فرهنگ مصادیق:احکام غرب نشینان

احکام غرب نشینان

نجاست یا طهارت اهل کتاب

پرسش: آیا اهل کتاب (یهودی‌ها و مسیحی‌ها) نجس می‌باشند؟ اگر جواب مثبت است، دلیل صادر کردن فتوای نجاست برای آن‌ها چیست؟
پاسخ: ما فتوا به نجاست آنها نمی‌دهیم ولی از آنجا که آنها پرهیز از اشیاء نجس نمی‌کنند بهتر می‌دانیم که در غیر موارد ضرورت از آنها پرهیز کنند.

حکم خوردن گوشتهایی که به صورت اسلامی ذبح نشده‌اند

پرسش: اگر شخصی در شهری زندگی می‌کند که در آن هیچ نوع گوشتی با ذبح اسلامی نمی‌فروشند چه باید بکند آیا خوردن آن حلال است وگرنه برای غذا چه باید کرد ؟
پاسخ: فقط به مقدار ضرورت برای حفظ سلامت می‌توان از گوشتهای غیر ذبح اسلامی استفاده کرد.

شرکت کردن مسلمانان در جشن‌های غیر مسلمانان

پرسش: شرکت کردن در جشنی که توسط افراد غیر مسلمان برای من گرفته می‌شود چه حکمی دارد؟
پاسخ: اگر در آنجا کار خلاف شرع صورت نگیرد شرکت شما در آن جشن اشکالی ندارد.

خوردن گوشتهای حلال در غذاخوریهای خارجی

پرسش: آیا اگر در کشوری خارجی، کسی غیر مسلمان برای انسان غذای حلال (مثل ماهی) درست کند (مثلاً رستوران‌ها که هم ماهی دارند و هم گوشت خوک و حرام)، آیا آن غذا حرام است؟ چون بالآخره دست آشپز که مسلمان نیست با غذا تماس پیدا خواهد کرد ؟
پاسخ: برای اینگونه اشخاص، مانعی ندارد.

سلام کردن به غیر مسلمانان

پرسش: آیا جواب سلام به کافر و غیر مسلمان هم واجب است؟
سلام کردن به آنها چطور؟ آیا جایز است به کافر یا غیر مسلمان سلام کنیم؟
پاسخ: اگر سلام کردن یا جواب سلام دادن به ایشان باعث جلب توجه و علاقه به اسلام می‌شود سزاوار است این کار را انجام دهید.

وسائل قیمتی که در بلاد کفر پیدا می‌شود

پرسش: اجناس و وسایل قیمتی که در سرزمینهای غیر اسلامی پیدا می‌شود، چه حکمی دارد؟
پاسخ: اگر علامتی ندارد می‌توان آن را تملّک کرد و اگر علامت دارد و امکان دارد صاحبش را پیدا کند باید به او بدهد، ولی در کشورهای محارب با اسلام تملّک آن در هر حال مانعی ندارد.

غیبت کفار غیر محارب

پرسش: با توجه به اینکه آیه شریفه «وَلَا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا» (حجرات/۱۲) شامل حال کفار نمی‌شود، آیا غیبت کفار غیر محارب جایز است؟
پاسخ: آیه شریفه شامل کفار نمی‌شود ولی نفی غیر هم نمی‌کند و از روایات عام و دلیل محفوظ بودن عِرض افرادی که جانشان و مالشان محفوظ است به دست می‌آید که غیبت کفار غیر حربی جایز نیست.

حکم غذاهای دریایی و روغن حیوانی در رستوران‌های غیر اسلامی

پرسش: با توجه به اینکه ما در کشور ژاپن زندگی می‌کنیم عنایت فرموده حکم خوردن غذاهای دریائی مانند ماهی و میگو و یا سیب زمینی که با روغن حیوانی مانند روغن گاو و یا گوسفند به جز خوک پخته و سرخ می‌شوند را در رستوران غیر اسلامی بفرمائید که آیا حلال است یا خیر؟
پاسخ: استفاده از ماهی فلس دار و میگو و همچنین روغن‌هایی که از شیر حیوان حلال گوشت گرفته باشند اشکال ندارد.

نوشتن آیات قرآن بر روی کارت تبریک کریسمس

پرسش: آیا نوشتن آیاتی از سوره مبارکه مریم روی کارتهای تبریک کریسمس برای دوستان مسیحی اشکال شرعی دارد؟
پاسخ: تنها در مواردی که زمینه هدایت یا تمایل به اسلام می‌شود جایز است.

