فرهنگ مصادیق:احکام مسجد - مساجد
محتویات
- ۱ احکام مسجد
- ۱.۱ استفاده از فضای مسجد برای فعالیت ورزشی
- ۱.۲ آموزش یوگا و انرژی درمانی در مسجد
- ۱.۳ زینت کردن بانوان برای حضور در مسجد
- ۱.۴ رفتن به مسجد با لباس نجس برای غیر نماز
- ۱.۵ اعلام اشیاء گمشده یا فروش اجناس از بلندگوی مسجد
- ۱.۶ الحاق بخشی از شبستان مسجد به حیاط یا کوچه
- ۱.۷ استفاده از نوارها و سی دیهای موسیقی در مساجد
- ۱.۸ تطهیر ظاهر مسجد
- ۱.۹ نمایش فیلم در مساجد
- ۱.۱۰ ورود کفار به مساجد
- ۱.۱۱ هبه و بخشش در مسجد
- ۱.۱۲ اختصاص قسمتی از مسجد برای امور فرهنگی
- ۱.۱۳ وضو گرفتن با آب مسجد برای کسی که قصد نماز خواندن ندارد
- ۱.۱۴ کیفیت نماز تحیت در مساجد
- ۱.۱۵ تطهیر مسجدی که به دست کفار تعمیر شده
- ۱.۱۶ وظیفه کسانی که مسجدی را تخریب کردهاند
- ۱.۱۷ استفاده قسمتی از مسجد برای کتابخانه و پایگاه بسیج
- ۱.۱۸ داخل بودن ایوان در حکم شبستان
- ۱.۱۹ داخل بودن زیرزمین و طبقه فوقانی در حکم مسجد
- ۱.۲۰ تشکیل بسیج در مساجد
- ۱.۲۱ پخش موسیقیهای حماسی از مسجد
- ۱.۲۲ ورود زنان حائض به زیرزمین مسجد
- ۱.۲۳ غذا خوردن درمسجد
- ۱.۲۴ ورود جهانگردان غیر مسلمان به مساجد
- ۱.۲۵ بلند کردن صدای اذان مسجد
- ۱.۲۶ وضو گرفتن در مسجدی که قصد خواندن نماز در آنجا را ندارد
- ۱.۲۷ نجس کردن منبر مسجد
- ۱.۲۸ برپایی مجالس سخنرانی و ترحیم در مساجد
- ۱.۲۹ حضور زنان در زمان عادت ماهیانه در مساجد
- ۱.۳۰ استفاده از زیرزمین مسجد برای مکان ورزشی
- ۱.۳۱ حضور ارامنه و برگزاری مراسم ختم در مسجد
- ۱.۳۲ استفاده از مسجد متروکه برای مکان ورزشی
- ۱.۳۳ شعار دادن در مساجد
- ۱.۳۴ زینت کردن مساجد
- ۱.۳۵ پختن غذا در پشت بام مسجد
- ۱.۳۶ نماز خواندن در مساجدی که توسط وهابیها بنا شده
- ۱.۳۷ برگزاری مجالس ترحیم اشرار و قاچاقچیان در مسجد
- ۱.۳۸ تزیین مساجد در مناسبتهای مذهبی
- ۱.۳۹ قبول هدایای دولتها ی همسایه برای مسجد
- ۱.۴۰ حفظ کردن مسجد قدیمی متروک
- ۱.۴۱ تغییر نام مسجد
- ۱.۴۲ باز بودن درب مساجد در اوقات سه گانه نماز
- ۱.۴۳ نمازخانهها حکم مسجد را ندارند
- ۱.۴۴ ادعای عدم رضایت از سوی بانی بعد از ساخت مسجد
- ۱.۴۵ تخریب مسجد جهت تعمیر و ساخت جاده
- ۱.۴۶ استفاده از زیرزمین مسجد برای تأسیسات
- ۱.۴۷ برگزاری جلسات قرآن بدون رضایت هیئت امناء مسجد
- ۱.۴۸ ایجاد مزاحمت برای نمازگزاران در مسجد
- ۱.۴۹ وقف مجدد قسمتی از مسجد
- ۱.۵۰ استفاده از طبقه اوّل مسجد برای حسینیه
- ۱.۵۱ دلیل اهمیت بعضی از مساجد
- ۱.۵۲ افضلیت نماز در مسجد النبی صلی الله علیه وآله
- ۱.۵۳ نصب پرده مابین نمازگزاران زن و مرد
- ۱.۵۴ تفاوت مسجد با حسینیه
- ۱.۵۵ فعالیت پایگاه بسیج و گروههای فرهنگی در مساجد
- ۱.۵۶ حکم مساجدی که غیر قابل استفاده هستند
- ۱.۵۷ مسجد جامع
- ۱.۵۸ نماز خواندن در مساجدی که توسط وهابیها بنا شده
احکام مسجد
استفاده از فضای مسجد برای فعالیت ورزشی
سؤال:آوردن میز تنیس به فضای مسجد از قبیل زیرزمین، حیاط و... جهت انجام فعالیتهای سالم فرهنگی ورزشی در کنار آموزش تعالیم دینی (آموزش قرآن، احکام و عقاید) چه حکمی دارد؟
جواب:استفاده از وسایل فوق در شبستان یا فضای مسجد مجاز نیست ولی اگر سالنهایی برای کتابخانه یا فعالیتهای فرهنگی در مسجد ساخته شده، از فضای آن میتوان برای این کار استفاده کرد.
