فرهنگ مصادیق:وقف -سایت آیت الله علوی گرگانی
آیا قیم میتواند با داشتن وکالت کاری از مالک زمین که فوت شده است زمین را وقف اولاد آن شخص اعلام نماید؟ وآن زمین را وقف کرده و به ثبت برساند در صورتیکه که هیچ وقف نامهای در مورد زمین فوق وجود نداشته است ؟
بعد از فوت مالک زمین وکالت هم ساقط است و لذا وقف کردن زمین برای اولاد مالک بعد از فوت او توسط وکیل صحیح نیست
سه دانگ ملک مغازهای موقوفه میباشد که واقف مرقوم نموده درآمد آنرا پس از کسر مخارج باید صرف سادات مستمند و ارحام خود واقف نمایند متولی هم نسلا نسل منصوص از جانب واقف میباشد آیا باتوجه به موارد فوق این وقف خاص میباشد یاخیر؟
این وقف اگر برای عموم سادات باشد وقف عام محسوب میشود.
پدرم زمینی داشتند بمقدار ۷۶۶متر مربع که ۳۰۰مترمربع آنرابه برادرم هبه نموده وایشان بعدازقبض وتصرف آن زمین را به من واگذار کردندومن نیز درآن ساختمان ساختهام والان سالهاست در آن زندگی میکنم ولی بعد متعاقبا پدرم سندکل زمین را برای ساخت حسینیه به اوقاف منتقل مینمایدآیاساختمان بنده که درآن زمین است وقف میباشد؟ ۲-تاکنون برای ساخت حسینیه اقدامی نشده آیاپدرم که حیات دارند الان میتواند دراین مورد خاص نسبت به این مقدار اززمین ازوقف عدول نماید تازمین بمن برگردد؟
بعد از هبه زمین به برادر شما و متعاقبا به خود شما دیگر ایشان حق وقف زمین را ندارند مگر در مقداری که به شما هبه نشده است و این زمین و ساختمان متعاق به شما است.
خانهای قدیمی وقف اولاد ذکوراست و هم اکنون به صورت مخروبه درآمده است و هیچ عایدی ندارد و متروکه شده ومتولی هم توانایی نوسازی آن را نداردو کسی هم به دلیل وقفی بودن در آن سرمایه گذاری نمیکند. ۱- آیا میتوان وقف را از این ملک به ملک دیگری منتقل کرد تاازآن استفاده بهتری شود(به دلیل مرغوبیت ملک وقفی فعلی )و ازعایدی آن نیت وقف کنندگان هم بهتر انجام پذیرد؟
در صورتیکه به هیچ وجه قابل استفاده یا تعمیر نیست باید فروخته شود و با پول آن ملک دیگری خریداری شود و وقف اولاد شود.
در منطقهای از توابع شهر دامغان نزدیک به صد و پنجاه سال است که اولاد دختر از بخشی از ارثیه پدر که شامل باغ و زمین میشود ( = عرصه ) محروم میباشند و تنها از اعیان ان املاک به انها سهمی میرسد. دلیلی که اقامه میشود برای این کار آن است که سالها پیش یکی از اجداد که در حقیقت مالک این اموال بوده بنا بر دلایلی این اموال را وقف اولاد ذکور کرده است. حتی در صورتی که شخصی این اموال را بخرد هم بعد از مرگ باید بین ورثهٔ ذکور او این املاک تقسیم شود سئوال : ۱) آیا اساسا این نوع وقف از لحاظ شرعی درست میباشد یا خیر ؟ و این محرومیت نزدیک به صد سالهٔ فرزندان اناث از بخشی از ارثیه پدر با این دلیل جایز است ؟ ۲ ) حکم بخشی از این املاک که خرید و فروش میشوند چیست و نحوه تقسیم آن بین وراث چگونه است ؟ ۳ ) در صورت عدم جایز بودن شرعی این عمل ، تکلیف این اموال که قریب به صد سال است که بر مبنای این عمل بین وراث تقسیم شده به چه شکل میباشد ؟
۱ _ بله صحیح است ولی به شرط آنکه وقفیت آن ثابت باشد اگر وقفیت ثابت شد دیگر ارثیه نیست تا اولاد اناث حقی برای خود قائل باشند. ۲ _ خرید و فروش وقف حرام است و نمیتوانند آن را بفروشند و کسانی که این زمین وقفی را خریداری کردهاند باید به فروشنده مراجعه و پول خود را پس بگیرند و زمین را به موقوف علیهم پس بدهند و تقسیم آن به نحوه وقف بستگی دارد. ۳ _ در صورتی که با وقف و نحوه آن در وقفنامه مطابقت داشته اشکال ندارد و الا باید از کسانی که حقشان پایمال شده رضایت طلبید.
مطابق وقفنامهای خاص مربوط به سال ۹۰۸ هجری قمری(که واقف محدوده املاک موقوفه را مشخص کرده است) ، متولیان طی حدود ۴۰۰ سال با استفاده ازعواید حاصله رقبات مذکور را اداره کردهاند. آیا حکومتها شرعاً مجاز به تغییر (کم و زیاد کردن محدوده موقوفات) ، تملک و واگذاری اراضی موقوفه به غیر خواهند بود یا خیر ؟
به طبع اولی تصرف در زمین موقوفه برای غیر متولی منصوص جایز نیست مگر آنکه حکومت اسلامی تشخیص دهد که صلاح امور وقف و جامعه در تصرف شرعی در آن میباشد که در این صورت اشکال ندارد.
حدود ۱۳۰سال پیش زمینی وقف شده تا زراعت شود و سود حاصل از آن صرف مخارج دو مسجد کوچک و حمام عمومی (که سالهاست خراب شده و وجود ندارد)و تعزیه داری حضرت ابا عبدالله الحسین گردد.نزدیک به سی سال است در آن زمین حسینیهای بنا شده و به علت عدم اطلاع از موقوفه بودن به نظر واقف عمل نشده است.حال که اداره اوقاف متولی زمین است آیا میتوان با پرداخت مال الاجاره زمین به اداره اوقاف ، از آن مکان به عنوان حسینه و همچنین برای برگزاری نماز جماعت استفاده کرد؟ و در این صورت ضامن صرف مال الاجاره ، در محل مورد نظر واقف کیست؟
میتوان با پرداخت مال الاجاره از آن مکان استفاده کرد و باید وجه آن در امور عام المنفعه از جمله خود حسینیه هزینه شود.
آیا در وقف صیغه لازم است یا وقف معاطاتی هم کفایت میکند ؟
به نظر ما وقف معاطاتی هم کفایت میکند به شرط آنکه در جهت وقف عمل شود و در جهت عامّه انجام بگیرد.
معنی وقف را بیان فرمائید ؟
آزاد نمودن منافع شیء وقف شده در جهت وقف و حبس کردن اصل آن شیء را وقف گویند و به قول فقهاء الوقف هو تحبیس الاصل و تسبیل المنفعه أو اطلاق المنفعه.
اگر دختر زرتشتی به شرف دین مبین اسلام مشرّف شود و زرتشتیان از روی عناد و لجاج مادر او را با اکراه و اجبار وادار نمایند که املاک خود را وقف بر کهنبار زرتشتیان نماید تا پس از فوت او آن دختر از ارث محروم گردد با توجّه به اینکه این وقف برای مقاصد غیر مشروع و محروم نمودن مسلمان از ارث بوده و مادر بعداً پشیمان و بتصرّف وقف هم رضایت نداده است آیا چنین وقفی شرعاً صحیح میباشد یا خیر ؟
با وصف مذکور وقف باطل بوده است.
