فرهنگ مصادیق:آئین نامه کار آموزی و افزایش مهارت
شورایعالی کار درجلسه مورخ ۲۶ و ۲۷ دیماه ۱۳۳۹ آئین نامه کار آموزی و افزایش مهارت را باستناد ماده ۶۶ قانون کار مصوب ۲۶ اسفند ماه ۱۳۳۷ کمیسیون مشترک در ۲۷ماده و ۳ تبصره بشرح زیر تصویب نمود:
ماده ۱ - منظور ار کارآموزی و افزایش مهارت تعلیم مبتدیان و توسعه معلومات فنی و حرفه ای کارگران با سابقه جهت ازدیاد بازده کاراز لحاظ کیفیت و استفاده بهتر از وسائلی که در اختیار آنها گذارده می شود میباشد.
ماده ۲ - برنامه های کارآموزی و افزایش مهارت باید بنحوی تنظیم و تدوین گردد که کارگران بحرفه ای که می آموزند و برموز رشته صنعت بخصوصی که برای آن تحت تعلیم قرار می گیرند آشنا شده و بتوانند موجبات پیشرفت کار و ترقیات خودرا فراهم سازند.
ماده ۳ - برنامه کارآموزی و افزایش مهارت باید با توجه به نیازمندیهای رشته های مختلف فنی هر کارگاه تنظیم و بمورد اجرا گذارده شود.
ماده ۴ - وزارت کار بوسیله کارشناسان فن و ارباب حرف میزان ها و قواعد مربوط ببرنامه های آموزش هر یک از حرف و صنایع در زمینه کارآموزی و توسعه مهارت تنظیم خواهد نمود و برای اجراء باطلاع مسئولین مراکز آموزشی و کارفرمایان مربوطه خواهد رسانید.
ماده ۵ - تجدید نظر در میزانها و قواعد آموزش باید بطریقی صورت گیرد که مناسب با ترقیات فنی و پیشرفت هر صنعت و حرفه ای باشد.
اجراء برنامه های مزبور در کارگاه ها یا مراکز آموزشی وابسته بکار فرمایان باید تدریجاَ انجام یافته بقسمی که متضمن وقفه کلی در عملیات تولیدی صنعت یا حرفه مزبور نباشد.
این تجدید نظر ممکن است مستقیماَ بوسیله اداره آموزش وزارت کار یا بنا به پیشنهاد کارفرمایان صنعت و حرفه مربوطه و موافقت آن اداره انجام پذیرد
ماده ۶ - بکار آموزان و کارگرانی که دوره آموزش مربوطه را طی می کنند در آخر مدت پس از آزمایش گواهینامه ای داده می شود که در آن مدت کارآموزی و حرفه ای که آموخته و می تواند انجام دهند قید خواهد گردید.
ماده ۷ - کلیه کارفرمایان بتشخیص وزارتکار باید منفرداَ و در صورت تمایل مشترکاَ و بتدریج که از طرف وزارتکار بکارگاه ها اعلام می شود وسایل آموزش کارگران خود را در کارگاه مربوطه و یا خارج از آن و با توجه به مقررات این آئین نامه فراهم سازند.
ماده ۸ - در هر کارگاه یا مراکز آموزش وابسته بچند کارگاه بنا بتشخیص اداره آموزش وزارتکار یک یا چند نفر واجد صلاحیت از طرف کارفرمایان مربوطه تعیین خواهد شد تا امور مربوط بآموزش کالرگاه یا مراکز آموزشی مربوطه تحت نظر آنها انجام گیرد.
( فصل دوم کار آموزی)
ماد۹ - هیچگونه کار آموزی در کارگاهی نمی تواند انجام پذیرد مگر آنکه قبلاَ کارفرما با کارآموز قرارداد کار آموزی کتبی منعقد نموده باشد.
ماده ۱۰ - برای انجام کار آموزی در کارگاه ها کارفرمایان مربوطه با توجه بماده ۷ این آئین نامه موظفند مراتب زیر را در کارگاه خود رعایت و اجرا نمایند.
