مرکز دروغ گویی
محتویات
مقدمه
چرا انسان دروغ میگوید و خطا میکند؟ آیا در مغز انسان جای مشخصی وجود دارد که انسان را به دروغ گفتن و گناه کردن وامی دارد؟ مرکز هدایت و رهبری انسان کجاست؟
در این خصوص کشفیات جدیدی صورت گرفته است که قرآن سالیان قبل در مورد آن سخن گفته است.
مردم در قدیم و هم اکنون نسبت به دروغ چه نظر و دیدگاهی دارند؟ آیا دانش بشر نسبت به این بخش تأثیر گذار در زندگی انسان، تغییر کرده است؟ اگر به تاریخ بشر بنگریم متوجه میشویم که تمامی انسانها دروغ گفتن را رفتاری زشت میدانند.
اما با گذشت زمان و دگرگونی و پیشزفت علم دانشمندان در پی آن هستند تا از جهان و آنچه در آن میگذرد تفسیری مادی و علمی به دست دهند. در این خصوص نیز میگویند: چرا انسان دروغ میگوید و خطا میکند؟ آیا در مغز انسان جای مشخصی وجود دارد که مسؤول دروغ باشد؟ هنگام دروغ گفتن در مغز انسان چه اتفاقاتی رخ میدهد؟ آیا انسان برای دروغ گفتن انرژی مصرف میکند؟
از طرف دیگر در مورد راست گویی چه؟ آیا عملیات مغز در هنگام دروغ گفتن و هنگام گفتن حقیقت متفاوت است؟ اینها سؤالاتی است که ذهن دانشمندان را در سالیانی نه چندان دور به خود مشغول کرده است.
دانشمندان برای پاسخ گویی به این سؤالات به صورت گسترده و بی سابقهای دست به کار شدند و در این فعالیت شان از ابزارهای موثّق و جدیدی استفاده کردند.
آزمایش جدید در مورد دروغ گویی
در سال ۲۰۰۳ تعدادی از دانشمندان دست به آزمایش عجیبی برای فهمیدن برخی از اسرار دروغ زدند. در این آزمایش از دستگاه جدیدی برای کشف دروغ استفاده شد. جای سؤال است که آیا این دستگاه، از آن جا که در پی کشف مرکز دروغ در جسم امسان است، در مورد مجرمان حرفهای نیز کاربرد دارد؟
دستگاه جدید عکس برداری از مغز با استفاده از امواج مغناطیسی برای نشان دادن مناطق پرفعالیت در مغز.
بعد از آزمایشات بسیار و عکس برداری از قسمتهای مختلف مغز، دانشمندان پی بردند که وقتی انسان دروغ میگوید فعالیت بخشی از مغز افزایش مییابد این قسمت، که با روش "عکس برداری با امواج مغناطیسی[۱]تصاویری از آن تهیه شد، قسمت جلو و بالای سر را نشان میدهد.[۲]
و از این جا دانشمندان کشف کردند که قسمت قدامی (پیشانی) مغز مسؤول دروغ گفتن است این قسمت از بدن در زبان عربی "ناصیة"[۳] نامیده میشود. یعنی بالا و جلو سر یعنی همان جایی که مسؤول دروغ گفتن در مغز است.
عکسهای جدید نشان میدهند که فعالیت قسمت بالا و جلوی مغز (پیشانی) در هنگام دروغ گفتن بسیار افزایش مییابد. لکه قرمزی که در تصویر مشاهده میکنید همین قسمت را نشان میدهد.
آقای "اسکات فارو"[۴]یکی از دانشمندانی که این آزمایشات را انجام داده است میگوید: وقتی انسان حقیقت را بیان میکند ناحیه قدامی مغز فعالیت میکند و میتوان نتیجه گرفت که این قسمت مسؤول دروغ گویی و راست گویی انسان است.
