فرهنگ مصادیق:اهمیت توحید
ششمین اهمیت توحید:غایت تمام غایات است.((معرفه الله غایه کل غایه))اصول کافی ج۱ص۹۱((المعرفه بالله غایه کل غایه))از امام علی(ع)یعنی شهود معرفت به خدا از درون و چشیدن آن هدف نهائی و نهائیترین هدف از اهداف است.خدا شرایط این معرفت را برای همه فراهم کرده.در عالم حرمان و محرومیت از سوی خدا وجود ندارد این قابلها هستند که قابلیت خود را از دست میدهند.وگرنه در صورت وجود قابلیت،بدون ریاضت هم خدا به او معرفت عطا میکند.سه گونه هدف مطرح است۱-هدفهای قریبه۲-هدفهای متوسطه۳-هدف نهائی مثلا آمدن شما به مسجد برای شنیدن سخن هدف نزدیک ، حلاجی آن سخن و عمل به آنها هدف متوسط و تجلی خدا در شما یا همان معرفت توحیدی ، هدف نهائی است.
هفتمین اهمیت توحید:نتیجه تمام علوم معرفه الله است تمام علوم مقدمه معرفت هستند.
اصول کافی امام صادق(ع):تمام علوم خوب هستند به شرطی که انسان را به معرفت خدا برسانند از دیدگاه خدا چوپانی موسی(ع) با وزارت یوسف(ع) فرقی ندارد.شبان وادی ایمن گهی رسد به مراد که چند سال به جان خدمت شعیب کند. موسی(ع) در حین چوپانی که کاری است بسیار سخت ، از دروس شعیب ع نیزغافل نشد علم و معرفت و اوج عاطفه را در وجودش جمع کرده بود مثلا وقتی موسی(ع) پس از طی مسیرطولانی در ارتفاعات کوهستان به دنبال یک بز رمیده از گله ، او را گرفت و بوسید و گفت ای حیوان خدا هم خودت را خسته کردی هم مرا .خداوند نیز در چنین شخصی تجلی میکند و او را لایق رسالت خود بر میگزیند چون معرفت داشت از درسهای شعیب به اینجا رسیده بود ۸ سال شاگردی شعیب را کرده بود.
امام صادق ع :وجدت علوم الناس کلها فی اربع أولها ان تعرف ربک و الثانیه ان تعرف ما صنع بک دانشهای مردم را در چهار چیز یافتم اول انکه پروردگرت را بشناسی و دوم آنکه بدانی خدا در روح وجسم تو چه استعدادهایی گذاشته. (در تمام جهان هستی از هر عنصری که وجود دارد در جسم انسان به ودیعه گذاشته است چون اگر این سرمایه گذاری در جسم انسان نبود لیاقت نفخ روح را پیدا نمیکرد فقط ۱۲۰ سال طول کشید تا پرونده خلقت جسم انسان به اتمام برسد.)و الثالثه ان تعرف ما اراد منک و سوم آنکه بدانی که از تو چه خواسته است والرابعه ان تعرف ما یخرجک من دینک و چهارم آنکه بدانی چه چیزهایی تو را از دینت خارج میکند.
هشتمین اهمیت توحید:ثواب معرفه الله بیشترین است در جهان.
این خیلی مهم است ریشه را (معرفت)ول کردهایم در حاشیهها میگردیم و هیچ نتیجهای هم نمیگیریم. بهشت عاشق ابوذر است نه ابوذر جویای بهشت. این مقام بخاطر معرفت ابوذر است اکثر عبادت ابوذر تفکر در معرفت خدا بود.عبادات دو گونهاند جوارحی مثل همین نماز و جوانحی مثل عبادات قلبی و تفکر.امام حسن عسکری(ع):لیست العباده کثره الصیام و کثره الصلوه...انما العباده التفکر فی امر الله.
یک مطلب مهم دیگر اینکه:((ثواب تمام اعمال و عبادات که در احادیث ذکر شده همگی نسبی است یعنی نسبت به همدیگر در مقام قیاس ثواب کمتر یا زیادتری دارند اما ثواب معرفت خدا ، مطلقا و بدون قیاس با هیج عمل دیگر بیشترین ثواب است))توحید صدوق امام باقر(ع):ما من شیء اعظم ثوابا من شهاده ان لا اله الا الله هیچ عملی هیچ عبادتی نیست که عظمتش در ثواب بیشتر از معرفت خدا و شهاده به کلمه توحیدباشد.
