نمایش مبدأ برای صفات و شرایط آمران و ناهیان

<div class="head1"> صفات و شرایط آمران و ناهیان </div>
نویسنده:  استاد محسن قرائتی<br/>

== صفات و شرایط==
=== با اراده باشد ===
قرآن می فرماید : [[امر به معروف]] ونهی از منکر نیاز به عزم و اراده قوی دارد . لذا نباید این کار را بر اساس قهر وصلح مردم تنظیم کرد.<br/>
=== برای خدا باشد ===
قرآن می فرماید : ریشه بعضی از انتقادها ، مسائل شخصی است .<br/>
اگر امر ونهی برا ی خدا باشد موثرتر است ؛ زیرا حرف صاف بر دل صاف می نشیند.<br/>
=== سعه صدر ===
دعوت به حق وامر وبه معروف ونهی از منکر ، کار انبیاست و مشکلات انبیا را نیز خواهد داشت. انبیا تهمت ها را با [[صبر]] وسعه صدر پشت سر می گذاشتند . آنان به کسانی که می گفتند : ما تورا سفیه می بینیم ، می فرمودند : در من سفاهتی نیست . یا در برابر نسبت گمراهی می فرمودند : در من گمراهی نیست.<br/>
گذشت از لغو ، از صفات برجسته مومنان است.<br/>
=== حسن خلق و نرمخویی ===
کسی که امر ونهی می کند ، بدیها را با خوبی دفع می کند. واهل انتقام وغیظ نیست.<br/>
از لغزش مردم در هنگام عذر خواهی بگذریم که این ، نشانه جوانمردی تاریخ است . همین که برادران یوسف از او عذر خواهی کردند ،فرمود : امروز ملامتی بر شما نیست.<br/>
=== توجه به همه جوانب ===
در کتاب الغدیر می خوانیم : شخصی از دیوار خانه مردم بالا رفت تا ببیند که افراد آن خانه چه می کنند . همین که دید مشغول شراب خوردن هستند از بالای بام [[نهی از منکر]] کرد.<br/>
صاحبخانه به اوگفت: من یک منکر انجام دادم وآن اینکه شراب خوردم ؛ ولی تو گرفتار چند منکر شدی ؛ تجسس و ورود به حریم خانه مردم و ارعاب ، منکرهایی بود که تو مرتکب شدی .<br/>
=== هرگز خودرا بهتر ندانیم ===
حضرت علی (علیه السّلام) می فرماید : ای بنده خدا! در عیبجویی کسی به خاطر گناهانش ، شتاب مکن ! چه بسا آن [[گناه]] بخشیده شود. و درباره خود ، حتی ازگناه کوچکی که انجام داده ای ،خود را در امان ندان ؛ زیرا چه بسا که به خاطر آن عذاب شوی .<br/>
کسی که [[امر به معروف]] ونهی ازمنکر می کند ، مانند پزشکی است که به مداوای مریض می پردازد . چه بسا مریض بهبود یابد وسالها عمر کند ؛ ولی خود پزشک در حادثه ای جان دهد.<br/>

== از کجا شروع کنیم؟ ==
=== خود ===
قرآن می فرماید : ای کسانی که ایمان آوریده اید ! چرا آنچه را می گوئید عمل نمی کنید ؟<br/>
و در جایی دیگری می فرماید : آیا مردم را به نیکی سفارش می کنید ، درحالی که خودتان را فراموش می کنید؟<br/>
حضرت علی (علیه السّلام) می فرماید : تا خودم کاری را انجام ندهم ، شما را به آن سفارش نمی کنم و تا خودم از کاری دوری نکنم ،شما را از آن باز نمی دارم. البته ، عمل ، رمز موفقیت است و نه رمز وجوب.<br/>
=== خانواده ===
قرآن می فرماید :ای پیامبر ! اول دختران وهمسرانت را سفارش کن وآن گاه زنان دیگر را .<br/>
قرآن در ستایش یکی از انبیا می فرماید : او خاندان وبستگان خود را به نماز سفارش می فرمود .<br/>
البته گاهی همسر وفرزند قابلیت هدایت ندارند ، ولی دیگران حرف حق را می پذیرند . نمونه آن ، پسر نوح وهمسر لوط است.<br/>
=== نسل نو ===
حضرت علی (علیه السّلام) می فرماید : روح نوجوانان همچون زمین خالی است وآموزش نوجوانان مانند نقش بر سنگ، ماندگار است.<br/>
در روایات می خوانیم : به سراغ نسل نو بروید ، زیرا که آنان زودتر از دیگران به سوی خیر گرایش پیدا می کنند.<br/>
=== همسایگان ===
رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: چرا مردم همسایگان خود را آموزش نمی دهند ؟ موعظه نمی کنند ؟ [[امر به معروف]] ونهی از منکر نمی کنند؟ وچرا همسایگان حاضر نمی شوند آموزش ببینند؟<br/>

