مسئولیت مسلمان؛ أمر به معروف و نهی از منکر

مسئولیت مسلمان؛ أمر به معروف و نهی از منکر

نویسنده: هادی دوست محمدی

مقدمه

یکی از دشمنی‌های حکومت‌های طاغوتی با انسان‌ها و یکی از زبان هائی که بر بشریت تحمیل کردند،این بود که می‌کوشیدند تا جلو رشد و آگاهی جوامع را بگیرند و در تاریکی و جهل و نادانی مردم؛به منافع خود دست یابند و به استعمال و استثمار آنان ادامه دهند!
با هرکه و هرچه که ممکن بود ملت را بیدار نماید و وسیلهٔ آگاهی و روشنی ملتها باشد مبارزه می‌کردند،و مسیر اشخاص و اشیائی را که عامل و وسیلهٔ رشد و تبلیغ فضائل بودند تغییر می‌دادند و درست از آنان،برعکس هدف انسانی استفاده می‌کردند،افرادی را که وظیفه داشتند از تباهیها و پلیدیها جلوگیری کنند،از کارشان وا می‌داشتند و تدریجا به آنان تفهیم می‌کردند که:اصلا وظیفه این نیست،مثلا در کشور خودمان«ایران»در رژیم ضد انسانی پیش،علاوه بر اینکه،عموم مردم از اجرای امر بمعروف و نهی از منکر،ممنوع بودند،پلیس نیز حق نداشت این وظیفه را انجام دهد،در انجام یک کار ناپسند تنها هنگامی پلیش حاضر می‌شد دخالت کند که شخص شکایت می‌کرد وگرنهدر مقابل وی،عمل منکر انجام می‌گرفت و او هم فقط ناظر بود،.و آنگاه نام این هرج ومرج حیوانی و زندگی جنگلی را«آزادی»و«دموکراسی»نهاده بودند و این معنی را هم به افراد بی خبر تحمیل و تفهیم کرده به اجبار به آنان قبولانده بودند!
در ایران و بسیاری از کشورهای جهان،نه تنها به ارشاد جامعه و جلوگیری از مفاسد نمی‌پرداختند،بلکه هرکس این وظیفهٔ انسانی را انجام می‌داد و احساس مسؤلیت می‌کرد خائن و بی تمدن معرفی می‌شد و در مقابل،تنها کسانی راه«به اصطلاح»پیشرفت و ترقی بر ایشان باز بود که:در چاپلوسی و تملق و ثناگوئی،تخصص داشتند و در ترویج مفاسد و منکرات و اشاعه فحشاء،خود سهیم بودند!.
با خواست خدای متعال و رهبری پیشوایان بزرگ و وحدت و تشکل اصناف و طبقات مختلف جامعه،آن رژیم نابود شد و روش ومنش گردانندگان آن هم،در زباله دان تاریخ افتاد و انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید و جمهوری عدل اسلامی تشکیل یافت.

و اکنون ما و انقلاب

و اکنون اسلام است و امت اسلامی،امروز خطیرترین روزهای تاریخی ما است امروز پرمسؤلیت‌ترین لحظات زندگی ما است،امروز در پیشگاه آزمایش تاریخ قرار گرفته‌ایم، امروز اسلام به ما نمی‌نگرد و جهانیان به اعمال و حرکات ما چشم دوخته‌اند،دوست و دشمن متوجه ما است.دوست می‌خواهد به خواسته‌ها و آرزوهای مشروعش برسد،دشمن می‌خواهد ثابت کند که:اینان نمی‌توانند کشور را اداره کنند!اسلام پیاده شدنی نیست، و از راه‌های گوناگون برای الغای اسلام و بی ثمر کردن انقلاب وارد می‌شود و با اشکال مختلف توطئه می‌کند...اگر ما به این خطرها و واقعیات توجه نکنیم و مسؤلیت خطیر کنونی خود را احساس ننمائیم،نه تنها خود در مهلکه افتاده به دام شیاطین خواهیم افتاد، بلکه لطمهٔ جبران ناپذیری به اسلام و مسلماان وارد کرده‌ایم.
امروز دنیا به اسلام چشم دوخته است و از دیدگاه زندگی ما به اسلام می‌نگرد،ما را اسلامی می‌داند،و بالاخره ما سمبل اسلامی هستیم،پس هرنوع حرکت و سکوت ما نمایانگر ایدئولوژی اسلامی ما است،رشد فکری و آگاهی ما،یا غفلت و سستی و بی توجهی ما تنها به خود ما مربوط نیست،به اسلام؛به مسلمانان و به حیات اسلامی مربوط می‌گردد،اگر ما با ناشیگریها و اعمال خود،یا با روش اخلاقی که مغایر با روح اسلامی باشد،باعث عدم اجرای احکام اسلام گردیم،به پیامبر اسلام،به قرآن،به اسلام و به مسلمانان خیانت کرده‌ایم،همچنانکه در گذشته بسیاری از مسلمان نماها،خیانت کردند با روش خود کاری کردند که اسلام در نظر دشمن به گونه‌ای؛مغایر آنچه که بود،منعکس شد،با اینکه وجود این افراد،ننگ بزرگی برای اسلام و جامعه اسلامی بود،عملا معرف اسلام شدند و خود را الگو معرفی کردند!
درهرحال باید هوشیار باشیم و آگاهانه بکوشیم تا با جبران زبانهای گذشته شناخت صحیح اسلامی در دیگران نیز به وجود بیاوریم و دیگر ساکت و آرام نباشیم که باز به همان عذاب‌ها مبتلا خواهیم گشت که در گذشته برای خود خریده بودیم.