الف: ایجاد کلاس جهت دروس نظری
ب: فراهم ساختن وسائل لازم جهت کارآموزی عملی در قسمتهای مختلف کارگاه.
پ: تنظیم برنامه های نظری و عملی کارآموزی بنحویکه کارآموزدرظرف مدت موردنظر برای منظوریکه کارآموزی می نماید آماده شده باشداین برنامه بایستی با میزانها و قواعدی
که از طرف اداره کل آموزس حرفه ای وزارتکار اعلام می شود منطبق بوده و قبلاَ بموافقت اداره مزبور برسد.
ت: تهیه مربیان و معلمین صلاحیتدار برای کارآموزی نظری و عملی .
ث: فراهم نمودن کلیه وسائل لازم برای انجام کارآموزی بنحویکه هیچگونه وقفه ای در اجرای برنامه ایجاد نگردد.
ماده ۱۱ - در قرارداد کارآموزی موارد زیر بایستی صراحتاَ تعیین شود.
الف: مدت کارآموزی
ب: دوره آزمایش کارآموز این دوره برای تشخیص استعداد و علاقه کارآموز برای فراگرفتن یا تکمیل حرفه یا صنعت مورد نظر بوده و مدت آن در هرحال نبایستی از سه ماه اول دوره کارآموزی و پس از خاتمه دوره کارآموزی و شروع کار بعنوان کارگر دریافت خواهد نمود.
ت: حداقل مدتیکه کار آموز بعد از انجام کارآموزی بایستی نزد کارفرما مشغول شود.
ث: ایام تعطیل هفتگی ،مرخصی سالیانه و تعطیلات رسمی کارآموزان بنحویکه از میزان مقرر در قانون کار جهت کارگران کمتر نباشد.
تبصره: در قرار دادکارآموزی بایستی مزایائی کمتر از آنچه در قانون کار و قانون بیمه های اجتماعی مقرر شده منظور شود.
ماده ۱۲ - کارفرما موظف است پس از انعقاد قرارداد منتهی در ظرف یکماه یکنسخه از آنرا به اداره کار محل تسلیم نماید.
ماده ۱۳ - کارفرما مکلف است کلیه مقررات حفاظتی و بهداشتی را در قسمت هائی که کارآموزان بکار آموزی اشتغال می ورزند احرا نماید.
ماده ۱۴ - امتحانات کارآموزی توسط مربیان و معلمین مربوط با نظارت نماینده اداره کار محل بعمل خواهد آمد و بکار آموزانی که از عهده انجام امتحان پایان کارآموزی برآیند گواهی نامه پایان کارآموزی از طرف وزارت کار اعطاء خواهد شد.
ماده ۱۵ - در مواردیکه برنامه کار آموزی برای کارگران غیر شاغل اجرا می شود. کارفرما موظف است در درجه اول برای تهیه کارآموز به اداره کاریابی محل مراجعه نماید.
اداره مزبور مکلف است کارآموزان واجد شرایط را پس از آزمایش لازم بکارفرما معرفی نماید.
ماده ۱۷ - اجرای برنامه های بمنظور افزایش مهارت کارگران با توجه بمقتضات وامکانات هرحرفه یا صنعتی بیکی از طرق
زیر ممکن است صورت گیرد.
الف: آموزش ضمن انجام کار
ب: آموزش در خارج از کارگاه ( در ساعات کار و یا خارج از ساعات کار)
درصورتیکه برای امر آموزش مناسب ترو مفید تر تشخیص گردد.
تبصره - اداره آموزش وزارت کار اتخاذ هر یک از طرق فوق را بکارفرمایان مربوطه توصیه خواهد نمود.
ماده ۱۸ - مربیان افزایش مهارت توسط اداره آموزش وزارت کار و با معرفعی کارفرما از بین کارگران کارکاه های مربوطه انتخاب می شوند.
