فرهنگ مصادیق:آيا نظر ولی فقیه در مورد استهلال ماه رمضان حجت شرعی است؟
احکام ماه مبارک رمضان
آیا نظر ولی فقیه در مورد استهلال ماه رمضان حجت شرعی است؟
رؤیت ماه با چشم مسلح چه حکمی دارد؟
بعد از گذشتن سی روز از ماه شعبان حکم به اول ماه رمضان میشود، هرچند هلال ماه رمضان را ندیده باشند، لیکن به شرط آنکه اول ماه شعبان به طریق شرعی ثابت شده باشد وگرنه گذشت سی روز اعتبار ندارد
به گزارش گروه فرهنگی فرهنگ نیوز، اول یا آخر ماه رمضان با رؤیت هلال ماه توسط شخص مکلّف یا با شهادت دو نفر عادل یا با شهرتی که مفید علم است و یا با گذشت سی روز از ابتدای ماه قبل و یا به وسیله حکم حاکم ثابت میشود. اگر یقین به وجود ماه و امکان رؤیتش حاصل شود، حلول ماه حادث شده و آثار اول ماه بر آن مترتب میشود، هر چند خود شخص فعلاً هلال را ندیده باشد.
ملاک داخل شدن در ماه جدید، خارج شدن ماه از تحت الشعاع و امکان رؤیتش ولو با چشم مسلح میباشد.
رؤیت ماه نو با ابزار، فرقی با رؤیت به طریق عادی ندارد و معتبر است. ملاک آن است که عنوان رؤیت محفوظ باشد. پس رؤیت با چشم و با عینک و با تلسکوپ محکوم به حکم واحدند. اما در مورد انعکاس نور و بازخوانی اطلاعات ضبط شده توسط رایانه که درآن صدق عنوان رؤیت معلوم نیست محل اشکال است.
با توجه به توضیح ارائه شده پیرامون استهلال و آغاز ماه مبارک رمضان، ممکن است سوالات و شبهاتی در این خصوص مطرح شود که در زیر به برخی از آنها میپردازیم؛
سوال) آیا استهلال در اول هر ماه واجب کفایی است یا احتیاط واجب؟
پاسخ) استهلال فی نفسه واجب شرعی نیست.
سوال) اگر یقین به تولد ماه داشته باشیم ولی یقین نداشته باشیم که امکان رؤیتش هست، حکم چیست؟
پاسخ) کفایت نمیکند.
سوال) در محل سکونت من بدون رویت هلال ماه و به صِرف گذشتن ۳۱ روز از شعبان جمعه را اول ماه رمضان اعلام نمودند، در حالیکه اول شعبان هم به تحقیق معلوم نبود. لذا استدعا دارد تکلیف حقیر و سایر دوستان در استفاده از شبهای پر فیض قدر و قرائت دعای روزانه و اعمال مخصوص برخی شبها و روزها را معیّن فرمایید.
پاسخ ) بعد از گذشتن سی روز از ماه شعبان حکم به اول ماه رمضان میشود، هرچند هلال ماه رمضان را ندیده باشند، لیکن به شرط آنکه اول ماه شعبان به طریق شرعی ثابت شده باشد وگرنه گذشت سی روز اعتبار ندارد. لیالی متبرّکه قدر وجود واحد مستمرّ است و در درک فضیلت شب قدر و درک فضیلت ادعیهٔ خاصهٔ زمانهای خاصی از ماه مبارک رمضان، اگر خصوصیت زمان برای مکلّف محرز نباشد، میتواند با احتیاط و تکرار عمل، آن فضیلت را درک کند.
سوال) اگر پیش از ظهر اعلام کردند که امروز اول ماه رمضان است؛ تکلیف روزه آن روز چه میشود؟
پاسخ) اگر مبطلات روزه را مرتکب نشده، بنابر احتیاط واجب باید نیّت روزه کند و روزه بگیرد و بعداً نیز آن روز را قضا کند و اگر یکی از آنها را مرتکب شده، روزه او باطل است؛ ولی به احترام ماه رمضان باید تا اذان مغرب از کاری که روزه را باطل میکند، خودداری نموده و بعد از ماه رمضان آنروز را قضا کند.
سوال) اگر تعیین اول ماه رمضان و عید سعید فطر به علت عدم امکان رؤیت هلال اول ماه به سبب وجود ابر در آسمان یا اسباب دیگر، ممکن نباشد و سی روز ماه شعبان یا ماه رمضان کامل نشده باشد، آیا برای ما که در ژاپن زندگی میکنیم، جایز است که به افق ایران عمل کرده و یا به تقویم اعتماد کنیم؟ وظیفه ما چیست؟
پاسخ) اگر اول ماه از طریق رؤیت هلال حتی در افق شهرهای مجاوری که اتحاد افق دارند، و یا از طریق شهادت دو فرد عادل و یا از طریق حکم حاکم ثابت نشود، باید احتیاط کرد تا اول ماه ثابت شود.
سوال) اگر بین علمای یک شهر راجع به ثبوت هلال یا عدم آن اختلاف رخ دهد و عدالت آنها هم نزد مکلّف ثابت بوده و به دقت همه آنها در استدلال خود مطمئن باشد، وظیفه واجب مکلّف چیست؟
پاسخ) اگر اختلاف دو بیّنه به صورت نفی و اثبات باشد، یعنی یکی مدعی ثبوت هلال و دیگری مدعی عدم ثبوت آن باشد، این اختلاف موجب تعارض دو بینه و تساقط هر دو است، و وظیفه مکلّف این است که هر دو نظر را کنار گذاشته و دربارهٔ افطار کردن یا روزه گرفتن به آنچه که مقتضای اصل است، عمل نماید.
ولی اگر بین ثبوت هلال و عدم علم به ثبوت آن اختلاف داشته باشند، به این صورت که بعضی از آنها مدعی رؤیت هلال باشند و بعضی دیگر مدعی عدم مشاهده آن، قول کسانی که مدعی رؤیت هلال هستند، در صورت عادل بودن، حجت شرعی برای مکلّف است و باید از آن متابعت کند، و همچنین اگر حاکم شرعی حکم به ثبوت هلال نماید، حکم وی حجت شرعی برای همه مکلفین است و باید از آن پیروی کنند.
سوال) اگر هلال ماه شوال در یک شهر دیده نشود، ولی تلویزیون و رادیو از حلول آن خبر دهند، آیا کافی است یا تحقیق بیشتری واجب است؟
پاسخ) اگر مفید اطمینان به ثبوت هلال گردد یا صدور حکم به هلال از طرف ولی فقیه باشد، کافی است و نیازی به تحقیق نیست.