آموزش یوگا و انرژی درمانی در مسجد
سؤال:یکی از روحانیّون مدّتی است کلاسهایی با عنوان N _ L _ P، یا تکنیکهای موفقیّت، برگزار میکند، که بعضاً در این کلاسها مباحثی از «یوگا» و «انرژی درمانی» و مانند آن نیز مطرح میشود. سؤال این است که:
۱ـ آیا این علم مفید و جایز میباشد؟
۲ـ تبلیغ آن در مساجد، و با هزینه بیت المال چه حکمی دارد؟
۳ـ آیا اجرای آن توسّط شخصی که لباس دین به تن دارد اشکالی ندارد؟
جواب:یوگا و انرژی درمانی اگر در حدّ معقول و مفید باشد اشکالی ندارد; ولی باید محلّ دیگری غیر از مسجد برای آن انتخاب کرد.
زینت کردن بانوان برای حضور در مسجد
سؤال:آیا استحباب آراستگی و خوش بو نمودن در موقع حضور در مسجد، اختصاص به آقایان دارد یا این که خانمها نیز در این حکم مشترک هستند؟
جواب:استعمال عطر برای خواهران در خارج از منزل، طبق روایات اشکال دارد ولی زینتهایی که آشکار نباشد، عیبی ندارد.
رفتن به مسجد با لباس نجس برای غیر نماز
سؤال:آیا رفتن به مسجد با لباس نجس برای غیر نماز، مثل مجلس ترحیم، حرام است؟
جواب:حرام نیست؛ مگر این که سرایت به مسجد کند.
اعلام اشیاء گمشده یا فروش اجناس از بلندگوی مسجد
سؤال:اعلام اشیاء گمشده و یا فروش اجناس از بلندگوی مسجد چه حکمی دارد؟
جواب:اعلام اشیاء گمشده مکروه است؛ ولی استفاده از بلندگوی مسجد برای فروش اجناس جایز نیست.
الحاق بخشی از شبستان مسجد به حیاط یا کوچه
سؤال:مسجدی قدیمی وجود دارد که جهت استفاده بهتر، قسمتی از حیاط مسجد و منزل پشت آن را جهت ساختمان جدید مسجد خریداری نمودهاند و دو شبستان از شبستانهای آن را تبدیل به مسجد جدیدی کردهاند و چهار شبستان از شبستانهای مسجد قدیم باقی مانده است. بفرمایید خراب کردن شبستانها در رابطه با امور زیر چه حکمی دارد؟
ـ جهت حیاط مسجد.
جهت امور فرهنگی نظیر سالن و کتاب خانه.
ـ وصل آن به کوچه عام جهت پارکینگ مسجد
جواب:باید کاری انجام دهید که به نفع مسجد و نمازگزاران باشد و چنانچه مسجد احتیاج به حیاط یا کتاب خانه دارد میتوان از آن استفاده کرد ولی نمیتوان آن را جزء کوچه نمود.
استفاده از نوارها و سی دیهای موسیقی در مساجد
سؤال:احتراما واحد نوارخانه این پایگاه بسیج در نظر دارد به منظور جذب جوانان محل در کنار نوار و سی دی مذهبی و قرآنی از انواع نوار و سی دی سرودهای مجاز ایرانی به عنوان مثال از نوارهای آقایان اصفهانی - افتخاری - مختاباد و غیره استفاده نماید . از محضر آن مرجع عالی مقام درخواست داریم با توجه به آنکه واحد فوق در یکی از اتاقهای داخل حیاط مسجد واقع میباشد نظرشان را از نظر شرعی عنوان نموده و با توجه به تهاجم فرهنگی درخصوص جذب آینده سازان جامعه ما را ارشاد فرمایید.
جواب:این کار متناسب با شأن مساجد نیست از آن اجتناب ورزید.
تطهیر ظاهر مسجد
سؤال:آیا تطهیر ظاهر مسجدی که از مصالح متنجّس ساخته شده کفایت میکند؟
جواب:کافی است و در دل مؤمنان وسوسه نکنید.
نمایش فیلم در مساجد
سؤال:آیا نمایش فیلم در مساجد جایز است؟
جواب:این کارها مناسب شأن مسجد نیست بلکه باید محلّ جداگانهای برای این کار در نظر گرفت.
