فرهنگ مصادیق:احكام تعليم و تعلّم
محتویات
- ۱ احکام تعلیم و تعلّم
- ۱.۱ یادگیری احکام شغلی
- ۱.۲ یادگیری مسایل دینی
- ۱.۳ یقین در اصول دین
- ۱.۴ نهی پدر و مادر در تحصیل علم
- ۱.۵ تحصیل در حوزه یا دانشگاه
- ۱.۶ علوم دینی
- ۱.۷ ملاک در انتخاب رشته تحصیلی
- ۱.۸ تغییر رشته تحصیلی
- ۱.۹ فلسفه و عرفان
- ۱.۱۰ علم فقه برای طلاب
- ۱.۱۱ شهریّه طلاّب
- ۱.۱۲ علومی که همه باید یاد گیرند
- ۱.۱۳ رابطه نهی ازمنکر با احترام مقام استاد
- ۱.۱۴ پرداخت کمک هزینه تحصیلی دانشگاه
- ۱.۱۵ استفاده از خوابگاه بر خلاف مقررات
- ۱.۱۶ استفاده از رایانه یک دانشکده برای دیگران
- ۱.۱۷ علوم غریبه، جفر، نجوم، رمل و...
- ۱.۱۸ حق الزحمه دانشجویان و کم کاری در آن
- ۱.۱۹ قبولی در دانشگاه از راه تقلب
- ۱.۲۰ استفاده از بیت المال برای کسب علم
- ۱.۲۱ تحصیل زن در رشته پرستاری
- ۱.۲۲ تنبیه دانش آموزان
- ۱.۲۳ خریداری وسایل از پول دریافتی برای تحصیل
- ۱.۲۴ وجوب تحصیل علوم اسلامی و اجتهاد برای زنان
- ۱.۲۵ تدریس مرد در دبیرستان دخترانه
- ۱.۲۶ تدریس مرد برای زنان
- ۱.۲۷ تحصیل در کنار جنس مخالف
- ۱.۲۸ صحبت درسی زن و مرد نامحرم
- ۱.۲۹ حدّ شرعی تحصیل بانوان
- ۱.۳۰ صدای خنده خانم ها در محیط درس
- ۱.۳۱ تدریس به شاگرد بهایی
- ۱.۳۲ تقلب در زندگی اجتماعی
- ۱.۳۳ مباحثه علمی با جنس مخالف
- ۱.۳۴ علم نجوم و خبر از اتفاقات
- ۱.۳۵ تعلیم و تعلم برای بانوان
- ۱.۳۶ اجازه از شوهر برای تحصیل
- ۱.۳۷ آموزش رانندگی برای زنان
- ۱.۳۸ شیوه های آموزش احکام
- ۱.۳۹ خرید و فروش و خواندن کتاب های گمراه کننده
احکام تعلیم و تعلّم
یادگیری احکام شغلی
722. آیا واجب است صاحبان مشاغل، احکام مربوط به شغل خود را یاد بگیرند؟ در صورت کوتاهی، آیا اشتغال آنان حرام است؟ و در این صورت، آیا درآمد آنان مشروع می باشد؟
ج. تکلیفا یادگیری مسایل مورد ابتلای در هر امری واجب است، هر چند وضعا تا حرامی انجام نداده، درآمد آن حلال است.
یادگیری مسایل دینی
723. یادگیری اعتقادات و احکام، در چه محدوده ای بر مکلف واجب است؟
ج. در اعتقادات حقّه، آن چه اعتقاد به آن ها لازم است، و در احکام هم هر چه معرضیت برای ابتلای دارد.
یقین در اصول دین
724. راه های یقین به اصول دین کدام است؟
ج. نسبت به موارد و افراد متفاوت است.
ترک یادگیری مسایل دینی
725. آیا انسان با ترک فراگیری مسایل مورد ابتلای خود گناهکار محسوب می شود؟
ج. بله.
نهی پدر و مادر در تحصیل علم
726. اگر پدر و مادر فرزند خود را از تحصیل در رشته یا علم خاصی منع کرده و یا به تحصیل در رشته یا علمی امر نمایند، آیا اطاعت از آنان واجب است؟
ج. آن چه حرام است ایذاء و ناراحت کردن آن ها است که می توان با توجیه آن ها، آن را برطرف کرد.
727. اگر پدر و مادری یا فقط پدر مخالف با تحصیل علوم دینی فرزند باشند و فرزند هم استعداد و علاقه داشته باشد، وظیفه چیست؟
ج. اگر نتوانست آنان را راضی نماید روزی یک ساعت را درست و اساسی صرف تحصیل علوم دینی نماید و به هر کار یا تحصیل مشروع دیگری بپردازد کافی است و آنان حق مخالفت از واجب را ندازند.
