فرهنگ مصادیق:خواستگاری ( فقه )
توضیح مفهومی
خواستگاری: درخواست ازدواج.
از آن در باب حج و نکاح سخن رفته است.
خواستگاری از زنی که برای خواستگار مانعی از ازدواج) ر ازدواج (با وی وجود ندارد مستحب است. ۱ خواستگاری از زن شوهر دار و نیز زنی که بر خواستگار حرام ابدی است - مانند زنی که نُه بار او را طلاق داده یا با لعان) ر لعان (از هم جدا شدهاند - همچنین زنی که در ایام عدّه طلاق رجعی) ر طلاق رجعی (به سر میبرد، حرام است.
از زنی که ایام عدّه طلاق باین) ر طلاق باین (یا عدّه وفات را میگذراند، خواستگاری تعریض گونه) ر تعریض (
جایز، ولی با کلام صریح، حرام است، مگر برای شوهر در عدّه طلاق باین به شرط عدم وجود مانع، همچون سه طلاقه بودن زن.
مردی که همسرش را سه بار طلاق داده است نمیتواند در زمان عدّه) ر عدّه (و نیز پس از عدّه - جز بعد از ازدواج با مُحَلِّل و طلاق از وی) ر تحلیل (- تصریح به خواستگاری او کند؛ هرچند برای دیگران پس از سپری شدن عدّه، تصریح به آن جایز است. ۲
خواستگاری از زنی که از سوی دیگری خواستگاری شده و پاسخ مثبت داده است، به قولی حرام و به قولی دیگر مکروه است. ۳
خواستگاری در حال احرام) ر احرام (مکروه است، هرچند برای دیگری باشد. ۴
آیا اجابت خواستگار واجب است؟ برخی گفتهاند اگر مؤمنِ متمکّن از تأمین نفقه) ر نفقه (از زنی خواستگاری کند، اجابت درخواست او واجب است و اگر ولیّ دختر از آن امتناع ورزد مرتکب گناه شده است. ۵
برخی فقها قبل از خواستگاری، برای خواستگار و نیز پیش از جواب، برای ولیّ زن قائل به استحباب خطبه شدهاند. در خطبه، حمد خداوند متعال و صلوات بر محمد و آل محمد صلوات اللَّه علیهم کفایت میکند. ۶
۱. جواهر الکلام ۲ ۱۲۰ /۳۰. قواعد الاحکام ۷ /۳؛ جواهر الکلام ۱۲۰ - ۱۱۹ /۳۰؛ کتاب النکاح) شیخ انصاری (/ ۳ ۴۶۳ - ۴۶۲. المبسوط ۲۱۹ - ۲۱۸ /۴؛ جواهر الکلام ۱۲۴ /۳۰؛ کتاب النکاح) شیخ انصاری (/ ۴ ۴۶۳. جواهر الکلام ۴۱ - ۴۰ /۲۹. ۶ ۱۱۰ - ۱۰۹ /۳۰. ۵ ۳۱۷ - ۳۱۶ /۱۸.
منبع
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد ۳ : صفحه ۵۱۵