ورود کفار به مساجد
سؤال:آیا منع دخول کفّار در مساجد لازم است؟
جواب:احتیاط واجب آن است که از ورود کفّار در مساجد جلوگیری شود مگر در جایی که برای تحقیق اسلام و مانند آن باشد
ورود کفار به مساجد
سؤال:آیا منع دخول کفّار در مساجد لازم است؟
جواب:احتیاط واجب آن است که از ورود کفّار در مساجد جلوگیری شود مگر در جایی که برای تحقیق اسلام و مانند آن باشد.
هبه و بخشش در مسجد
سؤال:آیا کارهایی چون هبه و بخشش در مسجد جایز است در صورت جواز آیا نیاز به حکم حاکم شرع دارد؟
جواب:انجام این گونه کارها در مسجد حرام نیست و نیازی به اجازه حاکم شرع ندارد ولی انجام کارهای دنیوی در مسجد مکروه است و اگر مزاحمت برای نمازگزاران داشته باشد حرام است.
اختصاص قسمتی از مسجد برای امور فرهنگی
سؤال:مسجدی است سه طبقه و طبقه سوّم آن چندان مورد استفاده برای نماز نمیباشد مگر در ایّام ماه مبارک رمضان و امثال آن، حال آیا میتوان طبقه سوّم این مسجد را قسمت بندی نموده هر قسمتی را برای یک واحد فرهنگی از قبیل دارالقرآن، مرکز تحقیقات و مطالعات دانشجویی به طور محصور اختصاص داد؟
جواب:چنانچه با وسایل متحرک، جداسازی شود که برای نماز در موارد لزوم قابل جابه جا کردن باشد و کارهای دینی در آن منظور باشد مانعی ندارد.
وضو گرفتن با آب مسجد برای کسی که قصد نماز خواندن ندارد
سؤال:شخصی قصد خواندن نماز در مسجدی را ندارد، ولی قصد قرائت قرآن مجید دارد، آیا میتواند با آب مسجد وضو بگیرد و مقداری قرائت قرآن کند و برای نماز به جای دیگر برود؟
جواب:اشکالی ندارد.
کیفیت نماز تحیت در مساجد
سؤال:چگونگی نماز تحیّت، که به هنگام ورود در مساجد مستحبّ است، را بیان فرمائید و فلسفه آن را توضیح دهید.
جواب:نماز تحیّت دو رکعت، مانند نماز صبح یا نمازهای نافله است و اذان و اقامه ندارد؛ و میتوان آن را بلند یا آهسته خواند و فلسفه اش احترام به مسجد است.
تطهیر مسجدی که به دست کفار تعمیر شده
سؤال:ساختمانی که به دست کفّار تعمیر شده، آیا بدون تطهیر آن، احکام مسجد بر آن مترتّب میشود؟ آیا نماز خواندن در آن ثواب مسجد دارد؟ داخل شدن زن حایض و شخص جنب در آن چه حکمی دارد؟
جواب:اگر برای مسجد وقف شود ثواب مسجد را دارد و احکام مسجد بر آن مترتّب میشود؛ ولی بهتر آن است که ظاهر آن را تا آنجا که در دسترس است، اگر موجب خرابی نمیشود آب بکشند، یا چیزی بر آن نصب کنند که دست با آن تماس پیدا نکند و ورود جنب و حایض در فرض وقف شدن برای مسجد در آن جایز نیست.
وظیفه کسانی که مسجدی را تخریب کردهاند
سؤال:عدّهای از مردم بدون هماهنگی با دیگران مسجدی را تخریب نمودهاند و اکنون به صورت تلّی از خاک درآمده است. الف: آیا تطهیر آن خاک و گِلها لازم است؟ ب: اشخاصی که بدون رضایت و هماهنگی بقیّه مردم، مسجد فوق را خراب کردهاند چه وظیفهای دارند؟
جواب:آنها موظّفند مسجد را تعمیر کنند و به صورت اوّلیه یا بهتر از آن درآورند، مگر این که دیگران عهده دار این کار شوند.
استفاده قسمتی از مسجد برای کتابخانه و پایگاه بسیج
سؤال:قطعه زمینی، که در کنار مسجد است، را وقف مسجد نمودهاند، الان میخواهیم از گوشه آن کتابخانهای درست کنیم، آیا این کار جایز است؟ و در فرض جواز، بانوانی که عذر شرعی دارند میتوانند در آنجا رفت و آمد کنند؟ و در ضمن آیا میتوان از یک اتاق از کتابخانه یاد شده موقّتاً برای پایگاه بسیج استفاده کرد؟
جواب:احداث کتابخانه مسجد در آن قسمت، اگر مزاحم نمازگزاران نباشد و هر زمان مورد نیاز قرار گیرد در اختیار مسجد قرار دهند، مانعی ندارد؛ ولی بانوانی که عذر شرعی دارند نمیتوانند در آنجا رفت و آمد کنند و برای پایگاه نیز با شرایط فوق میتوان استفاده کرد.
