فرهنگ مصادیق:مسئول بودن مردم در قبال حفظ و ترویج دین – استاد شهید مطهری

مسئول بودن مردم در قبال حفظ و ترویج دین – استاد شهید مطهری

مسئول دین، یعنی مسئول ترویج و پخش دین، مسئول حفظ و نگهداری و صیانت دین فقط انبیاء نیستند، مردم هم در اینجا مسئولیتی دارند و این مسئولیت را بسا هست با زور و با نیرو باید انجام بدهند.
اینجاست که در آیه ۲۵ سوره حدید مسئله آهن را مطرح می‌کند: «و انزلنا الحدید فیه بأس شدید و منافع للناس؛ و آهن را که در آن نیرویی شدید و منافعی برای مردم است پدید آوردیم.» هر چیزی در عالم طبیعت برای غایتی خلق شده و احیانا برای غایات دیگری که هدف اصفی نیست (و) در موارد دیگر هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. خدا آهن را فرستاده است در عالم به این معنی که آهن را نازل کرده -چون گفتیم خدا همه چیز را نازل کرده و نازل شدن یعنی از اراده حق ناشی شدن- برای اینکه یکی از ابزارها و وسایلی است که بشر در عالم می‌تواند از آن استفاده کند بلکه از مهم‌ترین موادی است که بشر در این عالم آنها را مورد استفاده خودش قرار داده است.
آنگاه استفاده‌ای که از آهن در جنگ‌ها می‌شود ممکن است کسی بگوید این دیگر استفاده به اصطلاح عرضی است نه استفاده اصلی. ولی قرآن می‌خواهد بگوید نه، این در خلقت آهن اصالت دارد: «و انزلنا الحدید فیه بأس شدید و منافع للناس؛ ما آهن را فرود آوردیم که در آن نیروی دفاعی شدید و منافعی برای مردم است.» یعنی این دو را در کنار یکدیگر ذکر می‌کند «و لیعلم الله من ینصره و رسله بالغیب؛ و تا خدا معلوم بدارد چه کسی در نهان، او و پیامبرانش را یاری می‌کند.» و برای اینکه خدا یاران خودش را در دنیا بداند.
گفتیم "بداند" یعنی تحقق بپذیرد، چون علم حق تعالی و تحقق اشیاء در مرتبه فعل یک چیز است، یعنی «و برای اینکه ناصران دین الهی در دنیا وجود پیدا کنند.» اینجاست که اشاره به مسئولیت خود مردم هم در این زمینه می‌شود.