== نقش حکومت ==
گاهی اوقات منکرات در سطح وسیعی مطرح است که جز با حرکات دولت ، امکان نهی از آن نیست .<br/>
البته وظیفه حکومت تنها در این موارد نیست ؛ بلکه باید از آمرین به معروف وناهیان ازمنکر که طبق وظیفه فردی نیزتذکر میدهند حمایت کند.<br/>
همکاری دولت و مردم همیشه کارساز بوده است وهیچ یک به تنهایی توفیق کامل را به دست نخواهد آورد . لذا برای اجرای احکام نورانی اسلام باید حکومت اسلامی درکار باشد ؛ وگرنه بسیاری از احکام که نیاز به قدرت دارد ،به زمین خواهدماند . آری ! ولایت فقیه یک ضرورت برای اجرای احکام الهی است.<br/>
وظایف حکومت در [[امر به معروف]] ونهی از منکر مخصوص به چند نمونه نیست . حکومت وظیفه دارد معروف های سیاسی اجتماعی را احیا واز منکرات اقتصادی اجتماعی جلوگیری مد.<br/>
اینها نمونه هایی از وظایف حکومت است:<br/>
کنترل نرخ ها و جلوگیری از هرج ومرج بازار؛<br/>
جلوگیری از واسطه های کاذب که وسیله گران شدن جنس هستند؛<br/>
نظارت بر قراردادها وجلوگیری از سوء استفاده هایی که درتنظیم اسنادمی شود.<br/>
دقت در توزیع عادلانه ، حفظ بیت المال وشناسایی امین ترین افراد برای سپردن بیت المال به آنها.<br/>
استفاده بهینه از منابع طبیعی .<br/>
ایجاد شغل مفید برای بیکاران و آموزش دادن کارگران ساده برای بهتر نتیجه گرفتن از منابع طبیعی و فنی ؛ زیرا اشتغال، بزرگترین معروف وبیکاری زمینه انواع منکرات است.<br/>

