مهار کردن و جابجایی سگ ها
ضرورت مهار سگها معمولا در زمان معاینات میباشد. بعلاوه مکانهای ناشناس و غریب، صداها و بوهای نامطبوع در بیمارستانهای دامپزشکی، میتواند سگ را عصبی سازد. در این حالت ترس گاز گرفتن و چنگ کشیدن، مهمترین خطر سگها محسوب میشود. مهمترین هدف در این حالت، کاهش ترس سگ و کسب اطمینان سگ از محیط اطرافش میباشد. جابجایی سگ باید به آرامی و با مهربانی صورت گیرد ولی در همان حال باید محکم گرفته شده و تحت کنترل باشد.
در ابتدا، زیر قفسه ی سینه و بین دو پای جلویی آنها را به آرامی ماساژ داده و بخارانید. این عمل برای بیشتر سگها خوشایند بوده و از آن لذت میبرند و این کار باعث میشود که سگ آرام شود. با حرکات آرام و با احتیاط میتوانید حدس بزنید که هیچ چیز خطرناکی برای اتفاق افتادن وجود ندارد. در زمانی که سگ خسته بوده و یا در حل غذا خوردن است اقدام به جابه جایی نکنید.
۱- بلند کردن سگ
همیشه سگ را از قسمت زیر بدنش بلند نمایید. بازوی راست را به صورت تکیه گاهی برای حیوان قرار داده و دست راست را زیر قفسه ی سینه (جناغ) بگیرید. دست راست، وزن سگ را تحمل نموده و میتوان سگ را بلند نمود و توسط دست چپ سر حیوان را تحت کنترل قرار داد. بازوی چپ را به عنوان پاسخی در برابر هرگونه حرکت ناگهانی سگ محکم گرفته و کنار بدن حیوان قرار دهید. در زمان بلند کردن سگهای بزرگ ممکن است که وجود یک نفر دستیار ضرورت یابد. فرد دستیار هر دو مفصل بالای ران را گرفته و به بلند کردن سگ کمک میکند. اصول مشابهی در جابجا کردن و حمل نمودن سگ به کار میرود. نباید سگها را با قرار دادن یک دست یا بازو در زیر شکم آنها بلند نمود در صورتی که برای بلند کردن سگ دستیار و کمکی وجود ندارد، میتوان آن را با پیچیدن در یک پتو بلند نمود.
زدن پوزه بند
به منظور جابجایی و معاینه سگهای ناشناس، استفاده از یک پوزه بند نواری باعث آسان شدن و ایمنی میگردد. این پوزه بند باید پس از استفاده، دور انداخته شود. این پوزه بند نواری باید در محل خودش به وسیله ی یک گره ی پروانهای محکم شود تا بتوان آن را به راحتی باز کرد. در بعضی از نژادها نظیر باگ و پکینیز، به کارردن پوزه بند بسیار مشکل است و برای چنین نژادهایی، استفاده از یک حوله یا دستمال توصیه شده است. دستمال را به صورت طولی لوله نموده و آن را از زیر گردن عبور داده و دو انتهایش را محکم به هم گره داده و آن را دور سر سگ میپیچیم.
مهار سگ به منظور معاینه و عملیات درمانی
سگها را میتوان به روشهای مختلف مقید نمود، این روشها شامل موارد زیر است:
۱- مقید کننده سگ در جلوی سگی که از قبل بر روی میز معاینه قرار گرفته، میایستد. قلاده را در هر دو طرف سر سگ و درست زیر گوشها محکم نموده و کف دستها را دور استخوان گونه سگ، در دو طرف سگ محکم میفشارد.
۲- بازوی دست چپ، از زیر گردن سگ عبور داده شده و کف دست محکم بر روی استخوان کتف راست قرار میگیرد. دست راست را بر روی نیم تنه عقبی سگ، فشار داده و سگ را مقید نمایید.
۳- به منظور نگه داشتن و مقید نمودن سگ در محل خودش، پاهای جلویی و عقبی را با دست راست و چپ گرفته و به وسیله ی هر دو بازو، بر روی بدن سگ فشار وارد آورید. قفسه ی سینه شخص نگهدارنده به فشار دادن سگ بر روی میز کمک میکند.
۴- برای نگه داشتن سگهای کوچک جثه، فرد مقید کننده بر روی یک صندلی نشسته و سگ را بر روی زانوهای خود قرار میدهد به طوری که هر ۴ پای سگ در معرض دید فرد معاینه کننده قرار گیرد. کمر سگ در برابر قفسه ی سینه مقید کننده قرار گرفته و ۴ پای حیوان از زیر مفصل آرنج (elbow ) گرفته میشوند و پاها به صورت کشیده نگه داشته میشوند.
۵- نگه داشتن و مقید کردن سگهای کوچک، به وسیله ی گرفتن پشت گردن، روش مناسبی نبوده و اکثر صاحبین سگها این روش را نمیپسندند و به علاوه خطر در رفتگی کره چشم نیز در بعضی از نژادها وجود دارد.
