پیام ماه

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
پیام ماه

نویسنده: سید ضیاءالدین مرتضوی

مقاله

شکی نیست حضور فعال و گسترده مردم را باید یکی از ضروری‌ترین اصول بلکه بعد از اسلام، اصلی‌ترین رکن انقلاب و نظام شمرد. اینکه راه این حضور مستمر چیست؟ و چه عواملی موجب ضعف آن می‌شود؟ و عملکرد گذشته ما در خصوص این مهم چگونه بوده است؟ پرسش‌هایی است که باید به آن پاسخ گفت. موج پشتیبانی گسترده از بیانات رهبری معظم در خصوص حضور سازنده نیروهای مخلص و توجه عملی به فریضه امر به معروف و نهی از منکر نشان دهنده آگاهی جامعه از اهمیت این رکن است. بیانات معظم له، گشودن عقده چند ساله نیروهایی بود که نمی‌توانند در برابر آنچه که به ارزش‌های انقلاب و اسلام لطمه بزند خود را بی‌تفاوت ببینند.
انگیزه ما تحلیل و انتقاد از عملکرد گذشته نیست. عملکرد دستگاه‌هایی که باید پشتیبان حضور فعال و مشهود مردم باشند اما به «مانع» بیشتر شباهت داشته‌اند تا به «پشتیبان»! آنچه همچنان باعث نگرانی است احتمال تلقی نمودن حرکت ارزشمند اخیر به عنوان «موج گذرا» از ناحیه جمعی از کسانی است که خود جزء مخاطبان هستند.
در زمان مسؤولیت لیبرال‌ها این سخن از جانب آنها به عنوان یک پیام رسمی به مردم ابلاغ می‌شد که «انقلاب تمام شده است. لازم است مردم به خانه‌هایشان بروند. ما خودمان هستیم»! همه می‌دانیم که این سخن، کاملاً نادرست بوده و هست.
ما نیز معتقدیم انقلاب علی رغم خواست دشمن، تثبیت شده است، اما تثبیت آن ناشی از این اعتقاد راسخ مردم است که باید با تمام توان در صحنه حضور داشت. اگر حضور مردم را به روز تظاهرات و به گاه انتخابات خلاصه کردیم و همراهی لازم را با خواست، موضع و عملکرد آنان نداشتیم آن هم با نام قانون، نظم و کفایت دستگاه‌های ذی ربط، باید بدانیم که این حضور محدود نیز خدشه خواهد دید.
یکی از مصادیق عمده حضور مردم و احساس همدلی آنان با اسلام و انقلاب، فریضه فراگیر امر به معروف و نهی از منکر است. اولین «معروف» که رهبری معظم دام ظله نیز به آن تأکید ورزیدند خود «امر به معروف و نهی از منکر» است.
«معروف» یعنی «امری شناخته شده» و به تعبیر دیگر، کاری که «به رسمیت شناخته شده است». این بینش که فریضه مذکور امری دولتی و دارای مسؤول و متولی خاصی است صحیح نیست، اما مجموعه نظام اسلامی بویژه دستگاه قضایی و انتظامی کشور وظیفه پشتیبانی از انجام این مسؤولیت را دارد. روشن است اگر در باور بعضی که جزء مخاطبان بیانات رهبری معظم هستند خود این «معروف» هنوز به رسمیت شناخته نشده باشد باید نگران بود که بعد از چند صباحی، این حرکت مقدس نیز در مسلخ تفکر و عملکرد ناصحیح آنان ذبح شود.
