کتابخانه:صلوات بر محمد و آل محمد (ص)

صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم

مشخصات کتاب

نویسنده	مرتضی عسکری؛ مترجم: محمدجواد کرمی
زبان	فارسی
ناشر	مجمع علمی اسلامی
محل انتشارات	تهران
تاریخ نشر	۱۳۷۶
مشخصات ظاهری	۳۰ ص؛ ۵/۱۱ x۱۶س‌م
شابک	۹۶۴-۵۸۴۱-۳۳
دانلود	PDF

مقدمه

فضیلت صلوات بر پیامبر و آل او

۱. در کنزل العمال از حسن از پیامبر خدا روایت کند که فرمود: أکْثِرُوا الصَّلاه عَلَیَّ، فَإنَّ صَلاتَکُمْ عَلَیَّ مَغْفِرَه لِذُنُوبِکُمْ؛ صلوات بر من را بسیار کنید، زیرا، صلوات شما بر من مایه آمرزش گناهانتان است . ۲. نیز، از ابودرداء از رسول خدا(ص) است که فرمود: مَنْ صَلّی عَلَیَّ حینَ یُصْبِحُ عَشْراً وَ حینَ یُمْسی عَشْراً أدْرَکَتْهُ شَفاعَتی؛ کسی که در هر صبح و شام ده بار بر من صلوات فرستد، شفاعت من او را فرا گیرد
۳.از سهل بن سعد آورده است: قَدِمَ رَسُولُ اللَّه(ص) فَإذا بِأبی طَلْحَه، فَقامَ إلَیْهِ فَتَلَقَّاهُ فَقالَ: بِأبی اَنْتَ وَ اُمّی یا رَسُولَ اللَّه إنّی لَأرَی السُّرُورَ فی وَجْهِکَ، قالَ(ص): تانی جبرئیلُ آنفاً فَقالَ: یا مُحمّد! مَنْ صَلّی عَلَیْکَ مَرَّه کَتَبَ اللَّهُ بِها عَشْرَ حَسَناتٍ وَ مَحی عَنْهُ عَشْرَ سَیِّئاتٍ وَ رَفَعَ لَهُ بِها عَشْرَ دَرَجاتٍ؛ رسول خدا(ص) وارد شد که ابو طلحه به سوی او شتافت و از او استقبال کرد و گفت: «پدر و مادرم فدایت ای رسول خدا! چهره شما را مسرور می‌بینم.» فرمود: «جبرئیل به تازگی نزد من آمد و گفت: ای محمد! هر کس یک بار بر تو صلوات فرستد، خداوند، ده حسنه پاداشش داده، ده سیئه و بدی را از او زدوده و ده درجه بالایش می‌برد .»
۴. در صحیح مسلم، سنن ترمذی، سنن نسائی، مسند احمد و غیر آن از ابو هریره آمده است که: رسول خدا(ص) فرمود: مَنْ صَلّی عَلَیَّ واحِداً صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ عَشْراً ؛ هر کس یک صلوات بر من فرستد، خداوند ده بار بر او صلوات فرستد .
۵. در کنزل العمال از عمار یاسر از رسول خدا(ص) روایت کند که فرمود: إنَّ اللَّهَ أعْطی مَلَکاً مِنَ الْملائکه أسْماعَ الخَلْق، فَهُوَ قائمٌ عَلی قَبْری إلی یَوْمِ القِیامه لا یُصَلّی عَلَیَّ اَحَدٌ صَلاه إلاّ سَمَّاهُ بِاسْمِه وَ اسمِ أبیه و قالَ: یا مُحمّد صَلّی عَلَیک فُلانُ بن فُلان. وَ قَدْ ضَمِنَ لی رَبّی - تَبارَکَ وَ تَعالی- انّه