فرهنگ مصادیق:گناه شناسی- کمک به گناه

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
گناه شناسی- کمک به گناه

گناه شناسی

بحث ما در ماه رمضان امسال درباره گناه شناسی است تا حالا بحث‌هایی را گفته‌ایم بحث امروز ما کمک به گناه است آیه کمک به گناه این است «وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ»[۱] تعاون یعنی کمک صندوق تعاونی، فروشگاه تعاونی، یعنی کمک، بِرّ یعنی ایمان، چون قرآن می‌فرماید ‹وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ›[۲] کمک بر ایمان کنید، بِرّ نماز است بِرّ وفای به عهد است قدیم که پول جمع می‌کردند برای فقرا اما وقتی قرآن می‌گوید بِرّ، بِرّ فقط پول برای فقرا نیست ایمان و نماز و وفای به عهد اینها همه بِرّ است یعنی در قرآن معنای وسیعی دارد.
آدم گناهکار چند قسم است یکوقت بنده قصد گناه دارم طرف هم کمک می‌کند هم من قصد کمک دارم هم کمک به ظالم می‌شود این یک رقم است ظالم می‌خواهد بکشد من شمشیر می‌دهم می‌گویم بکش یک وقت من قصد ندارم اما کمک می‌شود این آمد گفت چاقو را به من بده من فکر کردم که می‌خواهد خیار پوست بِکند اما او چاقو را کشید توی شکم مردم یکوقت من قصد دارم اما او ظلم نمی‌کند می‌گویم چوب را بگیر بزن توی سرش اما او چوب را می‌گیرد و نمی‌زند در مورد اول گناه است و حرام در صورت دوم من گناه نکرده‌ام گاهی وقتها آدم توجه ندارد در مورد سوم با اینکه او نزده است اما من گناه کرده‌ام البته می‌گویند تجری و بحث است که آیا گناه هست یا نیست وارد بحث نمی‌شویم اما صورت قطعی همان صورت اول است.
‹وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ› [۳] به ستمگر تکیه نکنید، جزو حاشیه نشین‌های ظالم نباشید آتش شما را می‌سوزاند. قرآن می‌فرماید اگر توی جلسه‌ای بودید که حرف خلاف شرع می‌زدند باید بلند شوی و بروی اگر یادت رفت که بلند شوی ‹فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرَى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ› [۴] بعد از اینکه متوجه شدی بلند شو و برو.
امام علی(علیه السلام) می‌فرماید: (کُونَا لِلظَّالِمِ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ عَوْناً) [۵]- همیشه نسبت به ظالم حالت پرخاشگری و خشم داشته باشید و نسبت به مظلوم یار باشید. تمام آیاتی که می‌گوید اطاعت نکن و پیروی نکن می‌خواهد بگوید پیروی و اطاعت از ظالم یک نوع کمک به ظالم است اگر ما بله قربان نگوئیم او زور پیدا نمی‌کند. بی حجاب غیر اینکه خودش گناه می‌کند کمک به گناه هم می‌کند چون بی حجاب می‌آید توی خیابان باعث می‌شود که مردم منحرف شوند.
(إِذَا مُدِحَ الْفَاجِرُ اهْتَزَّ الْعَرْشُ وَ غَضِبَ الرَّبُّ) [۶]- وقتی آدم تعریف آدم خبیثی را می‌کند عرش خدا به لرزه در می‌آید و این هم طبیعی است چون هر چه فاجر بزرگ بشود طاغوت بزرگ می‌شود هر چه طاغوت تقویت بشود توحید کمرنگ تر می‌شود هر چه بگویند بنام نامی آریامهر باسمه تعالی توی جامعه کم می‌شود.
امام صادق(علیه السلام) فرمود:
(الْعَامِلُ بِالظُّلْمِ وَ الْمُعِینُ لَهُ وَ الرَّاضِی بِهِ شُرَکَاءُ ثَلَاثَتُهُمْ) [۷]- کسی که ظلم می‌کند و کسی که کمک به ظلم می‌کند و کسی که راضی به ظلم است همه با هم شریک هستند از این حدیث می‌فهمیم که ما نباید از هیچ گناهی قلباً راضی باشیم اینقدر آدم داریم که توی خانه اش هیچ گناهی نمی‌کند اما روزی صدها گناه می‌کند برای اینکه صدها گناهکاری که گناه می‌کنند این توی خانه راضی است. امام صادق(علیه السلام) فرمود اگر ظالم مسجد هم می‌خواهد بسازد کمک اش نکن.
پیغمبر فرمود: (مَنْ مَدَحَ سُلْطَاناً جَائِراً وَ تَحَفَّفَ وَ تَضَعْضَعَ لَهُ طَمَعاً فِیهِ کَانَ قَرِینَهُ فِی النَّارِ) [۸]- اگر کسی سلطان ستمگری را تعریف کند چاپلوسی کند تواضع کند در قیامت کنار آتش پیش شاه خواهد بود. اگر کسی ظالمی را راهنمایی کند این گناهش مثل گناه‌هامان است یعنی هر جا فرعون اطلاعات کم می‌آورد در اختیار او می‌گذاشت. اگر کسی اسمش را برای ظلم بنویسد یعنی سیاهی لشگر باشد خداوند او را روز قیامت بصورت خنذیر در می‌آورد. اگر کسی حرکت کند که از ظالم دفاع کند از دین بیرون می‌آید.
