فرهنگ مصادیق:احادیث انصاف (۱)
انصاف
احادیث این بخش با توجه به منابع ذکر شده در نرم افزار "جامع الاحادیث نور" بازبینی و به روز شدهاند.
حدیث (۱) امام علی علیه السلام :
اَلانصافُ أَفضَلُ الفَضائِلِ؛
انصاف، برترین ارزشهاست.[۱]
حدیث (۲) رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم :
(لأَمیرِ المُؤمِنین علیه السلام) أَ لا اُخبِرُکُم، بِأَشبَهِکُم بی خُلقا؟ قالَ: بَلی یا رَسولَ اللّهِ قالَ: أَحسَنُکُم خُلقا، وَ أَعظَمُکُم حِلما، وَ أَبَرُّکُم بِقَرابَتِهِ وَ أشَدُّکُم مِن نَفسِهِ إِنصافا؛
(به امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند:) آیا تو را خبر ندهم که اخلاق کدام یک از شما به من شبیهتر است؟ عرض کردند: آری، ای رسول خدا. فرمودند: آن کس که از همه شماخوش اخلاقتر و بردبارتر و به خویشاوندانش نیکوکارتر و با انصافتر باشد.[۲][۳]
حدیث (۳) امام علی علیه السلام :
الْإِنْصَافُ یَرْفَعُ الْخِلَافَ وَ یُوجِبُ الِائْتِلَاف؛
انصاف، اختلافات را از بین میبرد و موجب الفت و همبستگی میشود.[۴]
حدیث (۴) امام علی علیه السلام :
مَن أَنصَفَ اُنصِفَ؛
هر کس با انصاف باشد، انصاف میبیند.[۵]
حدیث (۵) امام علی علیه السلام :
زَکاةُ القُدرَةِ النصافُ؛
زکات قدرت، انصاف است.[۶]
حدیث (۶) امام صادق علیه السلام :
مَن أَنصَفَ النّاسَ مِن نَفسِهِ رُضِیَ بِهِ حَکَما لِغَیرِهِ؛
هر کس با مردم منصفانه رفتار کند، دیگران داوری او را میپذیرند.[۷][۸][۹]
حدیث (۷) امام علی علیه السلام :
أَعدَلُ النّاسِ مَن أَنصَفَ مَن ظَلَمَهُ؛
عادلترین مردم کسی است که با کسی که به او ظلم کرده با انصاف رفتار کند.[۱۰]
حدیث (۸) رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم :
مَن واسَی الفَقیرَ وَ أَنصَفَ النّاسَ مِن نَفسِهِ فَذلِکَ المُؤمِنُ حَقّا؛
هر کس به نیازمند کمک مالی کند و با مردم منصفانه رفتار نماید چنین کسی مؤمن حقیقی است.[۱۱]
حدیث (۹) امام علی علیه السلام :
أَنصِفِ النّاسَ مِن نَفسِکَ وَ أَهلِکَ وَ خاصَّتِکَ وَ مَن لَکَ فیهِ هَویً وَ اعدِل فِی العَدُوِّ وَ الصَّدیقِ؛
خودت و خانواده ات و نزدیکانت و کسانی که به آنان علاقه داری، با مردم منصفانه رفتار کنید و با دوست و دشمن به عدالت رفتار کن.[۱۲]
حدیث (۱۰) رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم :
أَنصِفِ النّاسَ مِن نَفسِکَ وَ انصَحِ الأُمَّةَ وَ ارحَمهُم فَإِذا کُنتَ کَذلِکَ وَ غَضِبَ اللّهُ عَلی أَهلِ بَلدَةٍ أَنتَ فیها وَ أَرادَ أَن یُنزِلَ عَلَیهِمُ العَذابَ نَظَرَ إِلَیکَ فَرَحِمَهُم بِکَ، یَقولُ اللّهُ تَعالی: (وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا مُصْلِحُونَ )؛[۱۳] با مردم منصفانه رفتار کن و نسبت به آنان خیرخواه و مهربان باش، زیرا اگر چنین بودی و خداوند بر مردم آبادیی که تو در آن به سر میبری خشم گرفت و خواست بر آنان عذاب فرو فرستد، به تو نگاه میکند و به خاطر تو به آن مردم رحم میکند. خدای متعال میفرماید «و پروردگار تو [هرگز] بر آن نبوده است كه شهرهايى را كه مردمش اصلاحگرند به ستم هلاك كند».[۱۴]
حدیث (۱۱) امام علی علیه السلام :
اَلانصافُ راحَةٌ؛
انصاف، مایه آسایش است.[۱۵]
حدیث (۱۲) رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم :
مَن اُلهِمَ الصِّدقَ فی کَلامِهِ وَ الانصافَ مِن نَفسِهِ وَ بِرَّ والِدَیهِ وَ وَصلَ رَحِمِهِ، اُنسِیءَ لَهُ فی اَجَلُهُ وَ وُسِّعَ عَلَیهِ فی رِزقِهِ وَ مُتِّعَ بِعَقلِهِ وَ لُـقِّنَ حُجَّتَهُ وَقتَ مُساءَلَتِهِ ؛
به هر کس، راستگویی در گفتار، انصاف در رفتار، نیکی به والدین و صله رحم الهام شود، اجلش به تأخیر میافتد، روزیش زیاد میگردد، از عقلش بهره مند میشود و هنگام سئوال [مأموران الهی] پاسخ لازم به او تلقین میگردد.[۱۶]
حدیث (۱۳) امام علی علیه السلام :