تحصیل در حوزه یا دانشگاه
728. جوانی هستم که مایلم در راه وظیفه و خدمت به مسلمین مشغول شوم و اکنون بین تحصیل در حوزه یا دانشگاه مردد می باشم، لطفا با توجه به نیازهای کنونی کشور بفرمایید، کدام مسیر را انتخاب نمایم که رضایت امام زمان ـ عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف ـ را جلب کرده باشم؟
ج. تحصیل در حوزه به رضایت آن حضرت ـ عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف ـ نزدیک تر است، ان شاءاللّه .
علوم دینی
729. آیا فراگیری و تحصیل علوم دینی در شرایط کنونی جامعه، واجب کفایی است یا واجب عینی؟
ج. به مقدار مورد مبتلای هر فردی در احکام شرعیه و اعتقادات، واجب عینی است و اضافه بر آن کفایی است، که نسبت به افراد مستعدّ، با نبودن مجتهدین مورد نیاز و کافی در جامعه، واجب عینی می باشد.
ملاک در انتخاب رشته تحصیلی
730. ملاک و معیار شرعی در انتخاب و گزینش رشته تحصیلی، علاوه بر وجوب کفایی برخی علوم، چیست؟
ج. ملاک، شرعیّت آن رشته و شرعیّت مقدمات آن است.
تغییر رشته تحصیلی
731. اگر کسی به علوم دینی علاقه زیادی داشته باشد ولی به دلایلی در دانشگاه به تحصیل مشغول شده است، آیا ادامه تحصیل او در دانشگاه واجب است یا می تواند با انصراف از دانشگاه، علوم دینی را تحصیل نماید؟
ج. بله، می تواند انصراف دهد و به تحصیل علوم دینی بپردازد.
فلسفه و عرفان
732. آیا یادگیری و آموزش فلسفه و عرفان در حوزه های علمیه جایز است؟ در صورت تمحض افراد در چنین علومی استفاده آنان از شهریه چه حکمی دارد؟
ج. میزان، استقلال در نظر و تمکّن تامّ در تشخیص حق از باطل است، پس بعد از محکم کردن مبانی اعتقادی ـ که قابل شبهه و خدشه نباشد ـ ، تحصیل آن علوم جایز، بلکه نافع است و اگر تمحض در آن برای دفع شبهات اجانب و حفظ اعتقادات حقه باشد، گرفتن شهریه هم جایز است.
علم فقه برای طلاب
733. آیا فراگیری علم فقه و مبادی آن تا درجه اجتهاد برای طلاب علوم دینی واجب عینی است؟ در صورت ترک آن و اشتغال در علوم حوزوی دیگر و یا اشتغال به تبلیغ و یا تألیف، آیا گرفتن شهریه برای آنان جایز است؟
ج. فراگیری علم فقه و مبادی آن تا درجه اجتهاد واجب کفایی است و گرفتن شهریه با اشتغالات ذکر شده، جایز است.
شهریّه طلاّب
734. برخی از طلاّب در رشته تخصّصی کلام حوزه علمیّه مشغول تحصیل هستند، آن ها درس فقه و اصول نمی خوانند، آیا مجاز به دریافت شهریه می باشند؟
ج. اگر تحصیل آن ها در جهت تکفّل بخشی از نیازهای حوزه علمیّه و اهل ایمان است، مانعی ندارد با فرض این که فقط تخصص در فقه و اصول را ترک نموده اند.
علومی که همه باید یاد گیرند
735. منظور از علمی که کسب آن بر همه واجب شده است، چیست؟
ج. علم به مسایل شرعیه ی مورد ابتلا و علم اعتقادات لازم است، که همان علم تقوا و یقین است.
رابطه نهی ازمنکر با احترام مقام استاد
736. اگر استادی در کلاس منکری را انجام داد و شرایط نهی ازمنکر فراهم بود، آیا حفظ حرمت و مقام استاد مقدم است یا باید او را نهی ازمنکر کرد، هر چند مستلزم حرمتی به او باشد؟
ج. تاجایی که ممکن است، به گونه ای نهی ازمنکر کند که مستلزم بی حرمتی به او نشود.
پرداخت کمک هزینه تحصیلی دانشگاه
737. در طول تحصیل مبلغی به عنوان کمک هزینه از دانشگاه دریافت نموده ام، اکنون دانشگاه آن مبلغ را مطالبه نموده است آیا باید بپردازم؟ اگر به مستحق بدهم کفایت می کند؟
ج. اگر به عنوان قرض یا با شروط خاصّی داده بوده، باید به همان دانشگاه بازگردانده شود.