أردُّ عَلَیه بِکُلِّ صَلاه عَشْرا؛ خداوند فرشته‌ای از فرشتگان را به اندازه همه مردم شنوائی داده و او تا روز قیامت بر قبر من ایستاده است. هیچ کس بر من صلواتی نمی‌فرستد مگر آنکه او را به نام و نام پدر معرفی کرده و گوید: ای محمد! فلانی پسر فلان بر تو صلوات فرستاد. پروردگار والای من ضمانت کرده که هر صلواتش را ده بار به او باز گردانم .
۶. در سنن ابوداود و ترمذی و نسائی و مسند احمد و مستدرک از فضاله بن عبید آورده‌اند که گفت : سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) رَجُلاً یَدعُو فِی الصَّلاه وَ لَمْ یَذْکُر اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَمْ یُصَلِّ عَلَی النَّبی فَقالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): «عَجَّلَ هذا» ثُمَّ دَعاهُ وَ قالَ لَهُ وَ لِغَیْرِهِ: إذا صَلّی اَحَدُکُمْ فَلْیَبْدأ بِتَحْمیدِ اللَّهِ وَ الثَّناءِ عَلَیْه ثُمَّ لِیُصَلِّ عَلَی النَّبی(ص) ثُمَّ لِیَدْعُ بَعْدُ ما شاءَ؛ رسول خدا(ص) شنیدند مردی در نماز دعا می‌کند، ولی نه خدا را یاد کرد و نه صلوات بر پیامبر خدا(ص) فرستاد. رسول اللَّه(ص) فرمودند: «او شتاب کرد.» سپس وی را فرا خواند و به او و دیگران فرمود: «هر گاه یکی از شما نماز خواند، ابتدا حمد و ثنای الهی کند، سپس بر پیامبر خدا(ص) صلوات فرستد، پس از آن هر چه خواست، از خدا بخواهد .»
۷. از سعد ساعدی از رسول خدا(ص) آورده‌اند که فرمود: لا صَلاه لِمَنْ لا یُصَلّی عَلَی النَّبیّ(ص)؛ نماز کسی که بر پیامبر(ص) صلوات نفرستد، نماز نیست .
۸. از جابر از رسول خدا(ص) روایت کرده‌اند که فرمود: مَنْ ذُکِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ یُصَلِّ عَلَیَّ فَقَدْ شَقی؛ کسی که نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد یقیناً ستم کرده است .
۹. از امام حسین بن علی(ع) از رسول خدا(ص) روایت کرده‌اند که فرمود: مَنْ ذُکِرْتُ عِنْدَهُ فَخَطَئ الصَّلاه عَلَیَّ خَطَئ طَریقَ الجَنَّه؛ کسی که نام من نزد او برده شود و صلوات بر مرا ندیده انگارد، راه بهشت را ندیده انگاشته است .
۱۰. در مسند احمد و سنن ترمذی و غیر آن، از حسین بن علی(ع) از رسول خدا(ص) روایت کرده‌اند که فرمود: ألبَخیلُ مَنْ ذُکِرتُ عِنَدهُ فَلَم یُصَلِّ عَلَیَّ؛ بخیل کسی است که نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد .

چگونه بر پیامبر(ص) صلوات بفرستیم؟

۱. در کنزل العمال از امام علی بن ابی طالب(ع) روایت کند که فرمود: قالُوا یا رَسُولَ اللَّه! وَ کَیْفَ نُصَلّی عَلَیک؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّیْتَ عَلی إبراهیمَ وَ آلِ إبراهیم إنَّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ، وَ بارِکْ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلی إبراهیمَ وَ عَلی آلِ إبراهیمَ إنَّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ؛ (اصحاب) گفتند: ای رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستیم؟ فرمود: «بگوئید: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم صلوات فرستادی، راستی را که تو ستوده و والائی. و بر محمد و آل محمد فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم فزونی دادی، راستی را که تو پسندیده و عظمائی .
۲. در صحیح مسلم، سنن ابو داود، ترمذی، نسائی، موطأ مالک، مسند احمد و سنن دارمی، از ابو مسعود انصاری روایت کنند که گفت: رسول خدا(ص) آمد و با ما در مجلس سعد بن عباده نشست. بشیر بن سعد - ابونعمان بن بشیر - به او گفت: ای رسول خدا! خداوند ما را فرمان داده تا بر شما صلوات فرستیم، چگونه بر شما صلوات فرستیم؟ راوی گوید: رسول خدا(ص) (به گونه‌ای) ساکت شد که ما آرزو کردیم ای کاش او چنین سؤالی نکرده بود. سپس فرمود: «بگوئید: خدوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهیم صلوات فرستادی، و بر محمد و آل محمد فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم در جهانیان فزونی دادی. راستی را که تو ستوده و والائی. سلام نیز همان گونه است که دانستید .»
۳. در صحیح بخاری، سنن نسائی و ابن ماجه و مسند احمد از ابو سعید خدری روایت کنند که گفت: قُلْتُ: یا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلامُ عَلَیْک قَدْ عَرَفْناه فَکَیْفَ الصَّلاه؟ قالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ وَ رَسُولِکَ کَما صَلَّیْتَ عَلی إبراهیم، وَ بارِکْ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلی إبراهیم؛ گفتم ای رسول خدا! این سلام بر شما بود، آن را دانستیم، صلوات (بر شما) چگونه است؟ فرمود: بگوئید: خداوندا بر محمد بنده و رسول خودت صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهیم صلوات فرستادی و بر محمد و آل محمد برکت و فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم برکت و فزونی دادی . ۴. در تفسیر طبری و سیوطی از ابن عباس آورده‌اند: فَقُلْنا أو قالوا: یا رَسُولَ اللَّه! قَدْ علمنا السَّلام عَلَیْک فَکَیْفَ الصَّلاه عَلَیک؟ فقالَ: «أللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّدٍ کَما صَلَّیْتَ عَلی إبراهیم و آل ابراهیم إنّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ، وَ بارِکْ عَلی مُحَمَّدٍ وَ علی آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلی إبراهیم و آلِ ابراهیم إنّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ؛ پس گفتیم - یا گفتند -: ای رسول خدا! سلام بر شما را دانستیم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم صلوات فرستادی، همانا تو ستوده و والائی، و بر محمد و آل محمد برکت و فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت و فزونی دادی، راستی را که تو پسندیده و والائی .»
۵. در سنن نسائی از زید بن خارجه از رسول خدا(ص) روایت کند که فرمود: صَلُّوا عَلَیَّ وَ اجْتهدوُا فِی الدُّعاءِ و قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ و عَلی آلِ مُحَمَّدٍ وَ بارِکْ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلی إبراهیم و علی آلِ إبراهیم إنَّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ؛ بر من صلوات فرستید و در دعا بکوشید و بگوئید: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، و بر محمد و آل محمد فزونی بخش. همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم فزونی دادی. راستی را که تو ستوده و والائی .