گوشت‌های با علامت

پرسش: آیا برای اطمینان از حلال بودن گوشت در خارج از ایران وجود مارک یا برند "حلال" بر روی محصولاتی که در سوپر مارکتها هستند، کفایت می‌کند یا شرایط دیگری هم دارد؟ پاسخ: در صورتی که مطمین باشید آن برچسب واقعیت دارد می‌توانید از آن استفاده کنید.

برداشتن روسری در مجامع دانشگاهی خارج از کشور

پرسش: من یک زن محجبه هستم که از ایران برای کسب علم و تکنولوژی جدید و امکان انتقال آن به کشور خود به همراه همسرم به یک کشور غیر مسلمان و دارای تکنولوژی پیشرفته مهاجرت کرده‌ام. در حال حاضر با این مشکل مواجه می‌باشم که بدلیل حفظ حجاب و ظاهر مسلمانم مورد اعتماد قرار نگرفته و نمی‌توانم در موقعیتهای عالی قرار بگیرم. در حالیکه اگر روسری نداشته باشم مثل سایر مردم بوده و می‌توانم موقعیت‌های بالا حتی در دانشگاه به دست آورم. آیا ما زنان مسلمان باید از جامعه کناره گیری کرده و یا محدود به شغلهای بسیار سطح پایین جامعه باشیم؟ آیا این اجازه را دارم که تنها با برداشتن روسری خود و تقیه نمودن، امکان بدست آوردن موقعیتهای برتر و دسترسی به علوم و فنونی که در ایران به آنان نیاز داریم را بدست آورم؟ پاسخ: خوب است در این گونه موارد از کلاه گیس آن هم به مقدار ضرورت استفاده کنید.

اقسام کافر

پرسش: آیا در تقسیم متعارف کافر به ذمّی و حربی که غیر ذمّی را حربی می‌دانند، می‌توان به همه احکام آن ملتزم شد که کفّاری که در حکومت جمهوری اسلامی هستند، ذمّی و بقیّه در هر کجای دنیا که باشند حربی باشند و همه اقدامات دربارهٔ کافر حربی دربارهٔ آنان جایز باشد، یا حربی اختصاص دارد به حالت محاربه و در غیر حالت جنگ، قسم سوّمی داریم که نه ذمّی و نه حربی است و جان و مال و عرض آنان که در جنگ نیستند محترم است؟
پاسخ: کافر، قسم سوّم و چهارمی نیز دارد و قسم سوّم آن کافر«معاهد» است و بسیاری از دول امروز که با ما روابط سیاسی دارند و با ما در حال جنگ نیستند مصداق آن محسوب می‌شوند و مادام که به نحوی از آنحا با مسلمین وارد محاربه نشوند همه چیز آنها و جان و مالشان محترم است، زیرا طبق تعهّداتی که از طریق روابط سیاسی و قوانین پذیرفته شده بین المللی با آنان داریم داخل در معاهد هستند. در ضمن باید توجّه داشت که کافرمعاهد بر خلاف آنچه بعضی گفته‌اند زمان محدودی ندارد و شامل اهل کتابو غیر اهل کتابنیز می‌شود. این نکته نیز قابل توجّه است که اهل کتابدر صورتی به عنوان کافرذمّی شناخته می‌شوند که در داخل کشورهای اسلامی زندگی کنند، ولی اهل کتابی که در داخل کشور خودشان زندگی می‌کنند آنها فقط جزء معاهد می‌توانند باشند و پیمان ذمّه در مورد آنها مفهوم ندارد (مگر این که کشوری خود را در پناه کشور اسلامی قرار دهد) زیرا در احکام ذمّه قراین زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد مربوط به اقلیّتهای داخل کشورهای اسلامی است.
قسم چهارم، کفّاری هستند که نه جزء کفّار ذمّی می‌باشند و نه معاهد و نه حربی و در واقع در بی طرفی کامل نسبت به مسلمین به سر می‌برند که می‌توان آنها را کفّار بی طرف نامید که در دو آیه از قرآن به وضع آنها اشاره شده است، در سوره ممتحنه آیه ۸ می‌فرماید: (لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ) و سوره نساء آیه ۹۰ بعد از اشاره به کفّار حربی می‌فرماید: (إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ أَوْ جَاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقَاتِلُوكُمْ أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ ..... فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا).
بنابر این که مراد از «القای سلم» پیش گرفتن راه مسالمت آمیز باشد نه برقراری پیمان صلح، زیرا تعبیر به القای سلم تناسب با همین معنا دارد و آیه بعد نیز شاهد بر این مطلب است، به هر حال کافربی طرف هم، جان و مال و ناموسش محفوظ است شرح بیشتر در مورد اقسام چهارگانه کافرنیاز به بحث مبسوط تری دارد.

