نمایش مبدأ برای افزودن بر حدود الهی

<div class="head1">افزودن بر حدود الهی</div>
<div class="leftbox">
<p class="relatearticle">کتب مرتبط</p>
{| class="wikitable"
|-
! ردیف !! عنوان
|}
<p class="relatebook">مقالات مرتبط</p>
{| class="wikitable"
|-
! ردیف !! عنوان
|-
| ۱ || [[قلمرو زمانی اجرای حدود]]
|-
| ۲ || [[اجرای حدود؛ آری یا نه؟]]
|-
| ۳ || [[اجرای حدود در عصر غیبت]]
|-
| ۴ || [[اجرای حدود]]
|-
| ۵ || [[بررسی فقهی - حقوقی اجرای علنی حدود و گستره آن]]
|-
| ۶ || [[حدود شرعی - ویکی‌پدیا]]
|}
<p class="relatesubject">موضوعات مرتبط</p>
{| class="wikitable"
|-
! ردیف !! عنوان
|-
| ۱ || [[کاستن و افزودن بر حدود الهی]]
|-
| ۲ || [[تبانی برای افزایش قیمت (نَجش)]]
|-
| ۳ || [[اجرای حدود]]
|}
<p class="relatemedia">چندرسانه‌ای مرتبط</p>
{| class="wikitable"
|-
! ردیف !! عنوان
|}
<p class="relatepro">مرتبط‌های بوستان</p>
{| class="wikitable"
|-
! ردیف !! عنوان
|}
<p class="relatesoft">نرم‌افزارهای مرتبط</p>
{| class="wikitable"
|-
! ردیف !! عنوان
|}
<p class="relatesites">پایگاه‌های اینترنتی مرتبط</p>
{| class="wikitable"
|-
! ردیف !! عنوان
|}
</div>

== حدود الهی-ویکی فقه ==
کیفرهای تعیین شده در شرع برای جرایمی خاص را حدود گویند. حدود عنوان بابی از بابهای فقه است که مباحث آن به تفصیل در آن باب آمده است؛ لیکن از احکام آن در بابهای صلات، صوم، حج، جهاد، [[امر به معروف]] و نهی از منکر، وکالت، قضاء و شهادات نیز به مناسبت سخن رفته است. 
== تعریف حدود ==
حدود جمع حد، در اصطلاح به مجازاتهایی اطلاق می‌شود که شارع مقدّس برای برخی جرایم با تعیین کمّ و کیف آن در همهٔ مصادیق آن جرم تشریع کرده است. گاهی نیز در معنای اعمّ، یعنی مطلق کیفر- که تعزیر را نیز در بر می‌گیرد- به کار رفته است.

== کاربرد واژه حد در روایات ==
در اینکه کاربرد واژهٔ حدّ در روایات معنای خاص آن است یا معنای عام، دو احتمال مطرح است. <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۲۵۴-۲۵۸</ref><ref>مهذّب الاحکام ۲۷، ص۲۲۳-۲۲۶</ref>

== تفاوت حد با تعزیر ==
تفاوت حد به معنای خاص با تعزیر آن است که در تعزیر بر خلاف حد کمّ و کیف آن بستگی به نظر حاکم دارد و از سوی شارع مشخص نشده است. <ref> شرائع الاسلام ج۴، ص۹۳۲</ref><br />
البته برخی، با توجه به تعیین مقدار تعزیر در برخی موارد، قید «غالب» را در تعریف آن گنجانده‌اند؛<ref>مسالک الافهام ج۱۴، ص۳۲۵</ref> لیکن برخی بر آن اشکال کرده و گفته‌اند: مانعی نیست که موارد تعیین شده از مصادیق حد باشد نه تعزیر. <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۲۵۵</ref>