نکته مهم دیگر:دانستن اهمیت معرفت توحیدی خودش یک نوع معرفت است.دنیا دنیای اطلاعات است اگر اهمیت چیزی را بدانید دنبالش خواهید رفت مثلا اگر اهمیت سیب را میدانستید که ۴۵ فایده دارد و هیچ میوهای چنین نیست هر روز صبح بعد از نماز صبح یک سیب میخوردید.یا مثلا شما اگر بخاطر خدا زندگی کنید بدی دیگران شمارا بد نمیکند!چرا ما یک روز خوبیم و یک روز بد؟چون توحیدمان ضعیف است.
نهمین اهمیت توحید:کمال عقل در معرفه الله است.
بحار الانوار ترجمه حدیث:هر کس به خدای عزوجل حسن معرفت پیدا کند عقلش کامل گردد.
پس معرفت خدا هم اصل و درون مایه به کار افتادن عقل است و هم مایه کمال عقل.
دهمین اهمیت توحید هدف از خلقت معرفت خداست.
در آیه وما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون منظور الا لیعرفون است چون عبادت بدون معرفت امکانپذیر نیست(در اینجا لام غایت در علت یعنی در معرفت داخل نشده بلکه در معلول داخل شده یعنی عبادت)نتیجه اینکه طاعت صحیح بر اساس معرفت صحیح ممکن میشود.بحار ج۵ ج۲۲ ج۳ امام حسین(ع):ایها الناس ان الله جل ذکره ما خلق الخلق الا لیعرفوهای مردم خداوند بشر را خلق نکرده مگر برای اینکه او را بشناسد فاذا عرفوه عبدوه پس از شناخت خدا او را عبادت خواهند کرد یعنی عبادت بدون معرفت هیچ ارزشی ندارد.نکته:عبادت شیطان از روی علم بود واز روی معرفت نبود لذا عبادت شش هزار ساله او هیچ و پوچ بود هزار سالی که اگر از روزهای آخرت باشد هر روزش معادل پنجاه هزار سال دنیاست.لذا هر عالم و دانشمند به علمش عمل نکند با شیطان برابر است.
نکته یادآوری:هرکس عبادت نداشته باشد یا عبادتش ناقص باشد از عدم معرفت است و همچنین است اگر عبادتش همیشگی نباشد.
یازدهمین اهمیت توحید:سنگینترین شیء عالم خلقت معرفت خداست.
جامع احادیث شیعه ج۱۹ ص۴۷۷ فلو وضعت السماوات و الارضون السبع فی کفه ووضع لا اله الا الله فی کفه لرجحت بهن و لو وضعت امثالها.اگر آسمانها و زمینهای هفت گانه بهمراه چندین برابر آنها را در یک کفه ترازو گذاشته شود و کلمه توحید در کفه دیگر، به تحقیق کلمه توحید سنگین تر خواهد بود.توحید صدوق رسول اکرم(ص):خدا به موسی(ع) فرمود:لو ان السماوات و آمریهن و الارضین السبع وضعت فی کفه.... اگر آسمانها و آمران آنها یعنی ملائکه و زمینهای هفتگانه یعنی تمام عالم وجود به غیر از خدا در یک کفه گذاشته شود و معرفت خدا نیز در کفه دیگر گذاشته شود حتما معرفت سنگین تر خواهد بود.
دوازدهمین اهمیت توحید:توحید عمیقترین معرفت است در بین معارف دنیا.
نکته:این معرفت عمیق را نیز در آخرالزمان تحت اشراف آخرین وصی پیامبر(ص)بدست خواهند آورد که زمان غیبت را نیز در برمی گیرد.مسبحات را حداقل هر شب جمعه بخوانید(حدید-حشر-صف-جمعه-تغابن) تا شما را به درک امام زمان نائل کند.
ابن عازم گوید که علی(ع)را قسم دادم به اینکه خداوند هر اختصاصی از اسماء و صفات که به پیامبر(ص) داده و ایشان به شما دادهاند حداقل یکی را به من بگویند حضرت فرمود اگر قسم نداده بودی آنها را با خودم به قبر میبردم وآیات توحید را فرمود و ابن عازم عهد کرد و گفت که ای مولای من این آیات برای من آنقدر لذت بخش است که برای امر دنیائی هیچ وقت آنها را تلاوت نخواهم کرد ولی علی ع فرمود این آیات را پیامبر ص به من آموخته و اگر از امور دنیا امر مهمی برایم پیش بیاید که بخواهم آن را حل کنم بوسیله این آیات آنها را حل میکنم .
