نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:مفهوم بدعت در لغت و اصطلاح

<div class="head1"> مفهوم بدعت در لغت و اصطلاح </div>

== معنای لغوی بدعت ==
صاحبان معاجم در تألیفات خود واژه [[بدعت]] را مانند واژه‌های دیگر معنا کرده‌اند که در ذیل به پاره‌ای از آنها اشاره می‌شود :<br/>
فراهیدی در رابطه با واژه [[بدعت]] می‌گوید: «اَلبدعُ اِحداثُ شِییءٍ لَم یَکُن لَهُ مِن خَلقٌ و لا ذِکرٌ و لا مَعرفةٌ» «بدع»، احداث چیزی است که قبلاً برای آن وجود و ذکر و شناختی نبوده است.<br/>
صاحب «معجم مقائیس اللغة» در تعریف آن آورده است: «اَلبدعُ لَهُ اَصلان، اَحدهُما اِبتِداء الشیی و صُنعُه عَن مِثالٍ و الآخَرُ الانقِطاعُ الکَلال»<br/>
« بدع» را دو ریشه است: یکی آغاز کردن یک شیء و ساختن آن بدون نظیر و مثال پیشین، و دیگری به آخر رسیدن، بسنده کردن و بی اثر شدن.<br/>
« ابن منظور» دربارهٔ معنای [[بدعت]] می‌نویسد: «اَلبدعَةُ الحدثُ و ما إِبتدعُ فی الدین بَعد الاِکمال» [[بدعت]] ایجاد کردن و احداث کردن است یا آنچه بعد از اتمام و اکمال دین به وجود آمده است.<br/>
همانگونه که ازهری و زبیدی و فیروز آبادی نیز معنای مشابهی در این مورد مطرح کرده‌اند.<br/>
در تعریف دیگر [[بدعت]] آمده است: «انشاءُ الشیءِ لا عَلی مِثالِ سابِق».<br/>
« کاری نو و عمل بی سابقه »<br/>
راغب نیز [[بدعت]] را «انشاء صَنعَةٍ بِلا احتذاءٍ ولا اِقتداءٍ »<br/>
«انشاء وآفریدن است بدون الگو برداری وپیروی از نمونه گذشته».<br/>
طریحی دربارهٔ معنای «[[بدعت]]» بر آن است که «البِدعَة بالکسر فاسکون،، الحدثُ فی الدین، و مالیس لَه اصلٌ فی کتاب و لا سُنَة».<br/>
[[بدعت]] عبارت است از امری که در دین حادث شد و هر آنچه که ریشه‌ای در کتاب و سنت نداشته باشد.<br/>
صاحب کتاب «التحقیق» در ذیل این کلمه می‌نویسد:« بدع، انشاء و آفریدن است به گونه‌ای که بدون نمونه قبلی انجام گیرد. هر گاه کلمه بدع در مورد خداوند به کار می‌رود به معنی ایجاد و آفرینش چیزی است بدون ماده و ابزار و بدون زمان و مکان، اینگونه آفرینش و ابداع خاص خداوند است».<br/>
بنا به مطالب قید شده می‌توان گفت که معنی اصلی [[بدعت]] نوآوری و احداث امر، یا فعل یا بیان گفتاری است که قبلاً برای آن سابقه‌ای وجود نداشته است و نمونه و مثالی در مورد آن نبوده است. به همین جهت است که خداوند را «بدیع السموات و الارض» می‌نامیم. امام محمدباقر علیه السلام نیز در معنای آیه شریفه فرمود: «بی شک خداوند همه اشیاء را به گونه‌ای آفرید که مثل آن نبوده است و آسمان‌ها و زمین را آفرید در حالی که پیش از آن آسمان‌ها و زمین‌هایی وجود نداشتند».<br/>
بنا براین [[بدعت]] به معنای نو در آوردن و نوآمدی است که هیچ الگو و نمونه پیشینی برای آن نباشد.<br/>

== معنای اصطلاحی بدعت ==
راغب دربارهٔ معنای «[[بدعت]]» بر آن است که: «البدعةُ فی المَذهَب ایرادُ قَولٍ لَم یَستَن قائلُها و فاعِلُها بِصاحب الشریعةِ وَأما ثِلها المُتَقدّمَة و اصولها المُتَقنةً».<br/>
«بدعت در مذهب وارد کردن سخنی است که گوینده اش و عمل کننده اش بر روش و سیره و صاحب شریعت و کتاب سنت و همچنین بر اصول محکم و استوار و نمونه‌های با خیر و صلاح دین نباشد».<br/>
در تعریف دیگر این چنین آمده است که: [[بدعت]] عبارت است از دینی نو یا قانونی نو آوردن که برای آن در کتاب و سنت اصلی نباشد و از این لحاظ است که در حدیثی آمده است: «من تَوضَّا ثَلاثاً فقد ابدع :<br/>
هر کس سه بار عضو وضویش را به نیت وضو بشوید [[بدعت]] نهاده است».<br/>
علامه عسگری نیز چنین می گویدکه: «[[بدعت]] از بدع به معنای امر تازه و نوظهور است؛و [[بدعت]] در دین یعنی نسبت دادن قول و فعل اختراعی و ساختگی به صاحب شریعت».<br/>
یکی از نویسندگان «[[بدعت]]» را در اصطلاح شرع ایجاد کاری یا اعتقادی یا قولی معرفی می‌کند که درموردآن اجازه‌ای ازصاحب شرع درکتاب و سنت یا اجماع یا قیاس نرسیده است وتحت یکی ازقواعدو اصول عام اسلام در نمی‌آید، یا [[بدعت]] ایجاد چیزی است که معارض و مخالف اسلام باشد.<br/>
نیز می‌توان گفت: «[[بدعت]] افزودن امری است بر دین یا کاستن چیزی است از آن، بدین ترتیب که رسم و آیین تازه‌ای را به دین بیفزاید و بدان نسبت دهند یا از آن سلب کنند».<br/>
بنابراین [[بدعت]] آن است که انسان چیزی را که جزو دین نیست و اصل و پایه‌ای در شریعت ندارد، به آن نسبت دهد. و حکمی را وضع کند که برخلاف حکم خدا و صاحب شریعت است.<br/>
به عبارتی دیگر [[بدعت]]: «ادخال ما لیس مِنَ الدین فی الدین» است.<br/>

<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://e-h2.blogfa.com/post/2 وبلاگ بدعت] - تاریخ برداشت: 95/04/05 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[بدعت ]] </div>
</div>