فرهنگ مصادیق:غسل جنابت در زنان در نظر فقها
مقدمه
به گزارش مهرخانه، غسل جنابت یکی از غسلهای واجب است، اما متأسفانه تلقی عمومی بر آنست که جنابت مخصوص مردان است و زنان مصداق آن قرار نخواهند گرفت؛ ولی واقعیت چیز دیگری است. مسئلهای که در مطلب پیش رو درصدد تبیین آن از منظر مراجع و بیان احکام آن هستیم، جنابت و احکام آن است.
تعریف جنابت
از نظر فقها جنابت از دو راه حاصل میشود: ۱- جماع یا آمیزش جنسی، ۲- بیرون آمدن منی در خواب یا بیداری؛ کم باشد یا زیاد، با شهوت باشد یا بی شهوت،[۱]با اختیار باشد یا بی اختیار.[۲]
جنابت چگونه حاصل میشود؟
سؤال: جنابت بانوان به چه صورت است و در چه مواردی غسل جنابت بر آنان واجب میشود؟
پاسخ: ملاکهای فقها در اینباره متفاوت است. آیتالله سیستانی معتقدند: «اگر آبی خارج شود به شهوت و بدن سست شود، جنابت حاصل شده و این آب نجس است، ولی اگر این سستی حاصل نشود، در صورتیکه آب زیاد باشد و با شهوت خارج شود، بنابر احتیاط واجب همان حکم را دارد.»
آیتالله خامنهای نیز میفرمایند: «اگر زن به اوج لذت جنسی برسد و در آن حال مایعی از او خارج شود، جنابت محقق شده و غسل بر او واجب میشود و اگر شک کند که به این مرحله رسیده یا نه و یا شک در خروج مایع داشته باشد، غسل واجب نیست.»
اما آیتالله بهجت در توضیحالمسایل خود، علایم منی را صرفاً شهوت و سستشدن بدن نمیدانند و میفرمایند: «چنانچه با شهوت و جستن بیرون آمده و بعد از بیرون آمدن آن بدن سست شده، آن رطوبت حکم منی را دارد و اگر هیچیک از نشانههای بالا را نداشته باشد، حکم منی را ندارد.»[۳]
سؤال: اگر هنگام معاشقه زن و مرد بدون اینکه آمیزش و دخول انجام گیرد، با تحریکات جسمی و روانی، زن به اوج لذت برسد و همان حالاتی که بعد از آمیزش معمولاً در زنان روی میدهد، مانند سستی بدن و... پدید آید؛ آیا زن در این حالت جُنُب تلقی شده و غسل جنابت بر او لازم خواهد بود یا خیر؟
پاسخ: حضرات آیات صافیگلپایگانی و تبریزی میفرمایند:»چنانچه در حالت مذکور منی از او خارج شود جُنب شده و غسل جنابت بر او لازم میشود.» و آیتالله تبریزی ادامه میدهند:»در صورت شک در منیبودن، چنانچه آبی که خارج شده است همراه با شهوت خاص و سستی بدن باشد، حکم منی را دارد؛ واللّه العالم.» آیتالله سیستانی معتقدند: «رطوبتی که بر اثر شدت تهییج جنسی خارج میشود، اگر زیاد باشد، نجس است و موجب غسل است.»
سؤال: آیا استمناء برای زنان موجب غسل میشود یا خیر؟
پاسخ: آیتالله تبریزی میفرمایند: «اگر علم یا اطمینان به خروج منی حاصل شود، موجب غسل است و در صورت شک، چنانچه آبی که خارج شده است همراه با شهوت خاص و سستی بدن باشد، حکم منی را دارد؛ واللّه العالم.»
سؤال: آیا دوشیزگان و بانوان هم در خواب محتلم میشوند؟ و تکلیف بانوانی که به مسئله احتلام جاهل بوده و بدون غسل مدتها اعمال عبادی خود را انجام دادهاند، چیست؟
پاسخ: آیتالله بهجت معتقدند: «بلی، ممکن است مثل مردان باشند؛ اگرچه بعید است، و بر فرض انزال، در احتلام و وجوب غسل، همانند مردان هستند و اگر محتلم شده؛ بهطوریکه منی خارج شده است، نمازهای بدون غسل را باید قضا کند، ولی روزههایی که جاهل به جنابت خود بوده، قضا ندارد.»
شک در جنابت
سؤال: اگر از انسان آبی خارج شود که شک دارد منی است یا خیر، آیا در این صورت غسل جنابت بر او واجب میشود؟
پاسخ: آیت الله وحیدخراسانی میفرمایند: «رطوبتی که از مرد خارج میشود و نمیداند منی است یا خیر، اگر با شهوت و جهش همراه باشد و بعد از بیرون آمدن آن، بدن سست شود، آن رطوبت حکم منی را دارد و اگر یکی از این سه علامت را نداشته باشد، حکم منی را ندارد؛ مگر در مریض که اگر رطوبتی با شهوت بیرون بیاید، حکم منی را دارد؛ ولو با جهش و سستی بدن بیرون نیامده باشد و در زن اگر از شهوت انزال کند، غسل جنابت بر او واجب است وآنچه حکم منی ندارد، غسل هم ندارد، و غیر از منی و بول، بقیه آبهایی که از مجرای بول خارج میشود، پاک است.»
شیخ محمدجواد فاضللنکرانی در توضیح این نکته میفرمایند: «هر مایعی که از زن خارج شود، منی نیست، بلکه زنان (در غیر از نزدیکی با شوهر)، فقط در صورتیکه به حدی تحریک شوند که به حالت رعشه جنسی و یا ارگاسم برسند (یعنی در اوج شهوت) و در این حالت مایعی از آنها خارج شود که با سایر ترشحات فرق دارد، و نسبتاً زیاد هم است، در این صورت جنب میشوند و باید غسل کنند. در غیر این حالت، آنچه خارج میشود پاک است و نیازی به غسل ندارد.»
سؤال: اگر زن بعد از نزدیکی همسرش با وی، در حالیکه منی در رحم او باقی مانده است، بلافاصله غسل کند و بعد از غسل، منی از رحم خارج شود، آیا غسل او صحیح است؟ آیا منی خارجشده بعد از غسل، پاک است یا نجس و موجب جنابت مجدد میشود یا خیر؟
پاسخ: آیتالله خامنهای میفرمایند: «غسل او صحیح است و رطوبتی که بعد از غسل از او خارج میشود، اگر منی باشد نجس است، ولی اگر منی مرد باشد، باعث جنابت مجدد نمیشود.»
سؤال: اگر بعد از غسل جنابت متوجه شویم که منی از داخل رحم خارج شده است، باید دوباره غسل کنیم؟
پاسخ: آیتالله مکارمشیرازی معتقدند: «غسل لازم نیست.»
سؤال: اگر در طی ماه رطوبتی از رحم خارج شود؛ درحالیکه بعضی از نشانههای منی را داشته، با این حال بدون غسل روزه گرفته و نماز خوانده، نماز و روزهاش صحیح است؟
پاسخ: آیتالله صافیگلپایگانی میفرمایند: «اگر یقین داشته که رطوبت خارج شده منی است، باید غسل کند و نمازهایی را که با آن حال خوانده، قضا کند و نسبت به روزه، اگر علم به منیبودن این را هم میدانسته که نباید با حال جنابت صبح کند، غسل نکرده و روزه گرفته، باید قضای روزهها را نیز بگیرد و کفاره هم دارد، ولی اگر شک دارد که رطوبت خارجشده منی است یا رطوبت دیگر، نمازها و روزهها صحیح است.»
