فرهنگ مصادیق:چگونه میتوان فردی که دچار انحرافات اخلاقی شده هدایت کرد؟
پرسش
دوستی دارم که در اثر هم نشینی با افراد منحرف دچار انحرافات جنسی و اخلاقی شده است و به خانواده اش اصلا اهمیت نمیدهد، البته پدر و مادرش را در دوران کودکی از دست داده است. نماز را رها کرده است به خدا و پیغمبر زیاد اهمیت نمیدهد و بسیار بد دهان است.حالا شما بگویید چه طور میتوانیم او را از رفیقهای بد جدا ساخته و بعد از آن از کارهای زشت جدا کنیم؟
پاسخ اجمالی
گناه به منزله سم مهلک است و بر فرد و اجتماع ضررهای گوناگونی را وارد میسازد، منشأ ارتکاب و غوطه ور شدن در گناه را باید در جهل و غفلت جستجو کرد. مهمترین سلاح دشمن و اوّلین راه نفوذ او در انسان، غافل کردن اوست. جهل نیز سرچشمه فساد است، جهل به ارزشهای وجودی انسان، جهل به مهربانی و حکمت خداوند در قانون گذاری، جهل به آثار ارزنده پاکدامنی و عفت، جهل به عواقب گناه و ... .
برای نجات از گناهان چند راه را میتوان ذکر کرد:
الف. توجه به عظمت خدا و نعمتهای بی شماری که به بندگانش بخشیده است.
ب. توجه به علم و حکمت و لطف خداوند در قانون گذاری و حرام و حلال کردن کارها و اشیاء.
ج. توجه به مضرات گناه در زندگی فردی و اجتماعی.
د. توجه به ارزش و مقام والای خود در بین مخلوقات.
ه: توجه به وظیفه انسان در مقابل نعمتهای بی شمار خدا.
پاسخ تفصیلی
مهمترین منشأ گناه و نافرمانی خداوند غفلت و جهل انسان است. اگر شیطان بتواند کسی را از مقام خود، عظمت، علم، حکمت و لطف خداوند، نعمتهای بی شمار او، مضرات و عواقب گناه و… غافل کند، او را به آسانی به وادی گناه و نا فرمانی میکشاند. همچنین جهل و نادانی به ارزشهای وجودی انسان، جهل به آثار ارزنده پاکدامنی و عفت، جهل به عواقب گناه و بالاخره جهل به اوامر و نواهی الاهی باعث ارتکاب بسیاری از گناهان است.[۱]
بهترین راه برای نجات از گناه از بین بردن جهل و غفلت است. اگر ما همواره به عظمت خدا و نعمتهای بی شماری که به ما و دیگر بندگانش بخشیده است توجه داشته باشیم در صدد شکر گزاری و جبران نعمتهای او خواهیم بود نه به دنبال عصیان و سرکشی. و اگر به علم و حکمت و لطف خداوند در قانون گذاری و حرام و حلال کردن کارها و اشیاء توجه و اطمینان داشته باشیم در مییابیم که هر آنچه را خداوند بر ما حلال کرده قطعا خیر و صلاح و منفعت ما در آن است و هر آنچه را خداوند بر ما حرام کرده قطعا به ضرر ما بوده است و این جاست که هیچگاه صلاح و منفعت خویش را رها نخواهیم کرد و به دنبال شر و ضرر نخواهیم رفت.
و اگر نسان به ارزش و مقام والای خود در بین دیگر مخلوقات توجه کند و این که گناه این ارزش و مقام را از بین خواهد برد، حاضر نخواهد شد تا این ارزش بزرگ را برای لذت آنی و بی ارزش و زود گذر از دست بدهد.
بنا براین شما باید با بیانی شیرین تؤام با دلسوزی، او را متوجه ارزش مقام خود و وظیفه اش در برابر عظمت پروردگار متعال نمائید.
راه کار عملی برای نجات افراد مبتلا به گناه
قبل از هر چیز این مطلب باید بررسی گردد که فرد آلوده به گناه در چه مرحلهای قرار دارد، تا بر آن اساس تصمیم مناسب اتخاذ شود؛ پس اگر در مراحل ابتدایی است با تذکر مطالب کلی که در بالا بیان شده با بیان شیرن و نیز جایگزین کردن لذتهای حلال بجای لذتهای حرام میتوان او را از مسیر گناه بر گرداند. ولی اگر در مرحله پیشرفته است که گناه با او عجین شده است، فکر و دل او را تسخیر نموده است؛ در این صورت نجات او نیاز به تلاش و توانمندی بیشتری است؛ یعنی فرد توانمندی ابتدا با طرح دوستی بتواند با طرح اشکالات قوی پایههای افکار و اعتقادات باطل او را به چالش بکشاند، سپس با دلایل محکم و قوی عقاید و افکار درست را جایگزین کند و با آرامی او را از منجلاب گناه به گلستان طاعت الاهی بکشاند.
پانویس
- ↑ جوادی آملی، عبداللَّه، تسنیم، ج 3، ص 397؛ مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج 1، ص 88.
