فرهنگ مصادیق:عدّه زنی که شوهرش مرده
مقدمه
مسأله ـ زنی که همسرش از دنیا رفته باید چهار ماه و ده روز عدّه نگه دارد، خواه ازدواج دائم باشد یا موقّت، شوهرش با او نزدیکی کرده باشد یا نه؛ حتّی زن یائسه نیز باید عدّه وفات نگه دارد، و اگر باردار است باید تا هنگام وضع حمل عدّه نگه دارد؛ ولی اگر پیش از گذشتن چهار ماه و ده روز فرزندش به دنیا آید، باید تا چهار ماه و ده روز بعد از مرگ شوهر عدّه را ادامه دهد.
مسأله ـ هرگاه زن یقین کند همسرش از دنیا رفته و عدّه وفات نگه دارد، و سپس شوهر کند، چنانکه معلوم شود شوهر او بعد مرده است، باید از شوهر دوم جدا شود و احتیاط واجب آن است که اگر باردار است به مقداری که در عدّه طلاق گفته شد برای شوهر دوم عدّه طلاق نگه دارد، و بعد از آن برای شوهر اوّل چهار ماه و ده روز عدّه وفات نگه دارد، و اگر باردار نیست برای شوهر اوّل عدّه وفات نگه دارد، و بعد برای شوهر دوم عدّه طلاق.
مسأله ـ ابتدای عدّه وفات، در صورتی که شوهر غایب باشد و فوت کند، از موقعی است که زن از مرگ شوهر با خبر میشود.
مسأله ـ هرگاه زن بگوید: «عدّه من تمام شده است». از او قبول میشود، به شرط آن که مورد اتّهام نباشد، بلکه احتیاط واجب آن است که مورد وثوق باشد.
سؤال ـ آیا زنی که از شوهر خود طلاق خلع گرفته، و شوهرش قبل از پایان یافتن عدّه طلاق از دنیا رفته، عدّه وفات نیز دارد؟
جواب : در این گونه موارد که طلاق، طلاق بائن است، عدّه وفات ندارد؛ هر چند احتیاط بهتر است.
سؤال ـ شخصی زنی را در عدّه وفات عقد نموده، و پس از پایان عدّه عروسی میکنند، در حالی که زوجین جاهل به حرمتِ ازدواجِ در عدّه بودهاند، لطفآ بفرمائید :
الف) آیا حرمت ابدی برای آنها ثابت است، یا فقط عقد باطل میباشد؟
ب) در صورتی که حرمت ابدی نباشد و بخواهند عقد جدید بخوانند، آیا برای همسر دوم عدّه لازم است؟
ج) آیا باید عدّه وفات را برای همسر اوّل به انجام برساند؟
جواب : عقد ازدواج باطل است، ولی حرمت ابدی نمیآورد، و آن مرد میتواند مجدّدآ با آن زن صیغه عقد را جاری کند، ولی اگر زن بخواهد با شخص سومی ازدواج کند، باید عدّه وطی به شبهه تمام شود.
سؤال ـ مردی زوجهاش را طلاق میدهد، و پیش از تمام شدن مدّت عدّه، فوت میکند. آیا زوجه باید عدّه وفات نگه دارد، یا همان عدّه طلاق را تمام کند؟ آیا در این مسأله فرقی میان طلاق رجعی و بائن، یا طلاق حامله وغیر حامله وجود دارد؟
جواب : اگر عدّه رجعی بوده، نگه داشتن عدّه وفات لازم است. ولی در عدّه بائن، تکمیل همان عدّه کافی است.
سؤال ـ حدود ۱۵ سال پیش از شوهر اوّلم طلاق گرفتم، و پس از حدود یک سال با مرد دیگری مجدّدآ ازدواج کردم. پنج ماه پس از ازدواج دوّم، شوهر سابقم فوت نمود. اکنون بعد از گذشت حدود ۱۴ سال متوجّه شدم که طلاق اوّلم باطل بوده، و به همین دلیل از شوهر دوّمم جدا شدم. آیا بنده، که یائسه نیز میباشم، باید بعد از ۱۴ سال برای شوهر اوّلم عدّه وفات نگه دارم؟
جواب : هرگاه تازه از فوت او آگاه شده باشید باید عدّه نگه دارید، ولی اگر قبلا از فوت او با خبر شدهاید، و مدّت چهارماه و ده روز گذشته، عدّه منقضی شده است.