دروغ گفتن انرژی زیادی میخواهد
آزمایشات جدید در مورد مغز که با امواج مغناطیسی انجام شده است، ثابت کرد که مغز انسان در هنگام دروغ گفتن انرژی زیادی مصرف میکند بیشتر از زمانی که انسان حقیقت را بیان میکند و این ثابت میکند که راست گویی و گفتن حقیقت باعث افزایش قدرت، انرژی و میزان کارآیی مغز میشود.
و نیز امروزه دانشمندان به حقیقت جدیدی دست یافتهاند و آن اینکه، مغز انسان بر اساس صداقت و راستی تصمیم میگیرد و این سیستم حقیقت گویی است که برای مغز طراحی شده است.
مجرمان حرفهای به راحتی میتوانند دروغ بگویند و دستگاههای دروغ سنچ نیز قادر به کشف دروغهای آنان نیست. به همین دلیل دانشمندان تلاش دارند به طور مستقیم به بخشی از مغز که مسؤول دروغ گفتن است، دست یابند. برای این کار آنان از دستگاه، "عکسربرداری به وسیله امواج مغناطیسی"[۵]کمک گرفتند. آنها اظهار میدارند که نتایج بدست آمده از اطلاعات این دسگاه بسیار دقیق است بطوری که فرد هر قدر هم در دروغ گفتن زبردست و ماهر باشد نمیتواند بر قسمت پیشانی مغز تسلط یافته آن را تحت کنترل خود در آورد. این قسمت در حال دروغ گفتن فعالیت زیادی کرده و انرژی فراوان مصرف میکند.[۶]
با وجود اینکه بخشهای مختلف مغز در حال فعالیت هستند اما دانشمندان[۷]معتقدند که آن بخش از مغز که در هنگام دروغ گفتن بیشترین فعالیت را دارد و بیشترین انرژی را مصرف میکند، مسؤول دروغ گویی انسان است. با توجه به تصاویر موجود از مغز انسان در حال دروغ گفتن، کاملاً آشکار است که قسمتی که بیشترین فعالیت را در هنگام دروغ گفتن دارد همان قسمت قدامی و پیشانی مغز است.
عکسهای واقعی از مغز که فعالیت زیاد مغز در قسمت پیشانی را در هنگام دروغ گفتن، نشان میدهد. دو تصویر سمت چپ تصاویری از مغز در هنگام بیان حقیقت است سایر تصاویر در هنگام دروغ گفتن تهیه شده است نقطه زرد رنگ در تصاویر نشان دهنده میزان فعالیت مغز است هر چه میزان دروغ گفتن بیشتر باشد این نقطه بزرگ تر و پر رنگ تر است.
مرکز گناه و اشتباه
در آزمایش جدیدی دانشمندان در مورد منبع گناه در مغز انسان تحقیق کردند. آنها با عکس برداری از مغز فردی که در حال انجام گناه بود به این نتیجه رسیدند که در مغز انسان بخشی قرار دارد که مسؤول انجام گناه است.
این بخش از مغز کجاست و چه نام دارد؟
در این آزمایش دانشمندان متوجه شدند که قسمت جلوی مغز و بخصوص قسمتی به نام RACC، که به زبان عربی "ناصیه" نامیده میشود، در هنگام اشتباه و گناه فعالیت زیادی از خود نشان میدهد به طوری که هر چه این گناه و اشتباه بیشتر و بزرگ تر باشد فعالیت این قسمت بیشتر است و انرژی بیشتری مصرف میکند.
در تکنولوژی جدید برای عکس برداری از مغز از امواج مغناطیسی استفاده میشود این امواج با توجه به حرکت خون و سرعت گردش خون در مناطق مختلف مغز میزان فعالیت این مناطق را نشان میدهد. روشن است که مناطقی که گردش خون در آنها بیشتر است فعالیت بیشتری میکنند.[۸]
در آزمایش جدید بر روی مغز، فعالیت ناحیه پیشانی یا همان ناصیة در هنگام ارتکاب انسان به گناه مشخص شد. با توجه به تصاویر متعدد میتوان نتیجه گرفت که هر چه اشتباه و گناه فرد بیشتر و بزرگتر باشد میزان فعالیت این بخش از مغز بیشتر است.