== اسباب حد ==
گناهان موجب حد عبارتند از: زنا؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۲۵۸</ref> لواط؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۷۴</ref>تفخیذ؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۸۲</ref>مساحقه؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۸۷</ref> قیادت؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۹۹</ref>قذف؛<ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۴۰۲</ref>دشنام دادن به پیامبر اسلام صلّی اللّٰه علیه و آله و امامان معصوم علیهم السّلام و نیز حضرت فاطمه علیها السّلام؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۴۳۲-۴۳۷. </ref> ادعای پیامبری؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۴۴۰</ref>سِحرکردن به شرط مسلمان بودن ساحر؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۴۴۲. </ref>نوشیدن مایعات مست کننده؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۴۴۹</ref> دزدی؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۴۷۵</ref> محاربه<ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۵۶۴</ref>و ارتداد. <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۶۰۰</ref>
=== اختلاف در موارد زیر در سبب حد بودن ===
سبب بودن موارد ذیل برای حدّ اختلافی است: فروختن انسان آزاد؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۵۱۰</ref><ref>مبانی تکملة المنهاج ج۱، ص۳۱۷</ref>بوسیدن مُحرم پسربچه‌ای را با شهوت<ref>ریاض المسائل ج۱۳، ص۵۰۶-۵۰۷</ref><ref>جامع المدارک ج۷، ص۱۳.</ref> <ref>کتاب السرائر ج۳، ص۴۶۱</ref><ref>مجمع الفائدة ج۱۳، ص۱۱۷-۱۱۸</ref><ref>مبانی تکملة المنهاج ج۱، ص۲۴۶</ref>و [[ازدواج]] مرد مسلمان با کنیز و زن ذمّی و نزدیکی کردن با آنها پیش از اجازهٔ [[ازدواج]] با آنان از همسر آزاد مسلمان خود. <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۷۲-۳۷۳</ref><ref>مبانی تکملة المنهاج ج۱، ص۲۴۵-۲۴۶</ref><ref>اسس الحدود والتعزیرات، ص۱۷۲-۱۷۴</ref><ref>مجمع الفائدة ج۱۳، ص۲۴</ref>

== انواع حد ==
حد در شرع اسلام دارای انواعی می‌باشد که در ذیل به آن پرداخته می‌شود:
=== تازیانه زدن ===
دوازده و نیم تازیانه بنابر قولی حدّ [[ازدواج]] مرد مسلمان با کنیز یا زن ذمّی در صورت آمیزش قبل از اجازه از همسر آزاد مسلمانش؛ <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۷۲-۳۷۳. </ref><ref> مبانی تکملة المنهاج ج۱، ص۲۴۵-۲۴۶</ref><ref>اسس الحدود والتعزیرات، ص۱۷۲-۱۷۴</ref><ref>مجمع الفائدة ج۱۳، ص۲۴</ref>
پنجاه تازیانه حدّ زنا در صورت برده بودن زناکار و صد تازیانه در صورت آزاد و غیر محصن بودن وی<ref> غنیة النزوع، ص۴۲۳</ref><ref>قواعد الاحکام ج۳، ص۵۲۷</ref>و نیز صد تازیانه حد تفخیذ، <ref>تکملة المنهاج، ص۳۹-۴۰</ref>[[مساحقه]] <ref>تکملة المنهاج، ص۴۰</ref> و بوسیدن مُحرم پسربچه‌ای را با شهوت؛ <ref>تکملة المنهاج، ص۴۰</ref> ۷۵ تازیانه حد قیادت؛<ref>الکافی فی‌الفقه، ص۴۱۰</ref> هشتاد تازیانه حد قذف <ref>المقنعة، ص۷۹۳</ref> و نوشیدن شراب مست کننده. <ref>تکملة المنهاج، ص۴۴</ref>
=== قتل ===
حدّ لواط؛<ref>المراسم العلویة، ص۲۵۳</ref>سحر کردن دیگری در صورت مسلمان بودن ساحر؛ <ref>تکملة المنهاج، ص۴۴</ref> زنا کردن با محارم نسبی؛ <ref>الدرّ المنضود (گلپایگانی) ج۱، ص۲۵۷</ref>دشنام دادن به پیامبر اسلام صلّی اللّٰه علیه و آله و اهل‌بیت او علیهم السّلام؛ <ref> القصاص علیٰ ضوء القرآن و السنة ج۱، ص۳۲۵-۳۳۰</ref> ادّعای پیامبری <ref> ریاض المسائل ج۱۳، ص۲۴</ref><ref>ریاض المسائل ج۱۳، ص۵۳۸</ref>و [[ارتداد]] مرد مسلمان <ref>تفصیل الشریعة (الحدود)، ص۶۸۷</ref> و نیز یکی از حدود محارب<ref>شرائع الاسلام ج۴، ص۹۵۹</ref>است.
=== رجم و تازیانه ===
حد زناکار محصن، صد تازیانه و سپس سنگسار کردن است.
برخی تازیانه و رجم را به زناکار پیر اختصاص داده و در جوان تنها قائل به حدّ رجم شده‌اند. <ref>الدرّ المنضود (گلپایگانی) ج۱، ص۲۸۰-۲۸۳</ref>
=== بریدن ===
قطع انگشتان دست، حد دزدی <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۵۲۸</ref>و بنابر قول برخی، آدم فروشی <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۵۰۹-۵۱۱</ref> است.
چنان که یکی از حدود محارب، قطع دست و پای او است.<ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۵۷۳</ref>
=== تبعید ===
تبعید کیفر ارتکاب زنا در برخی موارد و قوّادی و محاربه در برخی صورتها است.