داخل بودن ایوان در حکم شبستان
سؤال:اگر مسجدی ایوان داشته باشد، آیا میتوان گفت: ایوان شرعاً اختصاص به خواهران دارد؟ در صورتی که ایوان از داخل شبستان احداث شود، آیا خواهرانی که عذر شرعی دارند میتوانند در ایوان توقّف نموده یا فعّالیتی نمایند؟
جواب:فرقی میان ایوان و شبستان نیست؛ مگر این که در عرف محل چنین باشد که ایوان را خارج از مسجد و مخصوص خواهران بدانند.
داخل بودن زیرزمین و طبقه فوقانی در حکم مسجد
سؤال:اگر زمینی وقف مسجد شده باشد، آیا زیرزمین و طبقات فوقانی نیز حکم مسجد را دارد؟ احداث کتابخانه در آن چه حکمی دارد؟
جواب:آری حکم مسجد را دارد؛ ولی مانعی ندارد در آن کتابخانه احداث کنند؛ مشروط بر این که مزاحم نمازگزاران نباشد.
تشکیل بسیج در مساجد
سؤال:با توجّه به ضرورت گسترش و تقویت بسیج، در امر پاسداری از آرمانهای انقلاب اسلامی و تشکیل بسیج مساجد:
الف) آیا نیروهای بسیج میتوانند در مساجدی که زمین یا ساختمان و امکانات آنها وقفی است، مستقر شوند؟
ب) استفاده از امکانات چنین مساجدی (مانند آب و برق ...)، برای بسیج چگونه است؟
جواب:
الف) در صورتی که مزاحمتی برای نمازگزاران و سایر امور مسجد ایجاد نشود، مانعی ندارد.
ب) احتیاط آن است که سهم خود را نسبت به آب و برق و ... بپردازند; مگر این که بانیان این گونه امور از آغاز وقف را توسعه داده باشند.
پخش موسیقیهای حماسی از مسجد
سؤال:پخش موسیقیهای حماسی و شور آفرین بمناسبت هفتهٔ بسیج از بلند گوی مسجد و فضای آن چه حکمی دارد ؟
جواب:کلیّه صداها و آهنگهایی که مناسب مجالس لهو و فساد است حرام، و غیر آن حلال است. و تشخیص آن با مراجعه به اهل عرف، یعنی افراد فهمیده متدیّن، خواهد بود. ولی پخش مناسبتی حتی از نوع حلال در شان و منزلت مسجد نیست.
ورود زنان حائض به زیرزمین مسجد
سؤال:مسجدی در محل ما قرار دارد که فعلا در زیر زمین آن به مدت۱۳ سال است نماز جماعت برگزار میشود و در آینده که مسجد ساخته شد زیر زمین آن به عنوان سرویس بهداشتی مسجد استفاده خواهد شد، یکی از روحانیون گفته که چون قرار است در آینده این محل سرویس بهداشتی شود فعلا حکم نماز خانه را دارد و ورود زنانی که دوره عادت ماهانه را دارند اشکال ندارد. میخواستیم ببینیم نظر حضرت عالی در این مورد چیست؟ با توجه به اینکه از این مکان به نام مسجد حضرت سجاد(ع) نام برده میشود و تابلوی مسجد نیز دارد.
جواب:اگر به هنگام وقف فقط طبقه همکف وقف مسجد شده باشد زیرزمین و طبقات دیگر حکم مسجد ندارد ولی اگر مقید به طبقه همکف نبوده همه طبقات حکم مسجد دارد.
غذا خوردن درمسجد
سؤال:غذا خوردن در مجلس ختم و مانند آن، که در مسجد برگزار میشود، چه حکمی دارد؟
جواب:اگر برای نمازگزاران مزاحمت ایجاد نکنند، و سبب آلودگی مسجد نگردد، اشکالی ندارد.
ورود جهانگردان غیر مسلمان به مساجد
سؤال:مسجد وکیل شیراز یکی از بناهای معظم و تاریخی تمدّن اسلامی است، که مورد علاقه اغلب جهانگردان و ایرانگردان بوده و هست. در سنوات اخیر به علّت عدم تعمیرات اساسی، آسیبهای غیر قابل جبرانی به وجود آمده که این جانب حسب وظیفه شرعی خود به عنوان متولّی شرعی و قانونی مسجد با همکاری و هماهنگی و نظارت اداره اوقاف در خارج ساعات نماز و عبادات مسلمین، اقدام به تهیّه و فروش بلیط به جهانگردان خارجی با حفظ رعایت شؤونات اسلامی نمودهام (همانند مساجد امام و شیخ لطف الله و مسجد جامع اصفهان) تا در آمد حاصله، صرف هزینه تعمیرات و نظافت و نگهداری مسجد شود; چنانچه این موضوع خلاف شرع و اسلام میباشد، ما را ارشاد فرمایید
جواب:آمدن آنها به مسجد در صورتی که جهات شرعی را رعایت کنند و سبب آلودگی مسجد نشود و موجب خوش بینی آنها به اسلام و مسلمین گردد، اشکالی ندارد. و گرفتن وجهی از آنها در صورتی جایز است که با میل و رضای خود آن را بدهند، و الزامی برای این کار نباشد.