همه می‌دانیم بزرگترین معروف، وجود «حکومت اسلامی» است و بدترین منکر عمل و بینشی است که این معروف، را ضربه پذیر کند. و باز همه می‌دانیم که عملکرد نامطلوب و حداقل توجیه نشده دستگاه‌های نظام می‌تواند عمده‌ترین ضربه را وارد کند. مطلق کردن عملکرد خویش و کم ظرفیتی در برابر انتقادات و عدم شرح صدر نسبت به خواست و نظر مردم و بدتر از همه، متهم نمودن این منتقد و آن معترض، به ضدیت با نظام و انقلاب و یا اصول آن، آیا راهی را برای نظارت عمومی بر عملکرد دستگاه‌های مسؤول باقی می‌گذارد؟ چنان که ایجاد یأس و سرخوردگی در مردم نسبت به مدیریت جامعه و تقویت حس بی‌اعتمادی آنان نسبت به مجموعه نظام مقدس اسلامی و حرکت رو به رشد آن، و خالی کردن دل مردم، آیا نشاطی برای انجام این فریضه و مقاومت در برابر عوامل فرصت طلب داخل و خارج بر جای می‌نهد؟
به هیچ گرفتن «نقش اول تفکر حزب اللهی» و یا بدتر از آن «خلاصه کردن این نقش در تظاهرات و برخوردهای خیابانی و دور کردن آنان از سطوح مختلف و گسترده مدیریت نظام، حضور فراگیر «آمران به معروف» و «ناهیان از منکر» را کم رنگ خواهد نمود. تقویت رشته‌های امید در دل مردم و شرح تلاش گسترده‌ای که نظام و انقلاب در جهت بهبود وضعیت موجود و خدمت به جامعه مبذول می‌دارد انگیزه عناصر مخلص و توده حزب اللهی را برای حضور بیشتر و همکاری با خدمتگزاران نظام، در جهت تثبیت ارزش‌های انقلاب استحکام خواهد بخشید.
حضور مردم در متن جریانات یکی از دستاوردهای ارزشمند انقلاب است. هر عمل و گفته‌ای، از هر مقام و دستگاهی که به این ارزش والا ضربه بزند، خواسته و ناخواسته به عنوان یک حرکت خلاف انقلاب به شمار می‌رود. خروج از بی‌تفاوتی و حضور در عرصه امر به معروف و نهی از منکر از مظاهر اصلی این دستاورد است. اگر پذیرفته‌ایم که انقلاب اسلامی، خلاصه در یک تحول سیاسی نمی‌شود و دامنه آن بسی گسترده‌تر از محدوده سیاست به معنای روز آن است، پس باید بپذیریم که با مقاومت در مقابل انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر و محدود کردن زمینه آن با «یکسونگری» و «اما» و «اگر»های خویش و یا با سطحی نگری نسبت به آن، ناخواسته مرتکب یک عمل برخلاف انقلاب شده‌ایم و باید در روش خویش تجدید نظر کنیم.
آنچه در این میان و بیش از همه بر آن تأکید داریم نقش سازنده و گسترده‌ای است که بانوان می‌توانند در این زمینه ایفا کنند. گرچه این مهم، وظیفه متقابل یکایک افراد جامعه اسلامی است ولی طبیعتا و نیز به تجربه دیده‌ایم که در بسیاری موارد، امر و نهی و ارشاد بانوان گرامی در تماس و برخورد با بانوان دیگر، بیشتر مؤثر است. لازم است خواهران گرامی در هر موقعیتی که هستند این نقش ویژه، را فراموش نکنند.
انجام این فریضه بزرگ گرچه در ابتدا بسا مشکلاتی را به دنبال دارد اما پس از چندی همه احساس می‌کنیم که شجاعت و قدرت و نیز صراحت لازم را یافته‌ایم، شیرینی دعوت به نیکی و جلوگیری از گناه را با همه وجود احساس خواهیم کرد و شیرینی خشنودی خداوند را بر رضایت این و آن ترجیح خواهیم داد. مجله نیز پی‌گیری مسایل مورد اشاره و دیگر موضوعات مرتبط به آن را جزء وظایف خویش می‌داند.
ان شاءاللّه

منبع:پایگاه اطلاع رسانی حوزه - تاریخ برداشت: ۱۳۹۵/۳/۱۵
بازگشت به مقالات