فرهنگ مصادیق:آیه ایذاء
تعریف
آیه ۵۷ سوره احزاب در باره کسانی صحبت میکند که موجب ایذاء و آزار و ناراحتی خداوند و رسول گرامی اش میشوند و به آنها هشدار میدهد که عذاب سختی در پیش خواهند داشت: (إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا مُهِينًا)؛ «کسانی که خدا و پیامبرش را ایذاء میکنند خداوند آنها را در دنیا و آخرت از رحمت خود دور میسازد و برای آنان عذاب خوار کنندهای آماده کرده است»[۱]. از همین رو این آیه را «آیه ایذاء» میگویند.
مراد از ایذاء پروردگار
در اینکه منظور از" ایذاء پروردگار " چیست، بعضی گفتهاند همان کفر و الحاد است که خدا را به خشم میآورد، چرا که آزار در مورد خداوند جز ایجاد خشم مفهوم دیگری نمیتواند داشته باشد. این احتمال نیز وجود دارد که ایذاء خداوند همان ایذاء پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم و مؤمنان است، و ذکر خداوند برای اهمیت و تاکید مطلب است.
مراد از ایذاء پیامبر
و اما ایذاء پیامبر اسلام صمفهوم وسیعی دارد، و هر گونه کاری که او را آزار دهد شامل میشود، اعم از کفر و الحاد و مخالفت دستورات خداوند، همچنین نسبتهای ناروا و تهمت ، و یا ایجاد مزاحمت به هنگامی که آنها را دعوت به خانه خود میکند همانگونه که در آیه ۵۳ همین سوره آمده: (إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ)؛ «این کار شما پیامبر را آزار میدهد» [۲]
و یا موضوعی که در آیه ۶۱ سوره توبه آمده که پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم را به خاطر انعطافی که در برابر سخنان مردم نشان میداد به خوش باوری و ساده دلی متهم میساختند: (وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ)؛ «گروهی از آنها پیامبر را آزار میدهند و میگویند: او آدم خوش باوری است که گوش به حرف هر کس میدهد»[۳]. حتی از روایاتی که در ذیل آیه وارد شده چنین استفاده میشود که آزار خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم ، به خصوص علی علیه السّلام و دخترش فاطمه زهرا سلام الله علیهم نیز مشمول همین آیه بوده است[۴] [۵] [۶] [۷]
منبع
فرهنگ نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله«آیه ایذاء».
پانویس
- ↑ احزاب/سوره۳۳، آیه۵۷.
- ↑ احزاب/سوره۳۳، آیه۵۳
- ↑ توبه/سوره۹، آیه۶۱.
- ↑ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، ۸۴۹ - ۹۱۱ق، لباب النقول فی اسباب النزول، ص۱۶۳.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، ۱۳۰۵ -، تفسیر نمونه، ج۱۷، ص۴۲۱.
- ↑ طباطبایی، محمد حسین، ۱۲۸۱ - ۱۳۶۰، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۶، ص۳۳۸.
- ↑ طبرسی، فضل بن حسن، ۴۶۸ - ۵۴۸ق، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، ج۸، ص۵۷۹.







