فرهنگ مصادیق:وهابیت و تکفیر اهل سنت

وهابیت و تکفیر اهل سنت

ممکن است برخی با توجه هجمه ¬ای تبلیغاتی وهابیت علیه شیعه فکر کنند که این گروه چون خود را منتسب به اهل سنت می‌داند، تنها خصومت شان با پیروان اهل بیت علیهم السلام است و از این-رو آنان را مشرک و اهل بدعت می‌خوانند، اما واقعیت خلاف این نگاه است، وهابیت جریانی است که با همه مذاهب و فرقه ¬های اسلامی دشمنی آشتی ناپذیر دارد، وقتی به دیدگاه‌های سردمداران و نظریه پردازان این فرقه منحرف مراجعه می‌کنیم به وضوح می‌بینیم که آنها نه تنها با شیعه مخالفت مبنایی دارند، بلکه با تمام مذاهب فقهی و کلامی اهل سنت در ستیزه¬ اند، بزرگترین شخصیت علمی اهل سنت یعنی ابوالحسن اشعری توسط یکی از نویسندگان وهابی تکفیر شده‌اند!

جمعی از نویسندگان وهابی در کتاب «الدرر السنیه فی الأجوبه النجدیه» ج۳ ص۲۱۰ و ۲۱۱ می‌گوید:و این طائفه-از اهل سنت-که منتسب به ابی الحسن اشعری هستند، توحید خداوند را انکار کردند…شرک به خدا را جایز شمردند…و در ادامه می‌گوید:ائمه اهل سنت در رد این قوم کافر و معاند،ردیه نوشته‌اند!!« فالأئمه من أهل السنه وأتباعهم لهم المصنفات المعروفه فی الرد علی هذه الطائفه الکافره المعانده، »

می‌دانیم که «ابوالحسن اشعری» رئیس مذهب کلامی و اعتقادی اکثر قاطع اهل سنت است و قتی این شخص توسط علمای وهابی تکفیر می‌شود وضعیت و تکلیف بقیه افراد عادی از اهل سنت مشخص است.

ابن تیمیه که امام وهابیت شناخته می‌شود همه اهل سنت یا اکثر آنها را کافر دانسته و به تکفیر شیعه بسنده نکرده طوری که تکفیر ایشان اکثر علمای اهل سنت قبل از خودش را شامل می‌شود

ابن تیمیه در مورد تقلید از مذاهب اربعه می‌گوید:«مَنْ قَالَ: أَنَا شَافِعِیُّ الشَّرْعِ أَشْعَرِیُّ الِاعْتِقَادِ قُلْنَا لَهُ: هَذَا مِنْ الْأَضْدَادِ لَا بَلْ مِن الارتداد،» هرکس بگوید: من در فقه، شافعی هستم و از نظر کلامی، اشعری هستم، این‌ها ممکن نیست و ضد هم هستند، بلکه هرکس چنین اعتقادی داشته باشد، مرتد هست.

بنابر این اکثر شافعی‌ها طبق نظر ابن تیمیه، مرتدنی، چون همه شافعی‌ها از نظر فقهی شافعی هستند و از نظر کلامی، یا اشعریند یا ماتریدی، ولی بیشترشان اشعری هستند.

همچنین ابن تیمیه در مجموع فتاوی خودش می‌گوید: هر کس به یک مذهب خاصی تعصب داشته باشد و بگوید : مثلا در تمام احکام شرعی ، حنفی هستم این شخص کافر است، واجب است که توبه داده شود و گرنه باید کشته شود.فَمَنْ فَعَلَ هَذَا کَانَ جَاهِلًا ضَالًّا ؛ بَلْ قَدْ یَکُونُ کَافِرًا ؛ فَإِنَّهُ مَتَی اعْتَقَدَ أَنَّهُ یَجِبُ عَلَی النَّاسِ اتِّبَاعُ وَاحِدٍ بِعَیْنِهِ مِنْ هَؤُلَاءِ الْأَئِمَّهِ دُونَ الْإِمَامِ الْآخَرِ فَإِنَّهُ یَجِبُ أَنْ یُسْتَتَابَ فَإِنْ تَابَ وَإِلَّا قُتِلَ»

بنابر این ءبق طفته ابن تیمیه هر کس بگوید : فقط از ابو حنیفه تقلید می‌کنم و از بقیه تقلید نمی‌کنم، این شخص، جاهل و گمراه است بلکه کافر هست!