سفر و اقامت در کشورهای کفار

پرسش: آیا سفر به کشورهای کفر و فساد برای ادامه تحصیل با احتمال ضعف دین خود یا همسر یا یکی از فرزندان، یا بی اعتنایی در بعضی از فرایض یا متأثر شدن به اخلاق و عادات آنها، جایز است؟
پاسخ: در فرض مساله خالی از اشکال نیست.

کفر یا اسلام بچه‌های غیر بالغ غیر ممیز

پرسش: در مورد بچه‌های غیر بالغ که هنوز به فهم درستی نرسیده‌اند از نظر کفر و اسلام مشهور این است که ملحق به اشرف ابوین هستند؛ یعنی اگر یکی هم مسلمان بود محلق به اوست آیا از نظر شما همین است؟
پاسخ: اگر پدر او مسلمان باشد چنین است و حکم مسلمان را دارد ولی اگر فقط مادر او مسلمان باشد احتیاط آن است که از او اجتناب کنند تا خودش مستقل شود و به فهم برسد.

مخالفت زن با شوهر در مهاجرت به بلاد کفر

پرسش: آیا زن حقّ مخالفت با شوهرش را دارد که به بلاد کفر نرود؟
پاسخ: اگر رفتن به آن جا به دین و اعتقاد و اخلاقش ضربه می‌زند، مخالفت او جایز است.

اقسام کفار و احکام آنان

پرسش: آیا در تقسیم متعارف کافر به ذمّی و حربی که غیرذمی را حربی می‌دانند، می‌توان به همه احکام آن ملتزم شد که کفاری که در حکومت جمهوری اسلامی هستند، ذمی و بقیه در هر کجای دنیا که باشند حربی باشند و همه اقدامات دربارهٔ کافر حربی دربارهٔ آنان جایز باشد یا حربی اختصاص دارد به حالت محاربه و در غیر حالت جنگ، قسم سومی داریم که نه ذمی و نه حربی است و جان و مال و عرض آنان که در جنگ نیستند محترم است؟
پاسخ: کفار به چهار گروه تقسیم می‌شوند:

گروه اول: کفار ذمی

آنها اهل کتابی هستند که در کشور اسلامی زندگی می‌کنند و پیمان ذمه دارند. یعنی با مسلمانان همزیستی مسالمت آمیز دارند و به قوانین اسلام احترام می‌گذارند و در صورت درخواست حکومت اسلامی، جزیه می‌پردازند که در شرایط فعلی همان مالیات است و حکومت اسلامی، جان و مال و ناموس آنها را مانند سایر شهروندان حفظ می‌کند.

گروه دوم: کفار معاهَد

کفاری که خارج از کشورهای اسلامی هستند ولی با مسلمانان عهد و پیمان دارند و در زمان حاضر، مبادله سفیر و کاردار و مانند آن نوعی عهد و پیمان محسوب می‌شود. مسلمانان با این گروه نیز با مسالمت و رعایت حقوق یکدیگر مراوده می‌کنند.
نکته: کفار مستامن، که موقتا از حکومت اسلامی طلب امنیت می‌کنند و با دریافت ویزا و پذیرش گذرنامه آنها توسط حکومت، وارد کشور می‌شوند را جزء گروه دوم می‌شماریم. زیرا استیمان، نوعی عهد و پیمان است هرچند با آنها مبادله سفیر و نماینده نداشته باشیم. بنابراین جهانگردها و امثال آنها حتی از کشورهای محارب، که ویزا می‌گیرند و وارد کشور می‌شوند، باید در امنیت کامل باشند.

گروه سوم: کفار مهادِن

کفاری که نه با مسلمانان عهد و پیمانی دارند و نه در جنگ هستند؛ مانند بعضی از کشورها که در زمان حاضر هیچ ارتباطی با مسلمانان ندارند، این گروه نیز در امنیت قرار دارند. قرآن مجید می‌فرماید: «لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ»، آنها مصداق این آیه هستند و به صراحت قرآن (لا ینهاکم)، می‌توان حتی به آنها نیکی کرده، و باید عدالت را دربارهٔ آنها رعایت نمود و در امنیت باشند. هرچند عهد و پیمانی با مسلمانان ندارند.