قسمت پیشانی مغز[۹]از قسمتهای مهمی است که عمل ارشاد و راهنمایی انسان را در اتخاذ تصمیمات درست و غلط، و نیز برنامه ریزی و نقشه کشیدن برای انجام کارها چه خوب و چه بد، را انجام میدهد.
مرکز رهبری، کنترل، عمل و راهنمایی
آزمایشات جدید نشان میدهد که فعالیت قسمت قدامی (پیشانی) مغز در هنگام کنترل احساسات و عواطف و در هنگام اتخاذ تصمیمات مهم، بیشتر میشود. از اینجا بود که دانشمندان به این نتیجه رسیدند که قسمت پیشانی مسؤول کنترل و هدایت در انسان است. و نیز این بخش از مغز مسؤول برنامه ریزی، حل مشکلات و ارائه افکار جدید و خلاّقانه است.
با توجه به تحقیقات و آزمایشات متعدد آشکار میشود که قسمت پیشانی مغز مسؤولیت رفتار و تصمیم گیری را بر عهده دارد. و از تصاویر تهیه شده به وسیله امواج مغناطیسی آشکار است که قسمت پپیشانی مغز به خصوص جلو و بالاترین قسمت سر، در هنگام عمل و عکس العمل، حمله، شکست و دیگر رفتارها، بیشترین فعالیت را دارد.[۱۰]
تا آنجا که این قسمت از مغز نقش اساسی در برداشت ما از مکان و فضا بر عهده دارد. همچنین مهمترین تغییرات در انسانی که دچار آسیب دیدگی بخش پیشانی میشود، از دست دادن قدرت هدایت، آگاهی و کنترل، و به طور کلی تزلزل در رفتار است.[۱۱]
قسمت پیشانی مغز که نزدیکترین بخش به "ناصیه" است ویژگیهای مهم و منحصر بفردی دارد، این قسمت با بخشهای حساسی از مغز در ارتباط است، نقش اساسی در برنامه ریزی و تنظیم برنامهها را بر عهده دارد. نیز بسیاری از کارهای روزانه مان را، از جمله : تصمیم گیری برای انجام کار، برخورد و تطبیق با اشیاء جدید، حل مسائل و مشکلات، جلوگیری از گمراهی و اشتباه و کنترل در انجام کارها، عمل در سطوح بالای شناختی همچون ادراک، انجام کارهای مهم و حیاتی، تعهد و الزام در رسیدن به موفقیت و ... . در حقیقت قسمت پیشانی در مغز انسان به منزله یک "مشاور" است.[۱۲]
قرآن اولین کتابی است که در مورد اهمیت بخش پیشانی مغر سخن میگوید:
دانشمندان هم چنان به تحقیق و آزمایش برای کشف اسرار بیشتری در مورد این قسمت از مغز، که در جلوترن قسمت سر واقع شده است، ادامه میدهند. اما قرآن در مورد این بخش از مغز چه بیان کرده است؟ آن هم در زمانی که هیچ کس در عالم جز الله قادر و متعال در مورد این بخش از مغز و اهمیت و کارآیی آن در اعمالی همچون دروغ گفتن، گناه کردن، هدایت و رهبری کردن، هیچ گونه آگاهی نداشته است؟
ناصیه در جلو و بالاترین قسمت پیشانی واقع شده است. آزمایشات متعددی ثابت کرده است که این قسمت از مغز اعمال، رهبری، هوشیاری و توجه، انجام کارها و رفتار را انجام میدهد. و مهمترین بخش در انسان و حیوان است . الله متعال میفرماید: (ما من دابة إلا هو آخذ بناصیتها) "جنبندهای نیست مگر اینکه الله موی پیشانی اورا میگیرد"