شخصی شترهایش را به هارون الرشید اجاره داد امام کاظم(علیه السلام) فرمود چرا این کار را کردی؟ فرمود آقا برای کار بدی نداده‌ام برای این داده‌ام که برود مکه فرمود دوست داری زنده بماند و برگردد اجاره شترهایت را بدهد گفت بله گفت همین مقدار که دوست داری هارون الرشید زنده بماند گناه است. دو تا آدم آمدند پیش امام رضا(علیه السلام) به امام گفتند ما از راه دور آمده‌ایم نماز مان شکسته است یا کامل؟ به یکی فرمود تو نمازت را کامل بخوان به دیگری گفت تو شکسته بخوان گفتند آقا ما دو تا از یک جا آمده‌ایم فرمود تو غرض ات از مسافرت دیدن مامون بود کسی که برای دیدن شاه بیاید سفرش معصیت است و نمازش هم کامل است و اما تو غرض ات این بوده که من را زیارت کنی باید شکسته بخواند سفر اگر سفر حرام شد نمازش کامل است.
امام علی(علیه السلام) در حکمت ۴۱۶ می‌فرماید بعضی‌ها ارث می‌گذارند و از دنیا می‌روند آنوقت پسر یا دخترشان ارث را در راه گناه صرف می‌کنند این آقایی که ارث را گذاشت گناه کرده است و در گناه بچه‌هایش شریک است یعنی در دنیا جان کنده است در آخرت می‌سوزد این خیلی خریت است حماقت است.
(قَالَ عَلِیٌّ ع مَنْ مَشَی إِلَی صَاحِبِ بِدْعَهٍ فَوَقَّرَهُ فَقَدْ سَعَی فِی هَدْمِ الْإِسْلَامِ) [۹]- کسی که برود دور صاحب بدعت را بگیرد و احترامش را بگیرد، این آقا کمک کرده است که اسلام را نابود کنند. اگر کسی چیزی را که جزو دین نیست بند به دین کند این بدعت است. پیغمبر فرمود اگر کسی برای اسلام قانون نو بیاورد یا خانه اش در اختیار کسی بگذارد که این کار را می‌کند(وَ مَنْ أَحْدَثَ حَدَثاً أَوْ آوَی مُحْدِثاً فَعَلَیْهِ لَعْنَهُ اللَّهِ وَ الْمَلَائِکَهِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِینَ) [۱۰]خدا و ملائکه و تمام مردم نفرین و لعنت شان بر این آقایی است که خانه اش را به منافقین اجاره داد.
(مَنْ تَبَسَّمَ فِی وَجْهِ مُبْتَدِعٍ فَقَدْ أَعَانَ عَلَی هَدْمِ الْإِسْلَامِ) [۱۱] کسی که لبخند بزند به صورت کسی که بدعت گزار است این آقا کمک کرده است که اسلام را منهدم کند. پیغمبر فرمود از مسلمانها ده دسته اسم شان مسلمان است اما در واقع کافر هستند یکی از از آنها(بَائِعُ السِّلَاحِ مِنْ أَهْلِ الْحَرْبِ) [۱۲] - کسی که اسلحه اش را به دشمن دین بفروشد. امام صادق(علیه السلام) فرمود: (مَنْ أَحَبَّ بَقَاءَ الظَّالِمِینَ فَقَدْ أَحَبَّ أَنْ یُعْصَی اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی) [۱۳] هر کس دوست دارد ظالم بماند معنایش این است که خدا معصیت بشود به کی می‌گویی خدا سایه ات را بالای سر من نگه دارد؟ امام سجاد(علیه السلام) می‌فرماید خدایا اگر عمر من به درد می‌خورد به من عمر بده اما اگر هر چه عمرم بیشتر می‌شود گناهم بیشتر می‌شود خدا مرگم بدهد(عَمِّرْنِی مَا کَانَ عُمُرِی بِذْلَهً فِی طَاعَتِکَ) خدایا اگر عمرم لباس کار من است یعنی لباس عبودیت من است عمرم بده اما اگر عمرم قرارگاه شیطان است مرگم بده.
(مَنْ أَحَبَّ عَمَلَ قَوْمٍ أُشْرِکَ فِی عَمَلِهِمْ الْخَبَرَ) [۱۴] کسی که دوست دارد عمل قومی را، هر کس دوست دارد کار مردم را در عمل آنها شریک است. بعضی‌ها در دستگاه ظالم وجودشان لازم است نباید بگوئیم کسانی که رفتند توی دستگاه شاه مضر است.
امام رضا(علیه السلام) فرمود: (وَ النَّظَرُ إِلَیْهِمْ عَلَی الْعَمْدِ مِنَ الْکَبَائِرِ الَّذِی یُسْتَحَقُّ بِهِ النَّارُ) [۱۵] نگاه به شاه گناه کبیره است تمام وجود اسلام مبارزه با طاغوت است، اگر کسی نگاه به شاه کرد سزاوار آتش است. این حدیث را مرحوم مجلسی نقل کرده است دیگر کسی نگوید مجلسی توی دربار بود مجلسی که این حدیث را می‌گوید آنوقت خودش می‌آید درباری بشود؟ بعضی قضاوتها عجولانه بود و کاش تحقیق می‌شد. ما اگر خواستیم باید فیلم کسی را برداریم نه عکس او را چون عکس در یک لحظه خاصی است که ما عکس می‌گیریم ممکن است طرف بخندد می‌گویند ببین تو را جوانهای ما دارند شهید می‌شوند این دارد می‌خندد اما اگر فیلم برداریم از تمام لحظات او هم خنده هم گریه و مطالعه را روی هم می‌ریزد ببینیم این بنده خدا روزی چند ساعت مطالعه می‌کند و روزی چند ساعت تفریح می‌کند بعد بگوئیم آدم خوبی است یا آدم بد.
من یکوقت مریض شدم هر کس آمد دیدنم یک جعبه شیرینی آورد آخرین نفر کسی آمد دید سیزده چهارده رقم شیرینی بالای سر من است گفت این حکومت آخوندی است! گفتم آقا جان من نخریده‌ام اینها برایم آورده‌اند گاهی آدم از یک برخورد عکس بر می‌دارد و آبرویش را می‌ریزد اگر خواستید درباره مجلسی قضاوت کنید همه تاریخ مجلسی را نگاه کنید تا ببینید چی بود؟