بارها گفته‌ایم

هر ملتی که در مقابل ستمگریها، آلودگیها، مفاسد و... سکوت نماید و از طریق صحیح و عاقلانه فریاد نکشد و به دنبال فریادش عملا امر به معروف و نهی از منکر ننماید، افراد آن ملت، پیکرهای بی روحی هستند که مانند مجسمه‌های کوکی، فقط می‌توانند تکان بخورند ولی نه تکان خوردن مفید و سازنده،حرکتی بدتر از سکون، بدتر از مرگ،زیرا این حرکت و تکان هم به خواستهٔ دیگری است،نه خود او!.
آنگاه اینگونه افراد و این نوع ملت،مستحق و سزوار؛استعمار و استثمار هستند می‌باید در سلطه و نفوذ افراد دیکتاتور و انسان نماهای«درمنش»دست و پا بزنند و حق نالیدن و شکایت هم ندارند،زیرا خود چنین خواسته‌اند
مولای آزادگان علی (علیه السّلام)می‌فرمود نه:«کسی که با دل و دست و زبان خویش از پستیها و زشتیها و منکرات،ابراز تنفر ننماید،او همچون مرده‌ای است در میان زندگان»
و روزی در حال ایراد خطابه و سخنرانی فرمود:«...پیشینیان که به هلاکت رسیدند به این جهت بود که:مردم به گناهان و آلودگیها و مفاسد،دست می‌زدند و دانشمندان و علماء آنان را از اعمال ناپسند،باز نمی‌داشتند و نهی نمی‌کردند؛آنگاه بر اثر این که بزرگان و دانشمندان،نهی از منکر نمی‌کردند؛مردم در مفاسد فرو رفتند و به کارهای زشت خود ادامه دادند،سپس کیفرهای الهی و مجازاتهای طبیعی بر آنان نازل شد،پس«ای مسلمانان»!امر به معروف و نهی از منکر بنمائید و بدانید که انجام این عمل نه مرگ کسی را نزدیکتر می‌کند و نه روزی کسی را قطع می‌نماید!
امام حسن عسگری (علیه السّلام) از نیای بزرگش رسول اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم)نقل کرده‌اند که فرمود: خدای متعال به جبرئیل«فرشتهٔ وحی»امر کرد تا شهری را که مسکن کافران و تبه کاران بود با ساکنانش در زمین فروبرد،جبرئیل برای این که ضمن انجام وظیفه،جهت آن را نیز فهمیده باشد گفت:بارخدایا!آیا فلان زاهد را از این عذاب معاف دارم؟!امر شد که: او را از همه زودتر نابود ساز!عرضه داشت:پروردگارا؟او یک نفر عابد و«زاهد»است ممکن است من علت مجازات او را بدانم؟!وحی شد که:ما به او امکانات و توانائی دادیم ولی وی،امر به معروف و نهی از منکر نمی‌کند و با کافران و بدکاران معاشرت و دوستی می‌نماید!.آنگاه اصحاب پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) که در محضرش بودند،عرضه داشتند:در این صورت اگر ما قدرت و توانائی برای نهی از منکر نداشته باشیم چه رفتاری با ما خواهد شد؟فرمودند:به هر صورت که شده حتما باید امر به معروف و نهی از منکر نمائید وگرنه خوبان و بدانتان آمادهٔ آمدن عذاب باشید!.
سپس اضافه کرد:هرکدام از شما هرگاه منکری را مشاهده نماید با قدرت و توانائی باز و،جلوی آن را بگیرد چنانچه قدرت این کار را نداشت باید با زبان و گفتن حق،از آن نهی و منع نماید و اگر توانائی این مقدار را هم نداشت لازم است قلبا از آن عمل متنفر باشد به گونه‌ای که خدای متعال بداند که او آن کار را زشت و ناپسند می‌داند
ملاحظه می فرمائید که:اسلام کوشیده است تا احساس مسؤلیت جزء وجود مسلمان باشد و هرگز خود را بی طرف و غیرمسئول نداند، در هر صورت و در هر شرائط باشد باید به وظیفهٔ خویش، توجه داشته اقدام به انجام آن نماید و لو تنها با انکار قلبی باشد، زیرا کسی که در دل از عملی یا موضوع و جریانی، نفرت داشته باشد،بالاخره در صدد ابراز تنفر و جلوگیری نیز خواهد آمد منتهی فرصت مناسبی را می‌جوید.
