فرهنگ مصادیق:چه جوابی به توهین بدهیم؟
محتویات
احساس حقارت، رفتار تحقیر آمیز ، تحقیرهای کلامی
با کسی که به ما بد نگاه میکند یا ژست میگیرد چه باید بکنیم. وقتی مخاطب شما بدون این که کلمهای در تحقیر شما بگوید با رفتارش شما را تحقیر میکند به او چه جوابی میدهید؟
آیا به خاطر دارید که زمانی از سوی دیگران تحقیر شدید؟ احساس تحقیر شدن میتواند از یک نگاه، یا یک گفته یا از یک شانه بالا انداختن ناشی شود. ممکن است تحت تاثیر سخن کسی احساس بی ارزش بودن بکنید. گیج میشوید و به جای آن که روحیه خود را بهتر کنید به تدریج روحیه خود را میبازید و احساس حقارت میکنید.
چند نوع رفتار تحقیر آمیز وجود دارد: تحقیرهای کلامی مستقیم، تحقیرهای کلامی غیر مستقیم و تحقیرهای غیر کلامی.
تحقیر کلامی مستقیم
این رفتاری کاملا مشخص است. خیلی ساده کسی با کلام شما را تحقیر میکند. برای مثال فرض کنید از آسان سوری بیرون آمدهاید و بر حسب اتفاق به کسی تنه میزنید. آن شخص این چنین واکنش نشان میدهد: "چرا مواظب نیستی، بی شعور"
برخورد با تحقیرهای کلامی مستقیم چگونه باید باشد؟
- بگذارید که شخص مخاطب شما خشمش را تخلیه کند و کمی آرام بگیرد.
- اگر اشتباهی از شما سرزده، حتی اگر مخاطبتان به شما توهین کرده باشد، آن را اذعان کنید.
- در برابر طرز برخورد او ابراز وجود کنید.
- با یک یا چند جمله کوتاه و خلاصه برخورد را به پایان برسانید.
این اقدامات به از میان برداشتن تحقیرها کمک میکند. در ماجرای آسانسور با کمی حوصله اجازه بدهید که شخص خشم خود را تخلیه کند بعد به او بگویید " از این که به شما برخوردم عذرخواهی میکنم. تصادفی بود. اما من مایل نیستم که حرفهای تند و ناسزا بشنوم. میتوانم بدون توهین هم گفتههای شما را بشنوم."
تحقیرهای کلامی غیر مستقیم
دربارهٔ این سخن همسرتان چه حسی دارید؟" وقتی این لباس را میپوشی جالب میشوی. لباسهای قدیمی به تو خیلی میآیند" چه میکنید؟چه معنایی در پس پرده این اظهار نظر وجود دارد؟
تحقیرهای کلامی غیر مستقیم در واقع پرخاش غیر مستقیم هستند. اشخاص تحت تاثیر این طرز برخوردها گیج و مبهوت میشوند و احساس میکنند که مورد سلطه جویی قرار گرفتهاند. رفتار پرخاشگرانه غیر مستقیم در واقع یک حمله پنهانی است.
کسی از توهین و سرزنش شدن خوشش نمیآید. اگر از خود یا دیگران توضیحات بیشتری بخواهید اغلب مشکل برطرف میشود.
برای روبرو شدن با تحقیرهای غیر مستقیم قبل از هر کار سعی کنید اطلاعات بیشتری به دست آورید: بپرسید:" منظورتان چیست؟" با جوابی که میگیرید از نیت شخص رودرروی خود مطلع میشوید. شاید شما حرف او را به درستی درک نکردهاید.
واکنش بعدی شما به جواب طرف مقابل بستگی دارد. اما بخشی از هدف شما این است که به مخاطب خود بیاموزید به روش دیگری با شما حرف بزند و با شما رک و صریح باشد.
هر تحقیر کلامی غیر مستقیم میتواند به یک تحقیر کلامی مستقیم تبدیل شود. وقتی از مخاطب خود توضیحات بیشتری میخواهید واکنش او میتواند بدتر شود. توصیه ما این است که ابراز وجود کنید و مراحلی را که در زمینه برخورد با تحقیرهای کلامی مستقیم گفته شد مورد استفاده قرار دهید و در برابر تحقیر قاطعانه برخورد کنید.
احساس حقارت، رفتار تحقیر آمیز ، تحقیرهای کلامی
تحقیرهای غیر کلامی
با کسی که به ما بد نگاه میکند یا ژست میگیرد چه باید بکنیم. وقتی مخاطب شما بدون این که کلمهای در تحقیر شما بگوید با رفتارش شما را تحقیر میکند به او چه جوابی میدهید؟
برخورد با توهین غیر کلامی بسیار دشوارتر است. زیرا این احتمال وجود دارد که شخص توهین کننده اصولا متوجه رفتار توهین آمیزش نباشد. از آن گذشته نمیتوانید مطمئن باشید که لزوماً از قصد و نیت شخص توهین کننده آگاه شدهاید.
اگر مخاطب شما میخواهد بدون ابراز کلمهای شما را تحقیر کند سعی کنید او را به شکلی مجبور کنید که به جای ژست از کلمات استفاده کند. میتوانید به طرزی قاطعانه بگویید "ممکن است آن طرز نگاهت را برای من ترجمه کنی؟ من نمیتوانم منظور تو را درک کنم مگر اینکه مستقیماً نظرت را به من بگویی."
تحقیر غیر جرات آمیز و غیر کلامی از همه صراحت کمتری دارد. گر چه نمیتوانیم همه پیامهای غیر کلامی را از بین ببریم ، بهتر است تا حد امکان آنها را به کلمات تبدیل کنیم چون این امکان وجود دارد که رفتار مخاطب خود را به اشتباه تفسیر کرده باشیم.
کسی از توهین و سرزنش شدن خوشش نمیآید. اگر از خود یا دیگران توضیحات بیشتری بخواهید اغلب مشکل برطرف میشود.
البته رنجیش به دل راه ندادن و پس نشینی نکردن در مواقعی دشوار است اما برقراری ارتباط صادقانه تلاشی است که فایده آن از زحمتش بیشتر است. ناراحتی ناشی از تحقیر با ابراز وجود کردن از بین میرود.مصرانه از دیگران بخواهید که نظر خود را توضیح دهند . احساسات خود را بیان کنید و دربارهٔ خود و دربارهٔ روابطی که با دیگران دارید اطلاعات تازهای به دست آورید.
منبع
روانشناسی ابراز وجود/تبیان