بلند کردن صدای اذان مسجد
سؤال:آیا بلند کردن صدای اذان مسجد مخصوصاً اذان صبح در صورتی که همسایگان مسجد اعتراض میکنند و اظهار مینمایند که صدای اذان موجب اذّیت و آزار آنها میشود جایز است؟
جواب:بلند کردن صدای اذان در حدّ معمولی مانعی ندارد و همسایگان نمیتوانند مانع صدای اذان شوند.
وضو گرفتن در مسجدی که قصد خواندن نماز در آنجا را ندارد
سؤال:آیا میتوان در یک مسجد وضو گرفت و در مسجد دیگر نماز خواند؟
جواب:جایز نیست مگر این که لا اقل یک صفحه قرآن در مسجد اول بخواند.
نجس کردن منبر مسجد
سؤال:آیا منبر مسجد، در حرمت نجس نمودن و لزوم تطهیر فوری، حکم خود مسجد را دارد؟
جواب:منبر حکم مسجد را ندارد.
برپایی مجالس سخنرانی و ترحیم در مساجد
سؤال:انجام کارهایی که مزاحم نماز است، مثل سخنرانی، موعظه، تفسیر قرآن، بلند خواندن تعقیبات، برپایی مجلس ترحیم، در مساجد چه حکمی دارد؟
جواب:این امور معمولا مزاحم نمازگزاران نیست و اگر مزاحمتی ایجاد کند، باید ترتیبی بدهند که نمازگزاران بتوانند نماز خود را بخوانند.
حضور زنان در زمان عادت ماهیانه در مساجد
سؤال:در تهران بانوان در مجالس ترحیم مساجد شرکت میکنند و بعضی از آنها عادت زنانگی دارند و در اثر جهل به مسأله با همان حال به مسجد میروند و گاهی پس از پایان مراسم مشاهده میشود که فرش مسجد نجس شده است اکنون نظر مبارکتان را مرقوم فرمایید.
جواب:زنان در حال عادت زنانه حرام است که در مسجد توقّف کنند و اگر فرش مسجد آلوده شود باید تطهیر کرد و افراد ناآگاه را باید به این مسائل آشنا کرد.
استفاده از زیرزمین مسجد برای مکان ورزشی
سؤال:در حیدرآباد کرج زمینی وقف مسجد گردیده و مردم به نیّت ساختن مسجد کمک کردهاند چندین سال در زیرزمین این مسجد نماز برگزار میگردید اکنون که طبقه همکف ساخته شده است از زیرزمین برای نگهداری وسایل مسجد استفاده میشود و در ایّام محرّم و صفر به عزاداران اباعبداللّه(علیه السلام) غذا داده میشود و افراد معذور وارد آن نمیگردند آیا میتوان از این زیرزمین برای مکان ورزشی جوانان و نوجوانان استفاده و عواید حاصل را صرف بنای همان مسجد کرد؟
جواب:جایز نیست بلکه باید برای مسجد و کارهای مناسب مسجد استفاده شود.
حضور ارامنه و برگزاری مراسم ختم در مسجد
سؤال:مسجدی در زمین مشاعی که بین مالکین مسلمان و ارمنی مشترک بوده است با اجازه خودشان بنا شده است، اهل کتاب مراسم ختم امواتشان را در مسجد مسلمانان برگزار میکنند و واعظ مسلمان در آن مجلس سخنرانی مینماید و خود ایشان هم در مجلس حضور دارند و همچنین در مراسم مسلمین که در مسجد منعقد میشود شرکت میکنند آیا حضور آنها در مسجد هتک مقام مسجد محسوب میشود؟
جواب:اگر آمدن آنها به مسجد سبب علاقه بیشتر آنها به اسلام گردد مانعی ندارد.
استفاده از مسجد متروکه برای مکان ورزشی
سؤال:ما یک مسجد قدیمی در روستایی به نام خولیخان از شهرستان مبارکه اصفهان داریم به علّت این که چند مسجد جدید و بزرگ بعد از انقلاب اسلامی ساخته شده دیگر از این مسجد به طور کلّی استفاده نمینمایند، در ضمن صیغه وقف هم برای این مسجد خوانده نشده است، ولی چند سال است که عدّهای از ورزشکاران این روستا چون جایگاه ورزشی نداشته از این مسجد به عنوان باشگاه ورزش باستانی استفاده مینمایند حال با توجّه به این که ورزش باستانی یکی از ورزشهای سنّتی است از اوّل تا آخر این ورزش فقط ذکر یا علی(علیه السلام) و صلوات بر محمد(صلی الله علیه وآله) و امثال اینها یاد میشود آیا ورزش کردن و تصرف در این مسجد صحیح است؟
جواب:مسجد را به هیچ وجه نمیتوان از مسجد بودن خارج کرد یا تبدیل به ورزشگاه نمود امّا در فرض سوال ورزش در آن اگر موجب وهن مسجد نباشد و مزاحمت برای نمازگزاران نداشته باشند جایز است.
