فرهنگ مصادیق:قصاص منافع چشم
یکی از مجازاتهایی که در اجتماع بشری از دیرباز تاکنون وجود داشته، قصاص است. ویژگی اصلی قصاص در منافع، همانندی عمل جنایی صورت گرفته و قصاص مورد نظر در نتیجه به دستآمده از آنها است و باید که در آن خطری برای جان مجرم وجود نداشته و استیفای مثل جرم، ممکن باشد. گاه ممکن است جانی، بر چشم کسی جنایتی وارد کند که چشم وی سالم مانده و بینایی آن آسیب ببیند، در این صورت برخی فقیهان و حقوقدانان قصاص را جاری ندانسته و آن را تبدیل به دیه کردهاند. این حکم به دیه به جای قصاص چشم، به سبب عدم مماثلت و عدم رعایت تساوی و احتمال تلف جانی صادر گردیده است.
از سوی دیگر، پیشرفت پزشکی و تجهیزات، توانایی اجرای قصاص را با لیزر به عنوان یک ابزار دقیق و قدرتمند که نقش مهمی در چشمپزشکی دارد، تا حد زیادی امکانپذیر گردانیده است که میتواند توسط متخصصان صورت گیرد. ضرورت تحقیق بر روی این مسأله به این جهت است که امروزه به خاطر درگیریهای خیابانی و اسیدپاشی، ضربات وارده به چشم بسیار شده است و به دلیل اینکه امکان مماثلت وجود ندارد، موجب شده تا قصاص چشم انجام نگیرد و تبدیل به دیه گردد، هرچند دیه و قصاص هر دو حکم شرعی هستند. حال پرسش اساسی اینست که با توجه به اینکه دیه در اینگونه موارد در طول قصاص است و با عدم وجود شرایط قصاص، دیه جای آن را میگیرد، چگونه با امکان رعایت شرایط قصاص در فرض مسأله توسط اشعه لیزر میتوان به دیه حکم کرد؟ این تحقیق از روش تحلیلی ـ توصیفی بهره برده و با بررسی و نقد مبانی دیدگاهها به این نتیجه دست یافته است که میتوان در جنایت بر منفعت چشم (بینایی)، به جواز اجرای قصاص توسط لیزر حکم کرد.