کیفیت صلوات در کتب سنن نسائی و مسند احمد

۶. در سنن نسائی و مسند احمد از ابوطلحه روایت کنند که گفت: قُلنا: یا رَسول اللَّه! کَیْفَ الصَّلاه عَلیکَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد کَما صَلَّیْتَ عَلی إبراهیم و آل ابراهیم إنّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ، وَ بارَکْ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلی إبراهیم و آلِ ابراهیم إنّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ؛ گفتیم: ای رسول خدا! صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئید: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم صلوات فرستادی، راستی را که تو ستوده و والائی و بر محمد و آل محمد برکت و فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت و فزونی دادی، راستی را که تو پسندیده و عظمائی.» در روایت دیگری چنین است: مردی نزد رسول خدا(ص) آمد و گفت: ای رسول خدا! چگونه بر شما صلوات فرستیم؟ فرمود: بگوئید: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست. همان گونه که بر ابراهیم صلوات فرستادی، راستی را که تو ستوده ووالائی و بر محمد و آل محمد برکت و فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم برکت و فزونی دادی، راستی را که تو پسندیده و عظمائی .
۷. در کنز العمال از طلحه روایت کنند که گفت: قُلنا: یا رَسول اللَّه! قَدْ علمنا کَیفَ السّلام عَلَیْک، فَکَیْفَ الصَّلاه عَلیکَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ علی آلِ مُحمَّدٍ وَ بارِکْ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّیْتَ و بارَکْتَ عَلی إبراهیم و علی آلِ ابراهیم إنّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ؛ گفتیم: ای رسول خدا! چگونگی سلام بر شما را دانستیم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: بگوئید: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست و بر محمد و آل محمد برکت و فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم و بر آل ابراهیم صلوات فرستادی و برکت و فزونی بخشیدی، راستی را که تو ستوده و والائی .»
۸. در صحیح بخاری و مسلم، سنن ابو داود و دارمی و نسائی و ترمذی و ابن ماجه، مسند احمد، تفسیر طبری و سیوطی از کعب ابن عجزه روایت کنند که گفت: کُنْتُ جالِساً عِندَ النبی(ص) إذْ جْاءَ رجل فقالَ: قَدْ علمنا کَیفَ نسلّمُ عَلیکَ یا رَسُول اللَّه فَکیفَ نصلّی عَلَیکَ؟ قالَ: قولوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ علی آلِ مُحمَّدٍ کَما صَلَّیْتَ عَلی إبراهیم و علی آل ابراهیم إنّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ، وَ بارِکْ عَلی مُحَمَّدٍ وَ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلی إبراهیم و علی آلِ ابراهیم إنّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ؛ نزد پیامبر خدا(ص) نشسته بودم که مردی آمد و گفت: ای رسول خدا! ما چگونه سلام کردن بر شما را دانستیم، چگونه بر شما صلوات فرستیم؟ فرمود: بگوئید: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم صلوات فرستادی، راستی را که تو پسندیده و والائی. خداوندا بر محمد و آل محمد برکت و فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت و فزونی دادی، راستی را که تو ستوده و عظمائی .
۹. در مسند احمد و در المنثور سیوطی از برده خزاعی از رسول خدا(ص) روایت کنند که فرمود: قُولُوا: أللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَواتکَ وَ رَحْمتکَ وَ بَرَکاتکَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَما جَعَلْتَها عَلی إبراهیم إنَّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ؛ بگوئید: خداوندا صلوات و رحمت و برکاتت را بر محمد و آل محمد ارزانی بخش، همان گونه که آنها را بر ابراهیم ارزانی داشتی، راستی را که تو ستوده و والائی .
۱۰. در کنز العمال از محمد بن عبداللَّه بن زید از رسول خدا(ص) روایت کند که فرمود: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّیْتَ عَلی إبراهیم وَ بارِکْ عَلی مُحَمَّدٍ وَ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلی إبراهیم فِی الْعالمین إنَّک حَمیدٌ مَجیدٌ، وَ السَّلام کَما عَلمتم؛ بگوئید: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهیم صلوات فرستادی، و بر محمد و آل محمد برکت و فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم در جهانیان برکت و فزونی دادی، راستی را که تو ستوده و والائی. سلام نیز همان گونه است که دانستید .
۱۱. در تفسیر طبری و سیوطی از ابراهیم در ذیل آیه شریفه: «ان اللَّه و ملائکته...» آورده‌اند که: قالُوا یا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلام قَدْ عَرفْناه، فَکَیفَ الصَّلاه عَلَیکَ؟ فَقالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ عَبْدکَ وَ رَسُولکَ وَ أهلِ بَیْتِهِ کَما صَلَّیْتَ عَلی إبراهیم إنَّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ؛ گفتند: ای رسول خدا! این سلام را دانستیم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئید: خداوندا بر محمد بنده و رسولت و اهل بیت او صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهیم صلوات فرستادی، راستی را که تو ستوده و والائی .
۱۲. در کنز العمال از ام المؤمنین عایشه روایت کند که گفت: قالَ اَصحابُ النَّبیّ(ص): یا رَسُول اللَّه أُمِرنا أنْ نکثر الصَّلاه عَلَیکَ فِی اللَّیْلَه الغراء وَ الیَوْم الأزْهَرِ وَ أحبّ ما صَلّینا عَلَیکَ کَما تُحِبّ، قالَ: «قُولُوا: أللّهمّ صلّ علی مُحمّدٍ وَ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّیْتَ عَلی إبراهیمَ وَ آلَ إبراهیم، وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ کَما رحمتَ إبراهیم وَ آلَ إبراهیم، وَ بارِکْ عَلی مُحمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد کَما بارَکْتَ عَلی إبراهیم وَ آلِ إبراهیم إنَّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ، وَ أمَّا السَّلامُ فَقَدْ عرفتم کَیْف هُوَ؛ صحابه پیامبر گفتد: ای رسول خدا! فرموده شدیم تا در شب تار و روز روشن، صلوات بر شما را بسیار کنیم. (چه زیباست که) محبوب‌ترین صلوات ما بر شما به گونه‌ای باشد که دوست می‌دارید، فرمود: بگوئید: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم صلوات فرستادی، و محمد و آل محمد را ببخشای، همان گونه که ابراهیم و آل ابراهیم را بخشودی، و بر محمد و آل محمد برکت و فزونی بخش، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت و فزونی دادی، راستی را که تو ستوده و والائی. اما کیفیت سلام را که خود دانستید .

پانویس

بازگشت به کتب معروف سیاسی