شعار دادن در مساجد
سؤال:آیا شعار مذهبی دادن و نعره حیدری گفتن که در بعضی از مساجد پاکستان گفته میشود از مکروهات است؟
جواب:شعارهایی که دارای محتوای صحیح و مذهبی بوده باشد مانعی ندارد به شرط این که مزاحمتی برای نمازگزاران تولید نکند و صداهایی که موجب وهن مسجد شود در آن نباشد.
زینت کردن مساجد
سؤال:آیا زینت کردن مساجد و حسینیهها جایز است؟
جواب:اگر تزیین به طلا یا با عکس موجودات زنده نباشد و جنبه اسراف نیز پیدا نکند اشکالی ندارد.
پختن غذا در پشت بام مسجد
سؤال:آیا پختن غذا در ایام سوگواری در پشت بام مسجد جایز است؟
جواب:اگر ضرری به مسجد نزند و مزاحم نمازگزاران و همسایگان نباشد، اشکال ندارد؛ ولی غالباً مزاحم و زیان آور است.
نماز خواندن در مساجدی که توسط وهابیها بنا شده
سؤال:نماز خواندن در مساجدی که وهّابیها در بعضی از مناطق شیعه نشین برای ضدّیت با شیعه میسازند، چه صورتی دارد؟
جواب:اگر نماز خواندن در آن جا باعث ترویج و تقویت وهابیت بشود اشکال دارد.
برگزاری مجالس ترحیم اشرار و قاچاقچیان در مسجد
سؤال:برگزاری مجلس ترحیم اشرار و قاچاقچیانی که در درگیری کشته شدهاند در مسجد چه صورتی دارد؟
جواب:اشکال دارد؛ ولی برگزاری ترحیم برای کسانی که با حدود شرعیه، یا قصاص یا انتحار از دنیا رفتهاند مانعی ندارد.
تزیین مساجد در مناسبتهای مذهبی
سؤال:تزیین مساجد در مراسم اعیاد و تولد حضرات معصومین (علیهم السلام) با پرچمها و عکسها و کاغذهای رنگی و مانند آن چه حکمی دارد؟
جواب:اگر تزییناتی باشد که ذاتاً حلال است و مزاحم نمازگزاران و منافی احترام مسجد نباشد، اشکالی ندارد؛ ولی از آوردن عکس به مساجد خودداری شود.
قبول هدایای دولتها ی همسایه برای مسجد
سؤال:آیا قبول هدایای پادشاهان و دولتهای همسایه - که غالباً نیت سوء دارند - برای مسجد جایز است؟
جواب:قبول هدایا مانعی ندارد؛ مگر این که اثر سوئی برای اسلام و مسلمین داشته باشد.
حفظ کردن مسجد قدیمی متروک
سؤال:مسجد قدیمی کوچکی در محله ما وجود دارد که دیگر ظرفیت جمعیت محله را ندارد و صاحبان زمینهای اطراف آن حاضر نیستند جهت توسعه مسجد از زمین خودشان چشم بپوشند، لذا مردم در مکانی دورتر، مسجد وسیعی ساختهاند و آن مسجد قدیمی متروک شده است. وظیفه مردم نسبت به مسجد متروکه چیست؟
جواب:آن مسجد را باید حفظ کنند هر چند کمتر در آن نماز خوانده شود.
تغییر نام مسجد
سؤال:از نظر احکام شرع، تغییر نام مسجد چه حکمی دارد؟ مثلا در جایی که بانی مسجد، نام خود را بر آن نهاده است، میتوان نام آن مسجد را تغییر داد؟
جواب:هرگاه مسجد به نام شخص بانی یا افرادی مانند او بوده باشد و بخواهند آن را به نام امامان معصوم (علیهم السلام) یا شخصیتهای معروف اسلامی تغییر بدهند، اشکالی ندارد؛ ولی بهتر آن است که نام بانی را به عنوان بناکننده، زیر نام مسجد بنویسند تا مردم برای او طلب مغفرت کنند ولی اگر بر فرض در وقف مسجد نام خاصی شرط شده، احتیاط حفظ آن نام است.
باز بودن درب مساجد در اوقات سه گانه نماز
سؤال:آیا باز کردن درب مساجد در اوقات سه گانه نماز واجب است؟ در صورتی که خادم و هیئت امنا کوتاهی کنند چه باید کرد؟
جواب:باید در اوقات سه گانه، درهای مسجد باز باشد؛ مگر در مواردی که نمازگزاری در آن جا نباشد یا به خاطر خلوت بودن مفسدهای مترتب شود.
نمازخانهها حکم مسجد را ندارند
سؤال:آیا نمازخانه داخل هواپیما و قطار، حکم مسجد را دارد؟
جواب:چنین محلی حکم مسجد را ندارد؛ ولی وجود آن برای مسلمانان کار بسیار خوبی است.