== شرایط ثبوت حد ==
برای ثبوت کیفر حد -در صورت ارتکاب یکی از اسباب آن- دو نوع شرط وجود دارد: شرایط عام و شرایط خاص.<br />
شرایط عام عبارتند از: بلوغ، عقل و اختیار.<ref>اسس الحدود و التعزیرات، ص۱۵</ref><br />
از شرایط خاص در عناوین مربوط یاد خواهد شد.

== اثبات اسباب حدود ==
راه‌های مختلفی برای اثبات اسباب حد در شرع مشخص شده است که بدانها پرداخته می‌شود:
=== اقرار و بینه ===
گناهِ موجب حد با اقرار شخص و نیز بیّنه ثابت می‌گردد. <ref> مهذّب الاحکام ج۲۷، ص۱۱۸</ref>
=== علم قاضی ===
قاضی نیز می‌تواند بر اساس علم خود حد را جاری کند. بنابر این، اگر مردی را در حال ارتکاب زنا یا نوشیدن شراب ببیند می‌تواند بر او حدّ بزند. <ref>جواهر الکلام ج۴۰، ص۸۸</ref><br />
برخی قدما نسبت به غیر امام علیه السّلام [[قضاوت]] بر اساس علم را در حقوق اللّٰه جایز ندانسته‌اند. <ref>النهایة، ص۶۹۱</ref><ref>الکافی فی الفقه، ص۴۳۲</ref><ref>المهذّب ج۲، ص۵۲۶. </ref>
== عدم ثبوت حقوق‌الله با شهادت فرع ==
اسباب حدّ مربوط به حقوق اللّٰه با شهادت فرع ثابت نمی‌شود. همچنین -بنابر مشهور- اسباب مشترک بین حقّ اللّٰه و حقّ‌النّاس، مانند قذف و دزدی. <ref> جواهر الکلام ج۴۱، ص۱۹۰</ref>

== وکالت در اثبات حدود ==
وکالت در اثبات حدود مربوط به حقّ النّاس، مانند قذف صحیح است. صحّت آن در اثبات حدود مربوط به حقّ اللّٰه، مانند زنا و [[لواط]] اختلافی است.
=== مراد از وکالت ===
مراد از وکالت در اثبات این است که حاکم شرع دیگری را از جانب خود وکیل کند که هرگاه شخصی نزد او به سبب حدّی اعتراف کند، حد را بر او جاری سازد، بدون آنکه نیازی به صدور حکم از سوی قاضی باشد. <ref>قواعد الاحکام ج۲، ص۳۵۴</ref><ref>جامع المقاصد ج۸، ص۲۱۳-۲۱۴</ref><ref>مفتاح الکرامة ج۱۶، ص۸۷۹-۸۸۰</ref><ref> المناهل، ص۴۳۶</ref>