نکته دیگر،آنکه وظیفه علما و دانشمندان و افراد آگاه و مطلع و کسانی که توانائی بر امر به معروف و نهی از منکر را دارند خطیرتر و مسؤلیتشان سنگینتر است،آنان گمان نکنند که:اگر ساکت ماندند و جلوی مفاسد و تبه کاری و منکرات را نگرفتند تنها فاسدان و تبه کاران،به فلاکت و بدبختی و سزای اعمال خویش خواهند رسید؛بلکه افرادی که دانسته در مقابل آنان سکوت کردند و به مسؤلیتهای خویش توجه نداشتند،نیز با آنان نابود خواهند شد و آتش بیداد و فساد دامن اینان را نیز فرا خواهد گرفت.
باز می‌گردیم به مسؤلیت امروز مسلمانان، مخصوصا ما مسلمانان ایران
امروز دشمن از هرطرف در صدد ایجاد تفرقه و نفاق و درهم شکستن انقلاب اسلامی ما است جلوی کارهای پیشرفت امور را می‌گیرد، از بی خبری و سادگی برخی از مردم سوءاستفاده می‌کند...به هر گوشهٔ کشور که می‌رویم به مشکلات جدیدتر و وظایف تازه تری برمی خوریم،اگر احساس مسؤلیت نکنیم اگر نگوئیم،اگر آگاه نسازیم،اگر جلوی مفاسد و مفسده جویان را نگیریم،اگر کمک به برادران و خواهران خود ننمائیم،اگر امر به معروف و نهی از منکر نکنیم و بالاخره اگر کنار بمانیم و تنها به زندگی خود توجه کنیم یا حتی منتظر تشویق و ترغیب و دستور باشیم،زیان جبران ناپذیری را متحمل خواهیم شد خدای ناخواسته،اگر ضد انقلاب و شیاطین در کار خود به پیش بروند،آنگاه این چنین نیست که یک طبقه و یک صنف از ما از بین برود و طبقه و صنف دیگرمان سالم بماند؛نه همه را نابود خواهند کرد،آری مسؤلیت امروز مسلمان بسیار خطیر است!
امید است عموم برادران و خواهران مسلمان،مخصوصا علماء و فضلا،طلاب ارزشمند و مجاهد،همچنانکه در این یک سال اخیر تمام زندگی خود را وقف انقلاب اسلامی نموده‌اند،ازاین پس نیز که ایام سازندگی و اثبات است؛از پای ننشینند و با احساس مسؤلیت،آنان را هم که مسؤلیتشان را«نشستن و ماندن»می‌دانند!نیز عاقلانه آگاه سازند.
در اینجا توجه خواننده گرامی را به دو حدیث ذیل جلب می‌کنیم که رسول اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و امام صادق (علیه السّلام)چگونه ما را به به وظایف و مسؤلیتهایمان متوجه نموده‌اند؟و ما چگونه در پیشگاه خدا و خلق مسؤلیم؟!و چگونه باید منتظر واکنش اعمال خویش باشیم!؟.
امام (علیه السّلام) فرمودند:«در میان بنی اسرائیل پیرمرد عابدی بود،روزی در حال عبادت متوجه شد که:دو کودک،خروسی را گرفته زنده زنده بال و پر آن را می‌کنند پیر مرد عابد،به عنوان اینکه مشغول عبادت است و وقت ندارد،اعتناء نکرد و آنان را از این کار بازنداشت!«نهی از منکر ننمود»!خدای متعال به زمین دستور داد آن عابد را به کیفر این عمل«احساس مسؤلیت نکردن و نهی از منکر ننمودن»فرو برد،و زمین او را فروبرد»
و قال رسول اللّه(صلّی الله علیه و آله و سلّم):لتامرنّ بالمعروف و لتنهنّ عن المنکر او لیلحیّنکم اللّه کما لحیت عصای هذه بعود فی یدی رسول اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم)فرمودند باید امر به معروف و نهی از منکر بنمائید وگرنه خدای جهان،«نظام آفریش الهی»پوست از بدن شما می‌کند همچنانکه پوست این عصای من کنده شده است!...
برگرفته از : مجله درسهایی از مکتب اسلام - شهریور ۱۳۵۸، سال نوزدهم - شماره 6

منبع

noormags.com

پانویس

منبع: پرتال علمی پژوهشی راه بهشت - تاریخ برداشت 94/12/9

بازگشت به مقالات