ادعای عدم رضایت از سوی بانی بعد از ساخت مسجد
سؤال:اگر برای خرید مسجد عدهای با هم پولی بگذارند و مکانی را به عنوان مسجد بخرند و در این بین کلاهبرداری صورت بگیرد، به طوری که پس از آن یک یا دو نفر اعلام کنند که راضی نیستند در آنجا نماز خوانده بشود . آیا نماز خواندن در این مسجد صحیح است؟ حکم این مسجد چیست ؟ یکی از شرکا راضی نیست تا پولش به او برگردانده نشده در این مسجد نماز خوانده بشود. آیا باز هم نماز خواندن اشکال ندارد؟
جواب:هرگاه زمین مسجد خریداری شده و در آن نماز خواندهاند، عدم رضایت بعضی از کسانی که پول دادهاند تاثیری ندارد.
تخریب مسجد جهت تعمیر و ساخت جاده
سؤال:برای تعمیر جاده و خیابان جدید آیا میتوان مسجد را خراب و منهدم کرد؟ اگر خیابان موجود باشد آیا میتوان برای گشاده و بزرگ کردن آن مسجد را خراب کرد؟
جواب:هیچ کدام جایز نیست.
استفاده از زیرزمین مسجد برای تأسیسات
سؤال:آیا میشود از طبقه زیر ساختمان مسجد جهت استفادههای مطلوب برای مسجد مثل ساختن موتورخانه شوفاژ استفاده کرد؟
جواب:اشکال ندارد.
برگزاری جلسات قرآن بدون رضایت هیئت امناء مسجد
سؤال:اگر هیئت امنای مسجد یا حسینیهای بگویند: «ما راضی به برگزاری کلاس قرآن در مسجد یا حسینیّه نیستیم» آیا رعایت نظر آنها لازم است؟
جواب:رعایت نظر آنها در این گونه موارد لازم نیست، ولی بهتر است هماهنگی برقرار گردد و در هر حال مزاحمتی برای نمازگزاران به وجود نیاید.
ایجاد مزاحمت برای نمازگزاران در مسجد
سؤال:مسجدی است در یکی از نقاط تجاری مشهد مقدس که با اذان نماز بلافاصله اقامه میشود. و بعضی از کسبه که به نماز جماعت نمیرسند و میخواهند به صورت فرادی نماز خود را اقامه نمایند و از سوی دیگر یکی از نمازگزاران بلافاصله بعد از اتمام نماز جماعت ظهر زیارت آل یاسین و بعد از نماز مغرب و عشاء زیارت عاشورا را میخواند، که همین باعث اعتراض دیگر نمازگزاران شده است و میگویند صدای ایشان باعث میشود که ما نمازمان را اشتباه نماییم و گاها بعضیها میگویند حتی چند مرتبه نمازمان را شکستهایم و توجیه کسی که دعا میخواند این است که دعا و یا زیارت بیش از یک ربع ساعت بیشتر طول نمیکشد، صبر کنند و بعد از اتمام دعا نماز خود را اقامه نمایند و چنانچه مستحضر هستید اگر در مسجد نماز را نخوانند( که خیلی از کسبه به خاطر همین مسئله به مسجد نمیآیند) نمازشان به آخر وقت موکول میشود، نظر حضرتعالی در باره این مسئله چه میباشد. التماس دعا، مشهد مقدس، امام جماعت مسجد حضرت ابراهیم(ع)
جواب:هر کاری که مزاحمت برای نمازگزاران ایجاد کند باید ترک شود یا به صورتی انجام دهند که آهسته باشد و مزاحمتی ایجاد نکند زیرا مسجد در درجه اول برای نماز است.
وقف مجدد قسمتی از مسجد
سؤال:مسجدی است به نام مسجد قلعه با قدمت زیاد که در اثر مرور زمان و ازدیاد نسلهای قدیم و جدید، در ایّام سال، مخصوصاً ماه مبارک رمضان، کشش و ظرفیّت نمازگزاران را ندارد؛ در جوار این مسجد خانهای قدیمی بوده که مالک آن، آن را به مسجد اهداء نموده و مسجد مذکور توسعه پیدا کرده است، لازم به ذکر است در این مسجد اکثراً مجالس روضه خوانی و ذکر مصائب اهل بیت(علیهم السلام)خصوصاً در ایام محرّم و صفر برپا میشود و هیئتی بنام هیئت چهارده معصوم(علیهم السلام) وابسته به مسجد در ایّام محرّم و صفر برنامه دارند؛ در قسمت غربی مسجد چهار صفّه و غرفه وجود دارد، آیا جایز است آن صفّه و غرفهها را به صورت مجزّی به نام هیئت چهارده معصوم وقف و صیغه جاری کرد؟
جواب:صفّهها و غرفههای مسجد متعلّق به خود مسجد است و نمیتوان آن را وقف مجدّد کرد.