استفاده از خوابگاه بر خلاف مقررات
738. استفاده از خوابگاه دانشجویان به صورت میهمان، اگر بر خلاف مقررات باشد، چگونه است، و حکم نماز و غسل هایی که انجام داده چیست؟
ج. استفاده از خوابگاه دانشجویان جایز نیست و اگر ذمه ی او به مالی مشغول شده باشد، باید ادا کند؛ و نماز و غسل او در صورت جهل به حکم و یا فراموشی آن، صحیح است.
استفاده از رایانه یک دانشکده برای دیگران
739. استفاده از کامپیوتر دانشکده مهندسی برای سایر رشته ها، اشکال دارد؟
ج. تابع مقررات آن دانشکده است.
علوم غریبه، جفر، نجوم، رمل و...
740. آیا تعلیم و تعلم علوم غریبه هم چون جفر، نجوم و رمل، جایز است؟
ج. اشکالی ندارد.
حق الزحمه دانشجویان و کم کاری در آن
741. دانشجویان حق الزحمه ای را در قبال کار دانشجویی می گیرند، چنان چه کمتر از ساعات مقرر کار کنند، چه حکمی دارد؟
ج. حرام و ضمان آور است.
قبولی در دانشگاه از راه تقلب
742. من در امتحان ورودی دانشگاه با تقلب قبول شدم، آیا حقوقی که در آینده دریافت می کنم اشکال خواهد داشت؟
ج. حرمت تقلب در امتحان، با حکم حقوق دریافتی در آینده رابطه ای ندارد.
استفاده از بیت المال برای کسب علم
743. آیا از اموال بیت المال می توان در جهت کسب علم استفاده کرد؟
ج. با اجازه ی حاکم شرع جایز است.
تحصیل زن در رشته پرستاری
744. آیا با وجود پرستار مرد و ملازم بودن پرستاری به لمس نامحرم، تحصیل زن در این رشته جایز است؟
ج. اگر نتواند پرستار اختصاصی زنان باشد، جایز نیست.
تنبیه دانش آموزان
745. لطفا بفرمایید تنبیه بدنی دانش آموزان، بعد از نصیحت کردن وحرف زدن برای ننوشتن تمرین یا درس نخواندن یا ادب وغیره، صحیح است؟
ج. با پرهیز از تنبیه ی که موجب دیه است، احتیاط در اجازه گرفتن از ولیّ است.
خریداری وسایل از پول دریافتی برای تحصیل
746. آیا با پولی که پدر و مادرم بابت مخارج تحصیلی به من می پردازند، می توانم وسایل زندگی برای آینده ام خریداری نمایم؟
ج. اگر فقط به شرط و عنوان تحصیل داده اند، جایز نیست.
وجوب تحصیل علوم اسلامی و اجتهاد برای زنان
747. آیا زن می تواند علوم اسلامی را تحصیل نماید و به مقام اجتهاد برسد؟
ج. اجتهاد بر هر متمکّن واجب کفایی است، مرد باشد یا زن و گاهی عینی هم می شود.
748. شرکت یک خانم مسلمان متدیّن در مراکز آموزشی و دانشکده ها جهت تعلیم و تعلّم، در صورتی که اکثر اساتید مرد هستند و در کلاس ها اغلب خانم ها حجاب ندارند، چه صورت دارد؟
ج. اختلاط مرد و زن جایز نیست.
تدریس مرد در دبیرستان دخترانه
749. تدریس اساتید مرد در مدارس راهنمایی یا دبیرستان دخترانه چه حکمی دارد؟
ج. اشکال دارد.
تدریس مرد برای زنان
750. عدّه ای بر این باورند که اساتید مرد به جهت حفظ مسایل شرعی و دوری از تهمت، نبایستی در کلاس خانم ها شرکت نمایند. تدریس آقایان برای خانم ها شرعا چه حکمی دارد؟ آیا خانم ها می توانند از دروس خصوصی آقایان استفاده نمایند؟
ج. اگر جهات شرعیّه را مراعات نمایند و در معرض فتنه و فساد نباشند، مانعی ندارد.
تحصیل در کنار جنس مخالف
751. قد یوضع الطالب فی مجموعة کلها من النساء او العکس فهل فی هذا محذور شرعی بالنسبة للطالب ذکرا أو أنثی مع ان الانسحاب من المجموعة یعود بالضرر علی الطالب کالتأخر فی التخرج؟
ج. هذا موظّف بترک النّظر و هی موظّفة بالاحتجاب مع المحافظه علی عدم اختلاط الرجال و النساء.
صحبت درسی زن و مرد نامحرم
752. ما هو الحکم المحادثة و المذاکرة بین الطالب و الطالبة فی الشؤون الدراسیة؟
ج. الأولی رعایة الإحتیاط بإیقاع ذلک عند النّاس حتّی لا یحتمل فیه شی ء.