دروغ گویی
الله متعال در مورد ابو جهل لعنه اللهمی فرماید:
(أَرَأَیْتَ الَّذِی یَنْهَی * عَبْدًا إِذَا صَلَّی * أَرَأَیْتَ إِنْ کَانَ عَلَی الْهُدَی * أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَی * أَرَأَیْتَ إِنْ کَذَّبَ وَتَوَلَّی * أَلَمْ یَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ یَرَی * کَلَّا لَئِنْ لَمْ یَنْتَهِ لَنَسْفَعَنْ بِالنَّاصِیَةِ *نَاصِیَةٍ کَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ* فَلْیَدْعُ نَادِیَهُ * سَنَدْعُ الزَّبَانِیَةَ * کَلَّا لَا تُطِعْهُ وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ)[۱۳]
به من خبر ده آیا کسی که نهی میکرد) *بندهای را به هنگامی که نماز میبینم (آیا مستحق عذاب الهی نیست)؟! *به من خبر ده اگر این بنده به راه هدایت باشد. *یا مردم را به تقوا فرمان دهد (آیا نهی کردن او سزاوارتر است)؟! *به من خبر ده اگر (این طغیانشان حق را انکار کند و به آن پشت نماید (آیا مستحق مجازات الهی نیست)؟! * آیا او ندانست که خداوند (همه اعمالش را) میبیند. * چنان نیست که او خیال میکرد! اگر دست از کار خود برندارد، ناصیهاش (موی پیشاپیش را به سرعت گرفته * ناصیه دروغگوی خطاکار را! * پس حتماً (همراه و همنشین) مجلس را سدا میزند (تا یاریش کند)! * ما هم بزودی ماموران دوزخ را صدا میزنیم، (تا او را به دوزخ افکنند)! * چنان نیست (که آن طغیان) مینگرد! هرگز او را اطاعت مکن، و سجدهکن و (به الله) تقرب جوی.
در ترجمه کلمه ناصیة آمده است: محل رویش موی در جلو سر، موی قسمت جلو و بالای سر، نصاه: موی پیشانی او را گرفت، وإبِلٌ ناصیة: شتر در چراگاه بالا رفت، المنتصی: بلندترین سرزمینها، نواصی الناس: اشراف و بالا نشینها.[۱۴]
ملاحظه میکنیم که اعراب در زمان نزول قرآن از "ناصیة" معنای بالاترین و جلوی سر و یا هر چیز دیگری را برداشت میکردند، و وقتی در مورد انسان به کار میرفت منظور همان پیشانی و قسمت جلو و بالای سر بود.
پیشانی سر یعنی همان ناصیه، قسمتی است که هنگام دروغ گفتن فعالیت بیشتری انجام میدهد. و قرآن اولین کتاب و منبعی است که در مورد این قسمت از مغز، ارتباط آن با دروغ گفتن و اطلاق صفت دروغ گو به آن (ناصیة کاذبة)، سخن گفته است. به همین دلیل قرآن دارای سبقت علمی نسبت به جدیدترین علوم زمان است.
گناه و اشتباه
در مورد گناه و اشتباه چه میگوید؟ داشمندان پی بردند که قسمت جلوی مغز یا همان ناصیة مسؤول گرفتن تصمیمات اشتباه است. قرآن نیز این قسمت را تحت عنوان خطاکار خطاب میکند (نَاصِیَةٍ کَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ) و پیوند دقیقی بین ناصیة (پیشانی) و اشتباه و گناه برقرار میکند، همان چیزی که دانشمندان امروزه به آن پی بردهاند.