۶- در زمان استفاده از داروهای تزریقی، چارهای جز مقید کردن سگ در حالت نشسته نداریم. مفصل آرنج سگ توسط کف دست راست گرفته شده و انگشت شست، دور زند زبرین (Radius ) قرار میگیرد تا بر روی سیاهرگ فشار آورد. با وارد نمودن سوزن به داخل سیاهرگ، با برداشتن انگشت شست فشار حاصله بر سیاهرگ را برطرف نموده، اما باید توجه داشت که در این حالت پاهای حیوان در همان موقعیت خود و توسط دستها تحت کنترل باشند.
۷- با مقید کردن سگ در حالت ایستاده یا مقید کردن سگ بر روی یک سمت بدنش، میتوان تزریقات داخل عضلانی را در عضلات ران به راحتی انجام داد. در سگهای بزرگ و سگهایی که مطیع نیستند، قلاده یا زنجیر سگ را به یک میله یا ستون بسته و قلاده را به حد کافی محکم نموده و یکی از پاهای عقبی را به منظور تزریق، کشیده و راست نگه دارید.
۸- مصرف قرص: میتوان شکل ظاهری قرصها را با قراردادن آنها در موادغذایی و درست کردن یک گلوله کوچک غذایی، تغیر داده و به حیوان مزبور داد. با در نظر گرفتن این که سگها حیوانات باهوشی هستند، هرگز این توپ غذایی را در جلوی دید آنها آماده نکنید. در مورد سگهایی که به غذا دادن ما شک کردهاند، میتوان با دادن یک یا دو گلوله کوچک غذایی معمولی و بدون قرص سگ را گول زد و سپس پس از کسب حس اطمینان سگ به او گلولهای حاوی قرص داده شود. اما در زمانی که سگ بیمار میباشد، مصرف گلولههای کوچک غذایی به طور ارادی امکان پذیر نمیباشد. در این موارد، ضروری است که قرص را در درون دهان سگ بگذارید. سگ مربوطه باید توسط یک نفر دستیار مقید شده و از فرار کردنش جلوگیری به عمل آید. همواره دهان سگ را از سمت جلو باز نمایید و هیچ کاه این کار را از طرفین دهان انجام ندهید. قرص را باید توسط انگشتان دست در انتهای دهان انداخت. سپس دهان را بسته و آن را تا زمان بلعیدن قرص، بسته نگه داشت. بعصی از سگها زرنگ بوده و تا دقایقی قرص را نمیبلعند. خرد نمودن یک قرص و مخلوط کردن آن با غذا، روش قابل اطمینان و رضایت بخشی جهت دادن دارو به حیوان نمیباشد زیرا احتمال دارد که مقداری از غذا خورده نشده و باقی بماند و در نتیجه دز (Dose ) کمتری از دارو به حیوان برسد.
۹- مصرف داروهای مایع: بهترین راه جهت مصرف داروهای مایع استفاده از سرنگ است. قاشقهای چای خوری ممکن است لرزیده و دارو از درون آنها به بیرون بریزد. در صورتی که حجم داروی مصرفی کم باشد، مقداری آب به آن اضافه نمایید. در زمان دادن داروهای مایع، سمت پشتی حیوان را در زاویه یک دیوار قرار دهید و یا این سگ را بر روی میز قرار دهید. دهان را باز نکنید. دارو را در ته کیسهای که در قسمت جانبی دهان تشکیل شده بریزید. سر را ثابت نگه داشته و به آرامی و به مدت چند دقیقه بالا نگه دارید.
۱۰- جلوگیری از آسیب رساندن سگ به خودش: معمولاً سگها در برابر پئشاندن بدن و یا بخیه زدن پوست آنها، مقاومت میکنند. در این موارد استفاده از یک مسکن (Sedative ) ملایم به منظور پیشگیری از آسیب رساندن به خود، مورد نیاز است. پوشاندن پاها باید به وسیله ی تکهای بانداژ صورت گیرد (هرگز از باندهای پلاستیکی استفاده نکنید) و یا میتوان از کیسههای پلاستیکی جهت پوشاندن پاها استفاده نمود. به منظور پیشگیری از آسیب رساندن به خود، یک قلاده الیزابت یا یک سطل پلاستیکی که ته آن را درآورده و به شکل مناسبی درآمده است، میتوان برای دور گردن سگ استفاده نمود.
مقید کردن سگهای شرور
بعضی از سگهای شرور را فقط پس از مصرف سداتیوها میتوان جابه جا و معاینه نمود، اما مصرف این داروها کاملا دشوار بوده و حتی زمانی که در مکان غریبی به سر میبرند، نمیتوان دارو را در غذایشان پنهان نمود، استفاده از پوزه بندهای نواری در این سگها ممکن است همراه با خطراتی باشد. قبل از به کار بردن پوزه بند، صاحب سگ باید دو قلاده محکم را به سگ بسته و این قلادهها توسط دو نفر و در دو جهت محالف کشیده شوند. این کار باعث کمی مقید شدن سر سگ میشود. در این حالت شخص سوم میتواند از پشت سر، پوزه بند را ببندد. به منظور پرهیز از هرگونه خطری، باید از دو پوزه بند استفاده شود.
گیرندههای سگ را میتوان به منظور مقید کردن سگهای شرورتر به کار برد. گیرندههای سگ، سر سگ را مقید و بی حرکت نموده و این امکان را فراهم میآورد تا سر سگ دور از فرد عامل قرار گیرد، در حالی که فرد دستیار پوزه بند را میبندد. این حالت را میتوان به همراه یک قلاده نیز به کار برد.
