بریم؛ از جمله:
 ۱. کسی که امربه‌معروف می‏‌کند، باید از رشد و کفایت خاصی برخوردار باشد.
@@ سطر ۴۴: / سطر ۴۴: @@
 ۸. در امر و نهی، قاطعیت و صراحت داشته باشید. (اَنْتُم وَ اباءَکُم).
- این اصول و درس‌هایی بود که در نگاه نخست به ذهنم آمد. شاید شما اگر فکر کنید و یا به تفاسیر مراجعه کنید، مطالب دیگری نیز فرا گیرید.
+این اصول و درس‌هایی بود که در نگاه نخست به ذهنم آمد. شاید شما اگر فکر کنید و یا به تفاسیر مراجعه کنید، مطالب دیگری نیز فرا گیرید.
 '''خلاصه'''
 مسأله امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر تنها یک موعظه عاجزانه در برابر خلاف‌کار نیست؛ بلکه مأموریتی از موضع قدرت است.
+== پانویس ==
+{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
 <div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> و[https://vaashura.blog.ir/1393/08/28 بلاگ «وعاشورا»] </span></div>

امر به معروف از موضع قدرت: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۴:۳۰

امر به معروف از موضع ولایت و قدرت، نه از موضع ضعف‏

یک نمونه قرآنی از نهی‌ازمنکر

پانویس

منوی ناوبری

ابزارهای شخصی

گویش‌ها

فضاهای نام

جستجو

بیشتر

بازدیدها

منو اصلی

ابزار مهم

ابزارها

چاپ/برون‌بری