صداقت
خواننده گرامی و منصف، قطعاً ملاحظه میکنید که داشمندان به این نتیجه رسیدند که راست گویی و گفتن حقیقت هیچ فشار و تکلفی بر مغز وارد نمیکند، اما دروغ گفتن انرژی بسیار زیادی از مغز را مصرف میکند، در این جاست که به یکی از فواید صداقت پی میبریم، سبحان الله الحکیم العلیم، الله متعال انسان را به صداقت امر فرموده و واضح میگردد که در آن چه که الله سبحانه و تعالی به انسان امر میفرماید حتماً و بدون شک فایدهای است. الله متعال میفرماید:
(فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ لَکَانَ خَیْرًا لَهُمْ)[۱۵] "اگر آنان الله را تصدیق کنند (به الله و قدرت و وحدانیت او اعتراف کنند) برایشان بهتر است."
حال در مورد انسانی که الله متعال راه هدایت و ایمان را به او نشان داده و این چنین نشانهای بزرگ از قدرت و علم عظیمش را به آن انسان عرضه کرده است، اما آن انسان هم چنان چشم بر این حقایق بسته و از آن مشغول گشته است، چه میتوان گفت؟
الله متعال فردی که آیاتش را تکذیب میکند این گونه تشبیه میکند:
(فَمَثَلُهُ کَمَثَلِ الْکَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَیْهِ یَلْهَثْ أَوْ تَتْرُکْهُ یَلْهَثْ ذَلِکَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآَیَاتِنَا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ)[۱۶]
"پس مثل او، مثل سگی است که اگر بر او حمله کنی زبانش از دهان بیرون است (و نفس نفس میزند) و یا اگر او را رها کنی زبانش از دهان بیرون است (و نفس نفس میزند) آن همچون قومی است که نشانههای (علم و قدرت) ما را دروغ شمردند، پس قصه را برایشان نقل کن شاید که تفکر کنند."
حال میپرسیم: چرا الله متعال شخصی را که دروغ می کوید به سگی تشبیه میکند که زبانش از دهان بیرون آمده و نفس نفس میزند؟ تشبیه ظریفی ست، آشکار شد که دروغ گفتن انرژی زیادی از جسم به خصوص مغز را مصرف میکند همان گونه که سگ در حالت نفس نفس زدن انرژی زیادی مصرف میکند. این گونه است که با تفکر و تأمل در آیه قطعاً متوجه تشابه انسان دروغ گو و سگ، خواهیم شد و این گونه است که آیه با عبارت (لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ)"شاید که تفکر کنند" پایان مییابد.
همچنان که دیدیم دانشمندان دریافتند که مغز انسان کارها را براساس صداقت و درستی انجام میدهد، یعنی اینکه بنیان مغز و اصل و اساس آن بر صداقت و درستی بنا شده است و مغز انسان از زمان تولد او متمایل به حقیقت است و این دروغ گویی است که با مخالفت ورزیدن با اساس و فطرت مغز، فشار بسیار زیادی بر آن تحمیل میکند.
رسول الله صلی الله علیه وآله سلمدر این زمینه میفرماید: (کلُّ مولود یُولَدُ علی الفِطْرَة)"هر آنچه که متولد میشود براساس فطرت و بنیان متولد میگردد." الله متعال میفرماید:
(فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ)[۱۷]
"پس روی خود را متوجه آیین خالص پروردگار کن! این فطرتی است که خداوند،انسانها را بر آن آفریده; هیچ دگرگونی در آفرینش الهی نیست; این است آیین استوار، ولی اکثر مردم نمیدانند"
پس الله متعال انسان را از بدو تولدش بر بنیاد حقیقت و صداقت آفریده است و این نکته ایست که علم امروز آن را کشف کرده است.
ارشاد و راهنمایی
الله متعال از زبان حضرت هود علیه السلام، بعد از اینکه قومش او را تکذیب کردند، میفرماید:
(إِنِّی تَوَکَّلْتُ عَلَی اللَّهِ رَبِّی وَرَبِّکُمْ مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آَخِذٌ بِنَاصِیَتِهَا إِنَّ رَبِّی عَلَی صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ)[۱۸]
"من تنها بر الله توکل کردم، او پروردگار من و پروردگار شماست، و هیچ جنبندهای نیست مگر این که الله موی پیشانی او را میگیرد، قطعاً پروردگار من بر صراط مستقیم است."