هم اکنون تمام حنفی‌ها، رساله تنها از ابوحنیفه تبعیت می‌کنند و حنفی وجود ندارد که نصف مسائلش را از ابوحنیفه و نصف دیگرش را از شافعی بگیرد، احناف افتخارشان پیروی از امام شان ابوحنیفه می‌باشد و شافعی‌ها نیز هم چنین.افتخار می‌کنند که مقلد امام شافعی هستند.

طبق اعتقاد ابن تیمیه، هم اکنون همه اهل سنت جهان، کافر هستند و باید توبه داده شوند و اگر توبه نکردند، باید کشته شوند!!

محمد صدیق قنوجی در کتاب «الدین الخالص»، در بحث مفصلی که در باره مذاهب و شرک دانستن آن انجام داده گفته است:« تامل کن و بیاندیش به تقلید کنندگان از مذاهب (چهارگانه) که چگونه بر تقلید مردگان پافشاری می‌کنند و اعتراف می‌کنند که فهم قرآن و سنت پیامبر مختص به آنان است و برای شرک خود به عبارات دیگران و خوابهای بزرگان استناد می‌کنند و کلام مردم و ائمه (چهارگانه اهل سنت) را به کلام خداوند ترجیح می‌دهند هر چند بر این موضوع بی‌خوبی آگاه هستند. نمی‌دانیم که چه عذری در پیشگاه خداوند در روز حساب و کتاب خواهند آورد و چه چیزی باعث نجات آنان از عذاب خداوند خواهد شد!!!.»

نقد و بررسی

همان گونه که ملاحظه شد نظریه پردازان وهابی اهل سنت را تکفیر نمودند، در حالیکه تکفیر مسلمان مخالف نظریه علمای اهل سنّت است، شافعی رئیس مذهب شافعیّه گفته است:«أقبل شهاده أهل الأهواء إلا الخَطّابیه؛ لأنّهم یشهدون بالزور لموافقیهم؛ شهادت تمام اهل بدعت را قبول می‌کنم جز خَطّابیّه زیرا این‌ها شهادت دروغ را نسبت به موافقان خویش جایز می‌شمارند.

ابو الحسن اشعری متوفای ۳۲۴، مؤسس مذهب اشاعره، می‌نویسد:«اِخْتَلَفَ المُسْلِمُون بَعْدَ نَبِیِّهِمْ صلی الله علیه وسلم فی أَشْیاء ضَلَّلَ بَعْضُهُم بَعْضا ، وبَرِی ءَ بَعْضُهُم من بعضٍ فَصاروا فِرَقا مُتَبایِنِین وأحزابا مُتَشَتِّتِین إلاّ أنّ الإسلامَ یَجْمْعُهُم ویَشْتَمِلُ عَلَیْهِم؛ بعد از پیامبر گرامی [ صلی الله علیه و آله ] میان مسلمانان در بسیاری از امور اختلاف پدید آمد به طوری که برخی از آنان دیگری را گمراه دانسته و از آنان تبرا جستند و با این که به فرقه‌های مخالف و احزاب پراکنده منشعب شدند ولی اسلام همه را فرا می‌گیرد و شامل می‌شود.