گروه‌های مورد لعن پیغمبر

پیغمبر ده گروه را لعنت کرد:
(لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ص فِی الْخَمْرِ عَشَرَهً غَارِسَهَا وَ حَارِسَهَا وَ بَائِعَهَا وَ مُشْتَرِیَهَا وَ شَارِبَهَا وَ الْآکِلَ ثَمَنَهَا وَ عَاصِرَهَا وَ حَامِلَهَا وَ الْمَحْمُولَهَ إِلَیْهِ وَ سَاقِیَهَا)[۱۶]- کسی که درخت انگور را به قصد این بکارد که انگور آنرا برای مشروبات بدهد خدا آن کشاورز را لعنت کند، خدا لعنت کند کسی را که از این درخت انگور حفاظت می‌کند، خدا لعنت کند کسی که آب انگور را می‌گیرد، خدا لعنت کند کسی را که مشروب را می‌خورد خدا لعنت کند کسی که اینرا صاف می‌کند خدا لعنت کند کسی را که توی ظرف می‌ریزد و دست طرف می‌دهد خدا لعنت کند کسی که حمل و نقل می‌کند و خدا لعنت کند کسی که اینرا برایش می‌برند و خدا لعنت کند فروشنده را و خدا لعنت کند خریدار را و خدا لعنت کند دلال را و کسی که این وسط سود می‌خورد ده گروه را لعنت کرده است حالا کسانی که در زمان شاه در این وادی بوده‌اند ماه رمضان ماهی است که بگویند خدایا ما را بیامرز آدم وقتی اصلاح شد خدا یک راه‌هایی را برای او باز می‌کند ‹وَمَنْ یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا› [۱۷] خیلی‌ها در زندگی شان گره هست قرآن می‌گوید اگر خواستی گره زندگی ات باز بشود راه آن توبه و تقوا است تقوا داشته باش گره‌ها باز می‌شود اگر انسان به تاریخ گذشته اش مراجعه کند و جداً پشیمان بشود خدا گره کار او را باز می‌کند.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

پانویس

  1. المائده/2
  2. البقره/177
  3. هود/113
  4. الأنعام/68
  5. مستدرک‌الوسائل ج12 ص180
  6. بحارالأنوار ج74 ص152
  7. الکافی ج2 ص333
  8. وسائل‌الشیعه ج 17 ص 183
  9. من‌لایحضره‌الفقیه ج 3 ص 572
  10. وسائل‌الشیعه ج 29 ص 28
  11. مستدرک‌الوسائل ج 12 ص 322
  12. بحارالأنوار ج 100 ص61
  13. الکافی ج 5 ص 108
  14. مستدرک‌الوسائل ج 12 ص 108
  15. مستدرک‌الوسائل ج 11 ص 356
  16. لکافی ج 6 ص 429
  17. الطلاق/2
منبع: درسهایی از قرآن - تاریخ برداشت:94/12/15