پس الله متعال در یوم الحساب ناصیة (پیشانی) تمامی مخلوقات را گرفته و مؤاخذه خواهد کرد و آن گونه که بخواهد با آنها برخورد خواهد کرد. الله متعال این قسمت را برگزیده چرا که این قسمت مسؤول هدایت، رفتار و رهبری در انسان است و به همین دلیل است که میگوییم قرآن اولین کتابی است که در مورد تأثیر و وظیفه این بخش در رفتار و هدایت انسان، سخن میگوید.
همان گونه که دیدیم ناصیة (پیشانی) در تصمیم گیری درست نقش دارد، و بالطبع وجود انرژی زیاد و سلامتی و صحت این قسمت از مغز باعث میشود که دقت و تشخیص انسان در تصمیم گیری افزایش یابد، و بدنبال آن باعث میشود که انسان راه درست و صحیح را بهتر تشخیص دهد، این ارتباط ناصیه و تشخیص راه درست همان نکته بسیار ظریفی است که قرآن در آیه بیان کرده است: (مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آَخِذٌ بِنَاصِیَتِهَا إِنَّ رَبِّی عَلَی صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ)این ارتباط را قرآن به صورت کاملاً متقن و دقیق بیان کرده است و علم قرن ۲۱ نیز توانسته این ارتباط را کشف کند.
در اینجا دعاء نبی اکرم (صلی الله علیه وسلم) را یاد آوری میکنیم آن جا که میفرماید: (ناصیتی بیدک)"موی پیشانی ام بدست توست". در این دخواست نبی اکرم (صلی الله علیه وسلم) به سوی الله تسلیم بی چون و چرای آن حضرت در مقابل ذات اقدس و نیز قدرت و حکمت آن ذات بر فرستاده اش کاملاً مشهود است تا باشد که در آن روز چه بر ما و بر رسولش مقدر گرداند. حال جای این سؤال باقی است که آیا حضرت محمد (صلی الله علیه وسلم) از اهمیت ناصیة (پیشانی) در انسان و نقش آن در تصمیم گیری، هدایت انسان، حل مشکلات و کنترل رفتار در انسان آگاه بوده است که فرموده (ناصیتی بیدک)؟
از خود بپرسیم : آیا بین فرمایشات قرآن در ۱۴۰۰ سال پیش و کشفیات علم جدید در قرن ۲۱ تناقض و اختلافی در این زمینه وجود دارد؟
پانویس
- ↑ functional magnetic resonance imaging . FMRI.
- ↑ Carl T. Hall, Chronicle Science Writer, مطالعهای در مورد دستگاه دروغ سنج نشان میدهد که اسکن مغز در مورد فردی که دروغ میگوید الگوی طبیعی فعالیت او را نمایان میسازد.
- ↑ مقدم سر، پیشانی، موی پیشانی (المنجد).
- ↑ Scott Faro.
- ↑ FMRI scanner.
- ↑ اسکن مغز آیا به عنوان دستگاه دروغ سنج برای ارائه در دادگاه مناسب است.؟Malcolm Ritter, www.livescience.com, 29 January 2006.
- ↑ Doug Dusik, Maureen Morley عکس برداری از مغز به کمک MRIمیتواند جانشین خوبی برای دستگاههای دروغ سنج باشد.
- ↑ University of Michigan, April 12.
- ↑ The frontal lobe of the brain.
- ↑ http://www.neuroskills.com.
- ↑ Frontal lobe,www.wikipedia.org.
- ↑ http://web4health.info/en/answers/.
- ↑ [العلق:9-19].
- ↑ قاموس المحیط، فیرزو آبادی چاپ دار المعرفة بیروت 2005.
- ↑ [محمد:21].
- ↑ [الأعراف:176).
- ↑ [روم:30].
- ↑ [هود:56].