حدّ شرعی تحصیل بانوان
753. زنی که می خواهد به تحصیل خود ادامه دهد که بعدها شغلی حلال انتخاب کند، ولی فعلاً ادامه ی تحصیل ملازم با این است که با نامحرم روبرو شود، مثلاً نزد مرد نامحرم درس بخواند یا این که با مردها در یک کلاس باشند، جایز است؟
ج. در صورتی که تحصیل واجب نباشد و قدرت بر حفظ حجاب نباشد، جایز نیست. و اگر واجب باشد، با حفظ حجاب بر مراتب ضرورت اکتفا می شود.
صدای خنده خانم ها در محیط درس
754. صدای خنده خانم ها در جایی (مانند کلاس درس) که تعداد آقایان بیشتر از خانم ها باشد، چه حکمی دارد؟
ج. اشکال دارد.
تدریس به شاگرد بهایی
755. آیا تدریس به شاگرد بهایی اشکال دارد؟
ج. اگر به نحوی سبب تقویت حزب او می شود، جایز نیست.
تقلب در زندگی اجتماعی
756. تقلب در امتحان و صف نانوایی و اتوبوس، چه حکمی دارد؟
ج. در صورت تضییع حق شرعی دیگران جایز نیست.
اختلاط زن و مرد در تحصیل
757. ان بناء المستقبل للفرد و للمجتمع یتوقف الیوم علی الدراسة الجامعیة غالبا، و لکن الصفوف الجامعیة مختلطة بین الرّجال و النّساء، فما هو الموقف الشرعی للشابّ والشابّة من دخول الجامعة؟
ج. لابدّ من التّفریق بین مجالس النّساء أو رعایة الاحتجاب فی مجالسهم، فان لم یکن شی ء من ذلک فالدّراسة عند المحارم فی المجالس الخاصّة.
مباحثه علمی با جنس مخالف
758. آیا سخن گفتن و مباحثه علمی با جنس مخالف در صورت رعایت حجاب و بدون قصد ریبه جایز است؟
ج. حتما باید محل نشستن زنان از مردان جدا باشد و یا در کلاس ها، پرده ای بین آنان حایل قرار گیرد، در غیر این صورت دختران باید نزد محارم خود به صورت خصوصی تحصیل نمایند.
علم نجوم و خبر از اتفاقات
759. در صورتی که منجم با استفاده از معادلات و محاسبات نجومی، خسوف و کسوف و یا اتفاقات و حوادثی را در آینده پیش بینی نماید، اشکال شرعی دارد؟
ج. در صورتی که خبر از نتایج قواعد و معادلات نجومی بدهد، نه از واقع، بدون اشکال است.
تعلیم و تعلم برای بانوان
760. آیا تمام احکام تعلیم و تعلم که برای مردان وجود دارد، برای بانوان نیز هست؟
ج. خیر، موارد آن مختلف است.
اجازه از شوهر برای تحصیل
761. آیا زن برای تحصیل باید از شوهر خود اجازه بگیرد؟ اگر تحصیل او با حقوق شوهر منافات نداشته باشد، آیا شوهر حق نهی کردن زن از تحصیل را دارد؟
ج. اگر با حقوق شوهر هیچ منافاتی نداشته باشد و مستلزم خروج از خانه هم نباشد، اجازه واجب نیست و شوهر هم حق منع ندارد.
762. آیا زن برای یادگیری مسایل شرعی و دینی می تواند بدون اجازه شوهر از منزل خارج شود؟
ج. اگر می تواند بدون خروج از منزل با مطالعه یا تعلیم از شوهر و مانند آن یاد بگیرد، نمی تواند بدون اجازه خارج شود.
آموزش رانندگی برای زنان
763. آیا زن با حفظ حجاب و حدود اسلامی می تواند نزد مرد اجنبی آموزش رانندگی ببیند؟
ج. با فرض معرضیّت برای تعقّب یا معیّت حرام نمی تواند.
شیوه های آموزش احکام
764. گاهی مربّیان برای آموزش احکام و مسایل شرعی یا معارف دینی نوجوانان در مدارس، از برخی شیوه ها که همراه با نوعی بدآموزی می باشد، استفاده می کنند. مثلاً نماز را به «تلفن به خدا» تشبیه می کنند؛ آیا چنین شیوه هایی جایز است؟
ج. اگر نیّت بدی نداشته باشند و فقط تشبیه باشد، اشکال ندارد.
خرید و فروش و خواندن کتاب های گمراه کننده
765. خرید و فروش و خواندن بعضی از کتب و روزنامه ها و... که در آن به مقدسات اسلام توهین شده است و یا گمراه کننده است، چه وجه ی دارد و در چه صورتی جایز می باشد؟
ج. جایز نیست، مگر برای کسانی که توانایی دفع و ردّ مطالب آن ها را داشته باشند که برای این منظور نگهداری آن برای آنان بدون اشکال است.
