فرهنگ مصادیق:منظور از تفقه در دین چیست؟
پرسش
سلام علیکم منظور از تفقه در دین چیست؟
پاسخ
با سلام و عرض تحیت.
دوست محترم!
در آیه ۱۲۲ سوره توبه آمده است: «فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ » یعنی پس چرا از هر گروهی از آنان، طایفه ای کوچ نمی کنند تا در دین آگاهی یابند و چون بازگشتند قوم خود را انذار کنند شاید آنها از معاصی بر حذر باشند.
این آیه کریمه صریحا دستور می دهد که گروهی از مسلمین می بایست در دین تفقه کنند و دیگران را از تفقه خود بهره مند سازند.
تفقه از ماده "فقه" است. معنای فقه، مطلق فهم نیست، بلکه فهم عمیق و بصیرت کامل به حقیقت یک چیز را فقه می گویند. راغب اصفهانی در کتاب "مفردات" می گویند: "الفقه هو التوصل إلی علم غائب بعلم شاهد"، یعنی فقه این است که از یک امر ظاهر و آشکار، به یک حقیقت مخفی و پنهان پی برده شود.
در تعریف تفقه می گویند: "تفقه إذا طلبه فتخصص به" یعنی "تفقه کرد" به معانی طلب کرد چیزی را و در آن تخصص پیدا کرد.
این آیه به مسلمانان می گوید که در فهم دین سطحی نباشند، عمیق فکر کنند، و به معنا و روح تعالیم دینی پی برند.
اینها را گفتیم تا عرض کنیم تفقه تنها منحصر به علم فقه نیست، بلکه همه تعالیم دین را در بر می گیرد. تعالیم دین به طور کلی سه دسته است: اعتقادات دینی، اخلاق دینی و احکام دینی. با این حساب تفقه در دین شامل همه بصیرت و تعمق در همه این رشته های دانش دینی می شود.
با آرزوی توفیق.
موسسه ذکر ـ قم.
باستانی.