مربیان مزبور پس از طی دوره آموزش در مراکز آموزشی برای تعلیم کارگران بکارگاه های مزبور عودت داده خواهند شد.
ماده ۱۹ - مربیانی که برای تعلیم افزایش مهارت انتخاب می شوند باید دارای شرایط زیر باشند.
الف: صلاحیت فنی و اطلاعات عمومی لازم
ب: تجربیات کافی برای تعلیم حرفه
ج: صلاحیت تعلیم حرفه ببزرگسالان
د: سن کمتر از ۲۵ سال نباشد.
ماده ۲۰ - اداره آموزش وزارت کار با توجه به ترقیات هر صنعت در مواقع لزوم در تجدید آموزش و تکمیل اطلاعات مربیانی که برای افزایش مهارت کارگران انتخاب می شوند اقدام لازم بعمل خواهد آورد.
ماده ۲۱ - ساعاتی که کارگران بآموزش اشغال دارند جرو ساعات کار بااستفاده از مزد آنان محسوب خواهد گردید.
ماده ۲۲ - دستمزد مربیان مادام که در مراکز آموزشی مشغول تحصیل می باشند از طرف کارفرمای مربوطه پرداخت خواهد شد.
ماده ۲۳ - دستمزد یا حق التدریس مربیان کلاسهای آموزشی هر کارگاه یا مراکز آموزشی وابسته بکارفرمایان از طرف کارفرما یا کارفرمایان مربوطه پرداخت خواهد شد.
ماده ۲۴ - درپایان هر دوره آموزشی افزایش مهارت از کارگران کارآموز امتحان لازم بعمل خواهد آمد.
کارگرانیکه از عهده امتحانات مربوطه برآیند از لحاظ مزد مشمول مقررات مزد طبقه مربوطه خواهند بود.
فصل چهارم - شورایعالی وکمیته کارآموزی و افزایش مهارت
ماده ۲۵ - شورایعالی کارآموزی و افزایش مهارت در مرکز از افراد زیر:
ا - معاون فنی وزارت کار
۲ - معاون فنی وزارت فرهنگ
۳ - معاون فنی وزارت صنایع و معادن
۴ - مدیر کل آموزش وزارت کار
۵ - مدیرکل مشاغل و کاریابی
۶ - یکنفر نماینده کارفرما و یکنفر نماینده کارگر بانتخاب شورایعالی کار تشکیل خواهد گردید.
ماده ۲۶ - در مراکزی که ادرات کار مستقل وجود دارد کمیته ای به نام کمیته همآهنگی برنامه های کارآموزی و افزایش مهارت ازرئیس اداره کار محل رئیس دفتر کاریابی. نماینده اداره فرهنگ نماینده اداره صنایع و معادن و نماینده سندیکاهای کارفرمائی وکارگری تشکیل خواهدشد.ریاست این کمیته بعهده رئیس اداره کار خواهد بود.
تبصره: در نقاطی که هنوز سندیکا تشکیل نشده نماینده مزبور از بین نمایندگان کارگران و کارفرمایان در شورای کارگاه و باکثریت آراء همان نمایندگان انتخاب خواهند شد.
ماده ۲۷ - الف: وظیفه شورایعالی کارآموزی و افزایش مهارت تصویب برنامه های آموزشی و تطبیق آنها با میزانها و قواعدی است که از طرف وزارتکار اعلام خواهد گردید.
ب: وظیفه کمیته همآهنگی نظارت در حسن اجرای برنامه های آموزشی بوده و همچنین نیازمندیهای حرف وصنایع موجود در هراستان و شهستان از نظر رشته های مختلف کارآموزی مورد بررسی قرارداده و نظریات خود را برای توجیه برنامه های آموزشی بوسیله اداره کل آموزش وزارت کار باطلاع شورایعالی کارآموزی و افزایش مهارت خواهد رسانید.
اصل این آئین نامه در دبیرخانه شواریعالی کار ضبط است.
