فرهنگ مصادیق:رعایت حقوق دیگران؛ مهمترین مولفه حقوق شهروندیست
گروه اندیشه: مهمترین مولفه حقوق شهروندی رعایت حقوق دیگران است امری که شاید در برخی از لایههای اجتماع به فراموشی سپرده شده و در محیطهای اجتماعی باید مورد توجه شهروندان و مسئولین واقع شود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از کرمانشاه، وقتی خواستمان نوشتن درخصوص رعایت حقوق دیگران است برای لحظهای یاد رفتارهایی افتادم که در جامعه ما نه تنها ناپسند وزشت نیست بلکه به حدی عادی شده که احساس نمیشوند و عدم رعایت حقوق دیگران از این دست رفتارها است.
شاید رعایت حقوق دیگران را بتوان با کلمهای مانند عدالت توصیف کرد چون عدالت رعایت حقوق دیگران وتجاوز نکردن به حدود آنهاست.
یکی از مهمترین مولفههای حقوق شهروندی رعایت احترام به حقوق دیگران در روابط اجتماعی است، «اَحْبِبْ لِلنّاسِ ما تُحِبُّ لِنَفْسِکَ؛ آنچه را برای مردم میخواهی، برای خود نیز بخواه».
همانطور که آدمی دوست دارد دیگران به حق او تجاوز نکنند و احساساش را نادیده نگیرند، خود نیز به حکم وجدان و انسان بودن، وظیفه دارد تا حقوق همهٔ انسانها را محترم شمارد.
بنابر فرمایش رسول گرامی اسلام(ص)، انسان باید به فکر آسایش و آرامش همنوعان خود باشد و براین مبنا تصمیمی دراین مسیر گرفته نشود که نسبت به حق کسی بیتوجهی و پیش از اجرای این تصمیم مقایسه و در اینباره اندیشه کنیم.
انسان موجودی قابل احترم که کرامت و شرافتی ستودنی دارد؛ تا جایی که فرشتگان به کرنش و خضوع در برابر او مامور و به امر خدا در برابرش سجده کردهاند این عظمت و بزرگی به اندازهای است که جبرئیل امین در شب معراج، هنگام نماز به نبی اکرم(ص) اقتدا میکند و او را برخود مقدم میدارد؛ «إِنّا لانَتَقَدَّمُ اْلأدَمِیّینَ مُنْذُ أُمِرْنا بِالسُّجُودِ لِأدَمَ علیه السلام؛ ما از هنگامی که مامور شدیم بر آدم سجده کنیم، بر آدمیان پیشی نمیگیریم»[۱]
احترام گذاشتن به دیگران نشانه این است که شما نیز قابل احترامید احترام به معنی احساس ارزش برای کسی قایل بودن است و خود فرد آن را به دست میآورد اگر به دیگران احترام نگذارید دیگران شما را به چشم انسان بیمحبت نگاه میکنند.
در اینخصوص در احادیث نکات جالبی اشاره شده که برای مثال میتوان به این موارد توجه نمود که پیامبر اکرم(ص) هیچگاه کسی را با انگشت خود اشاره نمیکردند ویا هرگاه یکی از اصحابش خدمت آن حضرت وارد میشد به احترام او برمیخاست و عبایشان را برای آن شخص پهن میکردند.
با این وصف گاهی اوقات در طول روز چندین بار بیاحترامی به حقوق دیگران میکنیم و خیلی راحت از کنارشان میگذریم وحتی شب نیز سری آسوده بر بالش گذاشته وبه خواب میرویم این را بدانیم که باید به حقوق یکدیگر احترام بگذاریم و بهشناخت حقوق دیگران بپردازیم وهرگز راضی به نادیده گرفتن حق در زندگی خودم نباشیم امری که در قرآن و احادیث به آن بارها اشاره شده اما متاسفانه درجامعه کنونی ما مصادیقی را میبینیم که موجباب اجحاف و نادیده گرفتن حقوق دیگران به عینه قابل مشاهده و به طریقی امری عادی محسوب میشود؟
پانویس
- ↑ بحارالانوار، ج ۱۸، ص ۴۰۴