== سالم سازی محیط ==
محیط وجامعه در گرایش های فکری واخلاقی افراد نقش مهمی دارد . از جمله :<br/>
۱- در تاریخ بنی اسرائیل می خوانیم : ( همین که با معجزه موسی (علیه السّلام) از رود نیل گذشتند، گروهی بت پرست را دیدند . فوراً تحت تاثیر قرار گرفتند واز موسی خواستند که حضرت برای آنان بت قرار دهد تا عبادت کنند. )<br/>
۲- حضرت ابراهیم یک تنه تبر به دست گرفت ، وارد بتکده شد وهمه بت ها را شکست . سپس تبر را به گردن بت بزرگ آویخت.<br/>
۳- موسی به سامری گفت: (به خدا سوگند که گوساله طلایی تو را آتش می زنم وخاکسترش را به دریا می ریزم.)<br/>
۴- ماجرای مسجد ضرار ؛ منافقان درمدینه با وجود مسجد پیامبر (مسجد دیگری ساختند تا در سایه نام مسجد ، نیروهای خود را تمرکز دهند وبا دشمنان خارجی ارتباط برقرار کنند .آنها برای رسمیت شناخته شدن مسجدشان از پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) دعوت کردند به امامت خویش ، نماز جماعتی درآنجا برگزار کند.)<br/>
حضرت که در آستانه جنگ تبوک بودند ، پاسخ مثبتی ندادند .پس از آنکه رفتند و برگشتند ، مردم را برای خراب کردن مسجدی که مرکز تجمع منافقین بود ، بسیج کردند. از این ماجرا در قرآن به اشاره ذکر شده است.<br/>
از چهار نمونه ای که از قرآن نقل کردم ، می توان چنین نتیجه گرفت که برای اجرای [[نهی از منکر]] باید ابتدا ، مراکز و انسانهای فتنه خیز را از جامعه حذف کرد؛ زیرا بدون محو کردن آنها ، [[نهی از منکر]] ، مبارزه با معلول و رها کردن علت هاست.<br/>
نظام وحکومتی که بنا دارد [[امر به معروف]] نهی ازمنکر را احیا کند ، باید برای سالم سازی محیط گام هایی بردارد ؛ از جمله :<br/>
۱- تبلیغ در مورد [[ازدواج]] آسان ودادن وام [[ازدواج]] به جوانها .<br/>
۲- تفکیک مراکز دختر و پسر در همه مقاطع تحصیلی ، پارک ها ، مکانهای عمومی ،بیمارستانها وحتی مراکز خدماتی (تا آنجا که امکان دارد) ؛ تا زنان بتوانند با لباس ساده مشغول به کار شوند ومردان نیز مزاحمتی نداشته باشند.<br/>
۳- جلوگیری از تولید فیلم ها ، نوارها ، کتابهایی که در آنها زمینه های انحراف وفساد وابتذال زیاد است ؛ بخصوص بستن بعضی شرکتها، بوتیکها وموسسات منحرف ویا جلوگیری از ارائه لباسها و...<br/>
۴- دقت در گزینش افراد تا مهره های وابسته وفتنه گر ، میدانی برای رشد افکار خودنداشته باشند . بخشی از این اقدامات بحمد الله در سایه جمهوری اسلامی انجام شده وامیداست که کامل شود.<br/>
۵- از آنجا که حیا مانع بسیاری از گناهان ونداشتن حیا زمینه ساز انواع منکرات است ، مسئولان نظام باید اصل حیا را در تار وپود جامعه مراعات کنند تامیدانی برای رشد خلافکاران پیدا نشود.<br/>
از جمله ، دولت اجازه ساختن ساختمانهایی را که ساکنان آن به طورطبیعی حیا را ازدست میدهند ، به کسی ندهد .آری ! در ساختمانهایی که فرد در درون خانه خود همه جای خانه همسایه را می بیند حیایی نمی ماند.<br/>
امام حسن وامام حسین (علیه السّلام) کودکانی بودند که با شلوار بلند وارد فرات شدند . شخصی به آن دو عزیز گفت: (لباس شما خراب شد .)<br/>
این دو عزیز در پاسخ او فرمودند : ( خراب شدن شلوار بهتر ازخراب شدن دین وحیا است.)<br/>
۶- اسلام برای سالم سازی محیط ، تربیت کودکان ومدیریت داخلی خانه را به زن سپرده است و تا حد امکان با سپردن کارهای مفید در محل آرام خانه ، زن را از خارج شدن بدون دلیل و دور از چشم شوهر نهی فرموده است .البته ، هر کجا که نیاز باشد ،به زن اجازه خروج داده است، از جمله رفتن به مکه بدون شوهر .<br/>
آنچه محیط را فاسد می کند ، رها شدن ، بی بند وباری وبی هدفی است ؛ وگرنه اسلام به زن اجازه آموختن وآموزش ،شرکت در انتخابات ، داشتن استقلال اقتصادی وسیاسی ، شرکت در عالی ترین کنگره های علمی ، نوشتن انواع مقالات تخصصی وتربیتی وعلمی را داده است.<br/>
قرآن به آشنایی با تاریخ زنان نمونه همچنین آشنایی با تاریخ مردان نمونه سفارش کرده است.<br/>
در قرآن همان گونه که می خوانیم :<br/>
( واذکر فی الکتاب ابراهیم)<br/>
( واذکر فی الکتاب موسی )؛
همچنین می خوانیم :<br/>
( واذکر فی الکتاب مریم)؛
همان گونه که مرد می تواند الگو واسوه باشد ، قرآن ، همسر فرعون را الگو ونمونه تاریخ بشر قرار داده است.<br/>

== منبع ==
http://www.tarvijequran.com


<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.rahebehesht.org/article/show/444 پرتال علمی پژوهشی راه بهشت] - تاریخ برداشت 94/12/5</span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[مقالات]] </div>
</div>