استفاده از طبقه اوّل مسجد برای حسینیه
سؤال:اگر زمینی برای مسجد وقف شده باشد، آیا جایز است طبقه اوّل آن را حسینیّه و طبقه دوم را مسجد بنا کنند؟
جواب:هر دو طبقه حکم مسجد را پیدا میکند؛ ولی عزاداری در آن اشکال ندارد؛ به شرط آن که مزاحم نماز نباشد.
دلیل اهمیت بعضی از مساجد
سؤال:تعدادی از مساجد در افکار عامّه مردم از قداست بیشتری برخوردار است، مثل مسجد جمکران، سهله، کوفه و مانند آن؛ دلیل اهمّیّت این مساجد چیست؟
جواب:هر کدام از اینها، روایت خاصّی دارد که دلالت بر اهمّیّت و قداست فوق العاده آن میکند.
افضلیت نماز در مسجد النبی صلی الله علیه وآله
سؤال:آیا در ثواب نماز جماعت، بین مسجد پیامبر(صلی الله علیه وآله) در مدینه و مساجد اطراف، تفاوتی وجود دارد؟
جواب:مسلّماً نماز در مسجدالنّبی(صلی الله علیه وآله) افضل است.
نصب پرده مابین نمازگزاران زن و مرد
سؤال:از قدیم حایلی مثل پرده بین زنان و مردان بوده و اکنون عدّهای میگویند پرده و دیوار بین زنان و مردان در حال نماز خواندن و موعظه کردن لزومی ندارد، نظر شما چیست؟
جواب:اگر صفوف زنان پشت سر مردان باشد پرده لازم نیست ولی اگر در کنار هم باشد احتیاط واجب نصب پرده است.
تفاوت مسجد با حسینیه
سؤال:چرا برنامههای مسجد را د ر حسینیّه و برنامههای حسینیّه را در مسجد نمیتوان انجام داد؟ چون در صورت جواز میتوانیم یکی از این دو را داشته باشیم تا از اسراف از نظر زمین و مخارج ساختن جلوگیری شود.
جواب:مسجد محدودّیتی برای زنان و گاه برای مردان دارد و در حسینیّه آزادی بیشتری وجود دارد، البتّه ثواب نماز در مسجد نسبت به حسینیّه بسیار تفاوت دارد و همین امر سبب تأسیس دو بنا شده است.
فعالیت پایگاه بسیج و گروههای فرهنگی در مساجد
سؤال:شخص سرمایه داری یک مسجد را حدود پانزده سال قبل بنا کرده است و فعلا آن مسجد درست و تکمیل شده است و قسمتی از مسجد پایگاه نیروی مقاومت بسیج میباشد. بانی مسجد راضی نیست که پایگاه بسیج در قسمتی از آن مسجد باشد در حالی که پایگاه برای امنیّت آن محل زحمت زیادی میکشد آیا نمازخواندن و فعالیتهایی که در آن جا صورت میگیرد صحیح است؟
جواب:چنانچه کارهای فرهنگی مثبت اسلامی انجام دهند و مزاحمتی برای نمازگزاران نداشته باشند جایز است و رضایت بانی اصلی شرط نیست.
حکم مساجدی که غیر قابل استفاده هستند
سؤال:مساجدی که در خیابانها واقع میشود و همچنین مساجدی که در بیابانها و قرای متروکه واقع شده و به هیچوجه برای نماز قابل استفاده نیست و گاه مرکزی برای حیوانات نجس و آلودگیهای دیگر میشود حکمش چیست؟
جواب:در مورد مساجدی که در خیابان افتاده امید باز گشتی در آن نیست هم حکم مسجد بودن زایل میشود و هم حکم وقف بودن و شخصی که چنین کرده باید معادل ثمن آن را صرف ساختن مسجد دیگر یا تعمیر سایر مساجد کند و در حقیقت از قبیل اتلاف عین مال است ولی تا ضرورت فوق العاده شدیدی نباشد تخریب مسجد به هیچوجه جایز نیست و در مورد مساجد متروکه در بیابانها و قرای متروکه باید آنها را طوری محفوظ کرد که هتک و بی احترامی نسبت به آنها نشود.
مسجد جامع
سؤال:منظور از مسجد جامع که میشود در آن اعتکاف کرد چیست؟ آیا حتماً باید دارای این نام باشد؟ و یا مسجدی که همهٔ اقشار در آن حضور مییابند هر چند به نام دیگری مانند مسجد النبی باشد نیز مسجد جامع است؟
جواب:با توجّه به لسان روایات، در مساجدی که مستمراً در آن اقامة جماعت شود، حتی اگر یک وعده نماز به طور مستمر در آن برپا شود، میتوان اعتکاف کرد.
نماز خواندن در مساجدی که توسط وهابیها بنا شده
سؤال:نماز خواندن در مساجدی که وهّابیها در بعضی از مناطق شیعه نشین برای ضدّیت با شیعه میسازند، چه صورتی دارد؟
جواب:اگر نماز خواندن در آن جا باعث ترویج و تقویت وهابیت بشود اشکال دارد.