== اقامه کنندهٔ حد ==
منظور از اقامه کننده حد، کسی است که حد را به مرحله اجرا می‌رساند.
=== امام معصوم ===
منصب [[اجرای حدود]] از مناصب امام معصوم علیه السّلام است و کسی بدون اذن او حقّ [[اجرای حدود]] ندارد. در اینکه این منصب در زمان غیبت به فقیه جامع شرایط واگذار شده یا نه، اختلاف است. مشهور قائل به ثبوت آنند.
=== پدر و شوهر ===
در جواز اقامهٔ حد برای پدر نسبت به فرزند و شوهر نسبت به همسر اختلاف است. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص۳۸۶-۳۹۹</ref>
=== وکیل در اقامه حد ===
وکالت در اقامهٔ حد، یعنی وکیل کردن حاکم شرع، دیگری را برای اقامهٔ حد، صحیح است.<ref>جواهر الکلام ج۲۷، ص۳۸۳</ref>
=== مؤمن منصوب از جانب حاکم ستمگر ===
آیا مؤمن منصوب از جانب حاکم ستمگر در منطقه‌ای به عنوان حاکم و والی، در صورت توانایی مجاز به اقامهٔ حد است؟ مشهور قائل به عدم جوازند، مگر در فرض اجبار که به جهت [[تقیّه]] جایز خواهد بود، به شرط آنکه منجر به قتل ناحق نگردد. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص۳۹۰-۳۹۳</ref>

== کیفیت اجرای حد ==
کیفیت اجرای حد در انواع حد متفاوت می‌باشد.
=== در حد تازیانه ===
حد تازیانه به همهٔ مواضع بدن جز مواضع خطرناک، مانند سر، صورت، عورت و قلب تقسیم می‌شود و نباید بر یک موضع -که سبب آسیب پذیری بیشتر می‌شود- تکرار گردد. <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۶۱</ref>
=== در حد رجم ===
در حدّ رجم، مرد تا پهلو و زن تا سینه در گودی قرار داده می‌شوند، سپس با سنگهای ریز سنگسار می‌گردند. <ref>مبانی تکملة المنهاج ج۱، ص۲۱۷-۲۱۸</ref>
=== در حد قتل ===
در حد قتل، در زنا با محارم، گردن زناکار با شمشیر زده می‌شود <ref>مبانی تکملة المنهاج ج۱، ص۱۸۸</ref> و در لواط، امام بین آن و سوزاندن با آتش یا غلتاندن از بلندی، مانند کوه با دست و پای بسته مخیّر است. <ref>مبانی تکملة المنهاج ج۱، ص۲۳۴</ref>

== حکم در صورت ثبوت چند حد ==
اگر بر شخصی چند حدّ ثابت شود، ابتدا حدّی اجرا می‌گردد که اجرای آن سبب فوت دیگر حدود نگردد؛ بنابر این، کسی که مستحق تازیانه و رجم است، نخست حدّ تازیانه و سپس حدّ رجم بر او جاری می‌شود. <br />
در صورت عدم فوت، حاکم در تقدیم هر یک بر دیگری مخیّر است، مانند حدّ دزدی و قذف. <ref> جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۴۵</ref><ref>الدرّ المنضود (گلپایگانی) ج۱، ص۳۹۸-۳۹۹</ref>
=== درنگ پس از اجرای حد اول ===
در وجوب یا استحباب درنگ پس از اجرای حد اوّل به منظور بر طرف شدن آثار آن، اختلاف است. <ref>جواهر الکلام ج۴۱، ص۳۴۵</ref><ref>الدرّ المنضود (گلپایگانی) ج۱، ص۴۰۲</ref>

== تعجیل در اجرای حد ==
پس از اثبات حد،