جالب اینجاست که هو اشاره به عالم هاهوت دارد و اسم اعظم در هوَها دور میزند اگر هم در لفظ الله باشد در آنجاهایی است که هوَ وجود دارد. معدن معرفت توحیدی در آیات ابتدائی سوره حدید و آیات انتهائی سوره حشر است و در روایت است که در آخر الزمان افرادی متعمق این توحید را خواهند فهمید.
اما آیات عبارتند از:بسم الله الرحمن الرحیم سبح لله ما فی السماوات و الارض و هو العزیز الحکیم.به نام خدای کثیر الرحمه و دائم الرحمه آنچه در آسمانها و زمین هست خدا را تسبیح میگویند و او عزیز و حکیم است .(این تسبیح آسمانها و زمین تسبیح مجازی نیست بلکه تسبیح واقعی است چرا که هر موجودی زبان مخصوص خود را دارد و به قدرت الهی به نطق درمی آید.
نطق خاک و نطق آب و نطق گل
هست محسوس حواس اهل دل
جمله ذرات زمین و آسمان
با تو میگویند روزان و شبان
ما سمیعیم و بصیریم و هوشیم
با شما نامحرمان ما خامشیم
تا شما سوی جمادی میروید
محرم جان جمادان کی شوید
علت این تسبیح هم عزیزیت و غالبیت و حکیمیت خداست که در کارش محکم و متقن است. یک مورد عبث و بیهودگی در کارخدا نیست. له ملک السماوات و الارض خدا بر آسمانها و زمین مالک است (مالکیت خدا مالکیت حقیقی است و خیلی محکمتر از مثلا مالکیت نفس بر بدن است) یحیی و یمیت زنده میکند و میمیراند وهو علی کل شیء قدیر و او بر هر چیزی قادر است.
هوالاول و الاخر و الظاهر و الباطن هر چیز ظاهری دارد و باطنی مگر خداوند که ظاهرش عین باطنش است و برعکس.(اگر اینطور فکر کنیم ، خدا را همیشه محیط میبینیم نتیجهٔ این چهار مورد اسم محیط است اول یعنی اولی که دومی ندارد و آخر یعنی آخری که فقط خودش خواهد ماند حتی عزرائیل را نیز جانش را خواهد گرفت و خواهد گفت لمن الملک الیوم و خودش صدایی تولید خواهد کرد که لله الواحد القهار . ملاصدرا این آیات را میخواند و گریه میکرد.وهو بکل شیءعلیم و او به هر چبزی داناست هوالذی خلق السماوات و الارض فی سته ایام یعنی خداوند دنیا را در شش دوران آفرید ثم استوی علی العرش سپس به عرش فرماندهی کل عالم مسلط شد یعلم ما یلج فی الارض و ما یخرج منها و ما ینزل من السماء و ما یعرج فیها میداند آنچه را که در زمین فرو میرود و آنچه را که از آن خارج میشود(میروید)و آنچه را که از آسمان نازل میشود(پایین میآید) و آنچه را که در آسمان بالا میرود وهو معکم این ما کنتم والله بما تعملون بصیر و اوبا شماست هر جا که باشید و خدا به تمام اعمال شما بیناست (این نکته از محریترین نکات این آیات است برای تدبر. معیت خدا با ما معیت قیّومیه است و همیشگی وخدا ازما به ما نزدیک تر است). له ملک السماوات و الارض مالکیت آسمانها و زمین ازآن اوست والی الله ترجع الامور و تمام امور به خدا باز میگردد( تمام اشیاء و نباتات و حیوانات و انسانهای بد و خوب و همه و همه بسوی مبدا(خدا)میروند. منتها بدها با جلال خدا و خوبها با جمال او مواجه خواهند شد.) یولج اللیل فی النهار و یولج النهار فی اللیل شب را در روز و روز را در شب داخل میکند و هو علیم بذات الصدور و او به درون سینهها داناست .(پیامبران با همه قدرتشان علیم بالصدور هستند ولی تنها معبودی که علیم بذات الصدور است خداست.)
امام زین العابدین(ع):ان الله علم ان یکون فی آخرالزمان اقوام متعمقون خداوند دانست که در آخر الزمان اقوامی خواهند بود که عمق نگرند فانزل الله قل هو الله احد والایات من سوره الحدید الی قوله و هو علیم بذات الصدور فمن ران وراء ذلک فقد هلک.پس سوره قل هو الله احد را و آیاتی از سوره حدید را تا بذات الصدور نازل کرد پس هرکس قلبش به غیر از این مهر بخورد و مشغول شود به تحقیق هلاک شده است.
