فرهنگ مصادیق:معیار لباس شهرت چیست؟
محتویات
لباس
پوشش زنان در زمان پیامبر (صلی الله علیه و آله) پوشش متداول و مرسوم آن زمان بوده؛ یعنی زنان بدنشان را میپوشاندند و روسری روی سر آنها بوده، ولی مقداری از گوش و گردن و قسمتی از سینهٔ آنها پیدا بود که آیه نازل شد و به پیامبر (صلی الله علیه و آله) دستور داده شد که به زنان بگو آن مقدار را نیز بپوشانند، تا زینت آنها پیدا و آشکار نباشد.
حجاب در لغت به معنای مانع، چیزی که بین دو چیز جدایی افکنَد، پوشاندن و پوشش (سِتر) است.
امروزه واژه حجاب در زبان عامه مردم و متون فقهی به معنای پوشش شرعیِ زنان به کار میرود.
حجاب، بیش از آن که جنبه فردی داشته باشد، رفتاری اجتماعی است، یعنی انسان عاقل مکلف، در جمع و هنگام مواجهه با دیگران، از حیث پوشش، الزامات و محدودیتهایی را میپذیرد که میزان آن در فرهنگها و ادیان و جوامع، متفاوت است.
حکم پوشش
با نزول آیه ۳۱ سوره نور ، پس از سوره احزاب ، حجاب بر زنان واجب شد.
در این آیه به همه زنان با ایمان دستور داده شد دیدگانشان را فرو بندند، دامن هایشان را حفظ کنند، زینتهای خود را جز آنچه، به طور طبیعی و عادی، نمایان است آشکار نسازند، روسریها را بر گریبانهای خویش فرو اندازند، زینتشان را فقط برای اشخاص معینی (مذکور در همان آیه) ظاهر کنند و پاهای خود را به گونهای بر زمین نکوبند که زینتهای پنهان آنها نمایان شود.
این آیه مهمترین مستند فقها برای اثبات وجوب پوشش و مشتمل بر حدود آن است.
مباحث حجاب در احادیث، بیشتر در حکم تفسیر و تبیین این آیه و به ویژه عبارت «اِلّا ما ظَهَرَ» (زینتهای آشکار) و حکم نگاه کردن به آنهاست البته گاه به آیات دیگر هم استناد شده است، از جمله آیه ۳۳ سوره احزاب دربارهٔ نهی از تبرّج ، آیه جلباب و آیات ۳۰ و ۳۱ سوره نور احادیثی نیز به جنبههای دیگری از احکام حجاب پرداختهاند، از جمله پوشش زنان سالخورده، آغاز وجوب حجاب پس از بلوغ، یا چگونگی حجاب در برابر اقسام خاصی از مردان یا کودکان نابالغ.
سوال: حجاب زنان در زمان پیامبر و قبل از آن چگونه بوده است؟
حجاب در لغت به معنای پرده، حاجب و چیزی است که میان دو چیز حایل و فاصله میشود. البته همان گونه که مفسران و محققان گفتهاند؛ واژهٔ حجاب به معنای پوشش زنان، اصطلاحی است که بیشتر در عصر ما پیدا شده و اصطلاح جدیدی است. آنچه در گذشتهها به ویژه در اصطلاح فقها به کار رفته واژهٔ "ستر" است که به معنای پوشش است. چیزی که از تاریخ در این مسئله استفاده میشود، این است که حجاب به معنای پوشش زنان، قبل از اسلام در جهان و در ادیان مختلف با شکلهای مختلف وجود داشته و اسلام دایرهٔ آن را اندکی محدودتر کرد.
پوشش زنان در زمان پیامبر (صلی الله علیه و آله) پوشش متداول و مرسوم آن زمان بوده؛ یعنی زنان بدنشان را میپوشاندند و روسری روی سر آنها بوده، ولی مقداری از گوش و گردن و قسمتی از سینهٔ آنها پیدا بود که آیه نازل شد و به پیامبر (صلی الله علیه و آله) دستور داده شد که به زنان بگو آن مقدار را نیز بپوشانند، تا زینت آنها پیدا و آشکار نباشد.
سۆال: حدّ پوشش مجاز زنان و دختران نزد محارم باید چگونه باشد؟
جواب: خانمها در خانه و مقابل برادر و فرزند و سایر محارم (غیر از شوهر) باید به گونهای لباس بپوشند که موجب تحریک و مفسده نشود.[۱]
چند استفتاء از آیه الله خامنهای دام ظله:
سوال: معیار لباس شهرت چیست؟
ج: لباس شهرت لباسی است که پوشیدن آن برای شخص، به خاطر رنگ یا کیفیت دوخت یا مندرس بودن آن و علل دیگر مناسب نیست، به طوری که اگر آن را در برابر مردم بپوشد توجه آنان را به خود جلب نموده و انگشت نما میشود.
سوال: صدایی که هنگام راه رفتن زنان از برخورد کفش آنان با زمین ایجاد میشود، چه حکمی دارد؟
ج: تا زمانی که باعث جلب توجه و ترتّب مفسده نشده است، فی نفسه اشکال ندارد.
سوال: آیا دختران میتوانند لباسی که رنگ آن مایل به آبی پررنگ است بپوشند؟
ج: فی نفسه اشکال ندارد به شرطی که منجر به جلب توجه دیگران و ترتّب مفسده نشود.
سوال: آیا برای زنان پوشیدن لباسهای تنگی که برجستگیهای بدن آنان را نشان میدهد و یا پوشیدن لباسهای بدن نما و عریان در عروسیها و مانند آن جایز است؟
ج: اگر از نگاه مردان اجنبی و ترتّب مفسده در امان و محفوظ باشند، اشکال ندارد در غیر این صورت جایز نیست.
سوال: آیا پوشیدن کفش سیاه برّاق توسط زن مۆمن جایز است؟
ج: اشکال ندارد مگر آن که رنگ و شکل آن باعث جلب توجه نامحرم و یا انگشت نما شدن او شود.
سوال: آیا بر زنان واجب است در لباس مانند مقنعه، شلوار و پیراهن فقط رنگ سیاه را انتخاب کنند؟
ج: حکم لباس زن از جهت رنگ و شکل و کیفیت دوخت مانند کفش است که در جواب سۆال قبل بیان شد.
آمنه اسفندیاری
فهرست منابع:
ویکی فقه
سایت اندیشه قم
سایت اسلام کوئیست
پایگاه اطلاع رسانی آیه الله خامنهای دام ظله
پانویس
- ↑ (تحریر الوسیله، ج۲، ص۲۴۳ م17)







