نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:سعایت

<div class="head1"> سعایت </div>
==مقدمه==
آنگاه که سخن چینی نزد کسی انجام شود که از او بیم زیان و آزردن می‌رود؛ سعایت نامیده می‌شود.<br/>

==معنای لغوی==
سعایة :اسم مصدرعربی.سخن چینی کردن. بدگویی کردن از کسی نزد دیگری.<ref>فرهنگ لغت عمید</ref> بدگویی. تهمت <ref>فرهنگ فارسی معین</ref>

==تعریف==
در کتاب‌های اخلاق پیرامون این رذیله زشت اخلاقی توضیحاتی آمده است از جمله کتاب جامع السعادات که مرحوم نراقی در آن می‌نویسد: "سعایت همان سخن چینی است با این شرط که کسی که نزد او سخن چینی می‌شود از او بیم ضرر و اذیت باشد، مانند سلاطین و امراء و حکام و روسا و امثال آنان و این بدترین نوع سخن چینی و گناه آن از همه بیشتر است و آن نیز از دشمنی و مال دوستی و طمع به آن ناشی می‌شود و از پستی و خبائث دو قوه غضب و شهوت است.<br/>

==سعایت در روایات اسلامی==
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: "الساعی بالناس الی الناس لغیر رشده"؛ کسی که نزد مردم از مردم سعایت می‌کند، این به علت گمراهی او است.<br/>
ایشان همچنین فرموده‌اند:<br/>
هر که از برادر خود نزد سلطان سعایت کند، خداوند متعال همه اعمال او را بر باد دهد و اگر به شخصی که از او سعایت کرده است ناراحتی یا گزندی رسد، خداوند متعال سعایت کننده را با‌هامان (وزیر فرعون) در یک درجه از آتش قرار دهد.<ref>کنز العمّال، ص 7545- منتخب میزان الحکمة،ص 570</ref>
امام صادق علیه السلام فرمود: "الساعی قاتل ثلاثة قاتل نفسه و قاتل من یسعی به و قاتل من یسعی الیه"؛ سعایت کننده هم قاتل خویشتن است و هم قاتل کسی است که بر ضد او سعایت می‌کند و هم قاتل کسی است که در نزد وی از دیگران سعایت کرده است.<ref>خصال شیخ صدوق، صفحه 122 (باب الثلاثه).</ref>
بسیار می‌شود که سعایت نسبت به کسی در نزد شاهان و امراء واقعاً سبب قتل او می‌گردد و در چنین صورتی سعایت کننده نیز قاتل خویشتن در پیشگاه خدا محسوب می‌شود و کسی که نزد او سعایت شده است به خاطر عدم تحقیق کافی، گویی بدست سعایت کننده به قتل رسیده است چون بی گناهی را کشته است.<br/>

==تفاوت سعایت با سخن چینی==
نمامی و سخن چینی آن است که فردی میان دو دوست یا دو خویشاوند یا دو همکار را جدایی بیندازد ولی سعایت این است که نزد شخص بزرگی بدگویی از کسی کند و کار او و جان او را به خطر بیندازد. لذا سعایت در بسیاری از روایات به عنوان سعایت نزد سلطان و مانند آن بکار رفته است. اما نزدیک بودن افق هر دو معنی، سبب شده که گاهی تحت یک عنوان ذکر شود.<br/>

==فهرست منابع==
اخلاق در قرآن، ناصر مکارم شیرازی، جلد ۳ (فروع مسائل اخلاقی).<br/>
سعایت، اصطلاحنامه جامع علوم اسلامی، بازیابی: ۵ اسفند ۹۲.

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://wiki.ahlolbait.com/%D8%B3%D8%B9%D8%A7%DB%8C%D8%AA سایت دانشنامه اسلامی] - تاریخ برداشت : 95/10/08 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[سخن چینی نزد حاکم ]] </div>
</div>