زاهر بن احمد سرخسی متوفای ۳۸۹، از دوستان نزدیک ابوالحسن اشعری نقل می‌کند که اشعری، هنگام وفاتش به من دستور داد که تمام اصحاب و پیروان او را که جمع کردم، به آنان گفت:

اِشْهَدُوا عَلَیَّ أنَّنِی لا أُکَّفِرُ أحدا من أهل القِبْلَهِ بِذَنْبٍ ، لأنّی رأیتُهُم کُلَّهُم یُشیرُون إلی مَعْبُودٍ واحدٍ والإسلامُ یَشْمُلُهم ویَعُمُّهُم؛ گواه باشید که هیچ یک از اهل قبله را به خاطر گناهی که از وی سر می‌زند تکفیر نمی‌کنم؛ زیرا همه آنان به خدای واحد عقیده دارند و اسلام بر همه آنان صدق می‌کند.

شیخ الاسلام سُبْکی متوفای ۷۵۶، از علمای پرآوازه اهل سنّت می‌گوید: «إنَّ الإقدامَ عَلی تکفیرِ الموءمنین عُسَرٌ جِدّا ، وَکُلُّ من کان فی قَلبِه إیمانٌ یَسْتَعْظِم القولُ بِتَکْفیر أهلِ الأهواء والبِدَعِ، مع قولهم لا إله إلاّ اللّهُ ، محمدٌ رسولُ اللّه ، فَإنَّ التکفیر أمرٌ هائلٌ عظیمُ الخَطَر؛ اقدام بر تکفیر مؤمن جدا سخت است و هر انسان با ایمانی، تکفیر صاحبان هوا و اهل بدعت را که شهادتین می‌گویند کار بسیار دشواری می‌داند زیرا تکفیر کار خیلی سخت و پر خطر می‌باشد.

قاضی عضد الدین ایجی متوفای ۷۵۶، می‌نویسد:

جمهور المتکلمین والفقهاء علی أنّه لا یکفّر أحد من أهل القبله… لم یبحث النبی عن اعتقاد من حکم بإسلامه فیها ولا الصحابه ولاالتابعون ، فعلم أنّ الخطأ فیها لیس قادحا فی حقیقه الإسلام؛ عموم متکلمان و فقیهان بر این عقیده هستند که هیچ یک از اهل قبله را نمی‌شود تکفیر کرد … پیامبر گرامی هرگز از اعتقادات کسی که مسلمان می‌شد، سؤال نفرمود و سیره صحابه نیز چنین بود، بنا بر این خطا و اشتباه عقیدتی یک مسلمان به حقیقت اسلام او ضرر نمی‌رساند.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و صحابه تفتیش عقاید نمی‌کردند:«تفتازانی متوفای ۷۹۱، می‌گوید:«إن مخالف الحق من أهل القبله لیس بکافر ما لم یخالف ما هو من ضروریات الدین کحدوث العالم وحشر الأجساد، واستدل بقوله: إن النبی ومن بعده لم یکونوا یفتّشون عن العقائد وینبهون علی ماهو الحق؛ نمی‌شود اهل قبله¬ ای را که مخالف حق باشد، کافر دانست، مگر این که ضروریات دین (همانند: حدوث عالم و قیامت وحشر موجودات) را انکار نماید. زیرا پیامبر گرامی[ صلی الله علیه و آله ] و صحابه بعد از آن حضرت، از عقاید مردم تفتیش نمی‌کردند و آن چه را که به ظاهر حق بود، از مردم می‌پذیرفتند.

در نتیجه وهابیت تنها در تضاد با باورهای شیعه نیست، بلکه تمام مسلمین غیر از خودشان را مشرک، کافر و اهل بدعت می‌دانند، تاریخ این گروه نیز ثابت کرده است؛ آنان پیش از اینکه به کربلا و نجف حمله کنند و دست به قتل شیعیان بزنند با اهل سنت در گیر بوده و از اهل سنت کشته¬‌ها پشته¬‌ها ساخت‌ه‌اند، در یک جمله وهابیت هر کس از مسلمانان را که با آنها هم عقیده نباشند تکفیر کرده و می‌کشند.

پانویس

منبع: سایت الشیعه - تاریخ برداشت: 96/04/14

بازگشت به تکفیر افراد