گروه چهارم: کفار محارب

کفاری که در حال جنگ با مسلمانان هستند یا به محاربین کمک می‌کنند. در عصر ما بعضی کشورها مانند اسراییل و برخی دیگر از کشورها مستقیم با مسلمانان در حال جنگ هستند و بعضی‌ها هم به آنها کمک می‌کنند.
در مورد شهروندان این کشورها، آنهایی که به حکومت کمک می‌کنند، در حکم محارب هستند مانند مردم اسراییل که با ساخت شهرک‌ها و سکونت در آنها و خوشحالی در شکست مسلمانان سبب کمک و تقویت اسراییل هستند.
ما مسیول حفظ امنیت این گروه نیستیم. ولی نباید جز به سربازان و مهاجمین آنها، آن هم در میدان جنگ، آسیب رساند. همان طور که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «افرادی که در میدان جنگ نیستند و زنان و پیرمردها و بچه‌ها را از بین نبرید و اموالشان را آتش نزنید و ...» بر خلاف عمل تاسف بار وهابی‌های تندرو که اقدام به نابودی افراد بی گناه و حتی مسلمانان می‌کنند. و نیز به همین دلیل، ما اجازه تولید و استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی و بمب اتم را نمی‌دهیم. چون غیر جنگجویان را هم هدف قرار می‌دهد.

همنشینی با دشمنان اسلام

پرسش: حکم برخورد و همنشینی اشخاصی که مشکوک به همکاری با دشمنان اسلام هستند چیست؟
پاسخ: احتیاط ترک آن است و اگر شبههقوی باشد ترک آن واجب است.

کارکردن برای غیر مسلمان

پرسش: اگر شخصی به طوری در تنگی معاش باشد که نتواند زندگی خود را اداره کند و به هر دری هم بزند با شکست مواجه شود و حاضر هم نباشد زکات یا صدقه قبول کند، آیا می‌تواند برای غیر مسلمانها کار کند؟
پاسخ: کار کردن برای غیر مسلمانان حرام نیست مشروط بر این که، کار حلال و آبرومند و مباحی باشد و سبب اهانت و ذلّت مسلمین نگردد.

چرم‌هایی که از کشورهای دیگر خریداری می‌شود

پرسش: اینجانب وسیله‌ای از یکی از کشورهای خارجی خریداری کرده‌ام که به نوشته کاتالوگ آن دارای جلدی چرمی است ولی اشاره‌ای به طبیعی و مصنوعی بودن چرم آن نشده است، وظیفه من چیست؟ آیا این جلد نجس می‌باشد؟
پاسخ: نجس نیست.

عدم وجوب اجتناب از کفار در کشورهای خارجی یا در مواقع ضرورت

پرسش: در استفتائات خواندم که در صورت سفر به کشورهای خارجی یا در مواقع ضرورت می‌توان از اهل کتاب اجتناب نکرد. آیا این حکم شامل سایر کفار نیز می‌شود؟ مانند بودایی ها؟ پاسخ: در مورد تمام کفار این حکم نافذ است.

پناهندگی به کشورهای کفر

پرسش: آیا پناهنده شدن به کشورهای کفر به خاطر این که کاری در وطن خود گیر نمی‌آورد جایز است؟
پاسخ: اگر ضرورتی ایجاب کند و متاثر به آداب حرام آنها نشود، اشکالی ندارد.

نجاست ذاتی کفار

پرسش: نظر معظم له در مورد نجاست ذاتی کفار چیست؟
پاسخ: کفار نجس نیستند؛ ولی چون از نجاسات ظاهری پرهیز نمی‌کنند برای آنهایی که نیازی به معاشرت ندارند، احتیاط آن است که آلوده به زندگی آنها نشوند.

سفر مبلغ دینی به بلاد کفر

پرسش: آیا مبلّغ دینی در صورتی که احتمال ضعف دین همسر و فرزندانش را بدهد می‌تواند برای تبلیغ به بلاد کفر سفر کند؟
پاسخ: مجرّد احتمال کافی نیست مگر این که احتمال قوی باشد و در این گونه مسایل که مربوط به تبلیغ اسلام است نباید وسوسه به خرج داد.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی - تاریخ برداشت:94/11/07

بازگشت به پناهندگی به بلاد کفر