وَابذُل ... لِلعامَّةِ بِشرَکَ وَ مَحَبَّتَکَ وَ لِعَدُوِّکَ عَدلَکَ وَ إِنصافَکَ ... ؛ گشاده رویی و دوستی ات را برای عموم مردم و عدالت و انصافت را برای دشمنت بکار گیر.[۱۷]
حدیث (۱۴) امام علی علیه السلام :
مَنْ طَلَبَ عِزّا بِظُلْمٍ وَ باطِلٍ أَوْرَثَهُ اللّهُ ذُلاًّ بِإِنْصافٍ وَ حَقٍّ؛ هر کس عزّت را با ظلم و باطل طلب کند، خداوند به انصاف و حق ذلّت نصیبش مینماید.[۱۸]
حدیث (۱۵) پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم :
ألا اُخْبِرُکُمْ بِاَشبَهِکُم بی؟ قَالوا: بَلی یا رَسولَ اللّهِ. قالَ: اَحسَنُکُم خُلقا وَ اَلیَنُکُم کَنَفا وَ اَبَرُّکُم بِقَرَابَتِهِ وَ اَشَدُّکُم حُبّا لاِخوانِهِ فی دینِهِ وَ اَصبَرُکُم عَلَی الحَقِّ وَ اَکظَمُکُم لِلغَیظِ وَ اَحسَنُکُم عَفْوا وَ اَشَدُّکُم مِن نَفْسِهِ اِنْصافا فِی الرِّضا وَ الْغَضَبِ؛
آیا شما را از شبیه ترینتان به خودم با خبر نسازم؟ گفتند: آری ای رسول خدا! فرمودند: هر کس خوش اخلاقتر، نرمخوتر، به خویشانش نیکوکارتر، نسبت به برادران دینیاش دوستدارتر، بر حق شکیباتر، خشم را فروخورندهتر و با گذشتتر و در خرسندی و خشم با انصاف تر باشد.[۱۹]
حدیث (۱۶) امام صادق علیه السلام :
ثَلاثٌ مَنْ اَتَی اللّهَ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ اَوْجَبَ اللّهُ لَهُ الْجَنَّةَ: اَلاْنْفاقُ مِنْ اِقْتارٍ وَ الْبِشْرُ لِجَمیعِ الْعالَمِ وَ الاِنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ؛
هر کس یکی از این کارها را به درگاه خدا ببرد، خداوند بهشت را برای او واجب میگرداند: انفاق در تنگدستی، گشاده رویی با همگان و رفتار منصفانه.[۲۰]
حدیث (۱۷) از حسن بزاز که گفت امام صادق علیه السلام به من فرمود:
أَ لَا أُخبِرُکَ بِأَشَدِّ مَا فَرَضَ اللهُ عَلَی خَلقِهِ ثَلَاثٌ قُلتُ بَلَی قَالَ إِنصَافُ النَّاسِ مِن نَفسِکَ وَ مُوَاسَاتُکَ أَخَاکَ وَ ذِکرُ اللهِ فِی کُلِّ مَوطِنٍ أَمَا إِنِّی لَا أَقُولُ سُبحَانَ اللهِ وَ الحَمدُ لِلّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلِّا اللهُ وَ اللهُ أَکبَرُ وَ إِن کَانَ هَذَا مِن ذَاکَ وَلَکِن ذِکرُ اللهِ جَلَّ وَ عَزَّ فِی کُلِّ مَوطِنٍ إِذَا هَجَمتَ عَلَی طَاعَةٍ أَو عَلَی مَعصِیَةٍ.
آیابه سه چیز از سختترین اموری که خدا بر بندگانش واجب کرده، آگاهت نکنم گفتم: چرا؟ فرمود :منصفانه برخورد کردن تو با مردم هم دردی با برادرت به یاد خدا بودن در هر جا منظور من ازیاد خدا «سبحان الله و الحمد الله و لا إله إلا الله و الله أکبر» گفتن نیست؛ اگر چه این هم یاد خداست، اما ذکر خدا به یاد خدا بودن است آنگاه که به اطاعت یا معصیتی اقدام میکنی.[۲۱]
پانویس
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 394 ، ح 9096.
- ↑ من لا یحضره الفقیه ج 4 ، ص 370.
- ↑ مکارم الاخلاق ص 442.
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 394 ، ح 9116.
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 394 ، ح 9120.
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 342 ، ح 7821.
- ↑ من لا یحضر الفقیه ج 3 ، ص 13 ، ح 3237.
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج 2 ، ص 146 ، ح 12.
- ↑ تحف العقول ص357.
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 394 ، ح 9104.
- ↑ خصال ص47 ، ح 48.
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 394 ، ح 9101.
- ↑ سورهود؛ آیه 117
- ↑ مکارم الاخلاق ص 457.
- ↑ تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 394 ، ح 9113.
- ↑ اعلام الدین ص 265.
- ↑ خصال ص 147 ، ح 178.
- ↑ شرح نهج البلاغه(ابن ابی الحدید) ج 20، ص 309، ح 536.
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج 2، ص 240 و 241 ، ح 35.
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج 2 ، ص 103 ، ح 2.
- ↑ کافی(ط-الاسلامیه) ج2،ص 145،ح8.







