فرهنگ مصادیق:فرمول کلی جلب رزق حلال در زندگی

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
فرمول کلی جلب رزق حلال در زندگی

مقدمه

یکی از مسائل رزق حلال دانستن مسائل شرعی آن است. مردم نمی‌دانند و به راحتی لقمه شان را حرام می‌کنند. برای مثال مردم سپرده به بانک می‌دهند و قرارداد می‌نویسند و سود علی الحساب می‌گیرند و بعد زیاد و کم آنرا حساب می‌کنند، این شرعی است؛ ولی اگر کسی می‌گوید پول به بانک می‌دهم و بهره یا نزول آنرا می‌گیرم این حرام می‌شود.

روزی

عبادت هفتاد جزء است و بالاترین و بزرگترین جزء آن کسب حلال است. [۱] و حق فرزند بر پدرش این است که... جز از راه حلال، روزی او را تامین نکند.[۲]

امام صادق علیه السلام می‌فرماید :هر کس بخواهد دعایش مستجاب شود، باید کسب خود را حلال کند و حق مردم را بپردازد. دعای هیچ بنده‌ای که مال حرام در شکمش باشد یا حق کسی بر گردنش باشد، به درگاه خدا بالا نمی‌رود.[۳]

در دین ما برای رزق حلال فرمولی وجود دارد. عناصر این فرمول به قرار زیرند:

به رازقیت خدا اعتقاد داشته باش

بی اعتنائی و امید نداشتن بدانچه در دست مردم است بزرگترین توانگری است. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می‌فرماید: هر کس از غیر خدا بِبُرد، خداوند، هزینه زندگی او را تأمین می‌کند و از جایی که انتظار ندارد، روزی‌اش می‌دهد؛ امّا هر کس چشم امیدش به دنیا باشد، خداوند، او را به دنیا وا می‌گذارد.[۴]

یکی از صلحای گمنام که خداوند وجود ایشان را حفظ کند، از باب نصیحت به فرزندان خود می‌فرمودند که: دخترم، پسرم، اگر یک تک تومانی هم در جیب خود داشتید نگوئید نداریم، بگوئید داریم. انسان متوکل هر لحظه چشم امید به فضل و رحمت خداوندی می‌دوزد و توکل می‌کند.

تلاش حداکثری مدبرانه، متوکلانه و صبورانه داشته باش

کسب درآمد حلال، بر هر مسلمانی واجب است. [۵] تلاش در جهت کسب روزی حلال چنان حائز اهمیت است که حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم فرمود : اگر کسی با دستش کار کند و روزی بخورد، در روز قیامت در زمره و گروه انبیا است و خدا ثواب انبیا را به او می‌دهد. [۶] اما وای به آن روزی که آدمی در جهت کسب روزی، بی صبری کند در این صورت طبق فرموده حضرت علی علیه السلام، خودش را از روزی حلال محروم می‌کند و بیشتر از روزی مقدّر هم نصیبش نمی‌شود. [۷] امام صادق علیه السلام می‌فرماید: هر کس بخواهد دعایش مستجاب شود، باید کسب خود را حلال کند و حق مردم را بپردازد. دعای هیچ بنده‌ای که مال حرام در شکمش باشد یا حق کسی بر گردنش باشد، به درگاه خدا بالا نمی‌رود یک پایهٔ کمال انسان، تدبیر در معیشت است. در قدیم همه، شغل آزاد داشتند. در شغل آزاد هر چه تلاش بیشتری کنی؛ درآمد بیشتری داری؛ ولی در شغل اداری حقوق ثابت است و توکل کمرنگ تر می‌شود؛ زیرا سر ماه حقوقش را می‌آید. ما باید باور کنیم که در رزق و روزی مان، یک قرارداد با خدا داریم. خدا با ما شریک می‌شود و ما باید تلاش با تدبیر و توکل داشته باشیم. در این صورت اگر حرکت ما بیشتر بشود برکت خدا هم بیشتر می‌شود. اصلی‌ترین عامل رزق و روزی سعی و تلاش و فکر کردن است.


قانع باش و خانواده ات را به قناعت تشویق کن

هر کس به مقدار کفایت، قناعت کند، آسایش می‌یابد و برای خویش زمینه گشایش فراهم می‌کند. [۸] امام رضا علیه السلام می‌فرماید: هر کـس به رزق و روزی کم از خدا راضی باشد، خداوند از عمل کم او راضی خواهد بود. [۹]


پرهیز از حرام

اگر خواهان مکارم و بزرگواری‌ها هستی از حرام‌ها دوری کن. [۱۰] زیرا به فرموده پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، هر کس از حرام دوری کند، خداوند به جای آن عبادتی که او را شاد کند نصیبش می‌گرداند. [۱۱]

برای دوری از کسب درآمد حرام در زندگی برای هر امری از امور زندگی ات نظیر بهره گیری از وام، شرایط مستاجری و مالکیت و ... با حاکم شرع و آگاهان به احکام اقتصادی مشورت کن تا خدای نکرده قراردادی به حرام امضا نکنی و پولی را که می‌توانی از راه حلال بدست آوری، حرامش نگردانی.

خمس

یکی از مسائل رزق حلال دانستن مسائل شرعی آن است. مردم نمی‌دانند و براحتی لقمه شان را حرام می‌کنند. برای مثال مردم سپرده به بانک می‌دهند و قرارداد می‌نویسند و سود علی الحساب می‌گیرند و بعد زیاد و کم آنرا حساب می‌کنند، این شرعی است؛ ولی اگر کسی می‌گوید پول به بانک می‌دهم و بهره یا نزول آنرا می‌گیرم این حرام می‌شود.

رموز حلال شدن لقمه‌ها همین کلمات شرعی است. ازدواج و رابطهٔ نامشروع چه فرقی با هم دارند؟ در ازدواج فقط کلمهٔ زوجت و قبلت را گفته‌اند؛ ولی در رابطهٔ نامشروع این کلمه را نگفته‌اند. پس براحتی لقمهٔ خود را حرام نکن.[۱۲]


خمس مالت را بده و احسان و نیکوکاری کن

ظاهر خمس کم کردن مال است. اما باطن خمس هم برکت پیدا کردن، هم شراکت و هم سرمایه گذاری آخرت است. همانگونه که وقتی می‌خواهی از بانکی وام بگیری؛ ابتدا باید یک دفترچه در آنجا باز کنی؛ اگر می‌خواهی از خدا و پیامبرش(صلی الله علیه و آله) وام برکت بگیری، برای خود دفترچه (سال خمسی ) باز کن، حتی اگر پولی نداری.[۱۳] کار خیر و صدقه، فقر را می‌بَرند، بر عمر می‌افزایند و هفتاد مرگ بد را از صاحب خود دور می‌کنند. [۱۴] چنانچه امام علی علیه السلام می‌فرماید :با صدقه دادن، روزی خود را فرود آورید. [۱۵] امام علی علیه السلام می‌فرماید: خداوند سبحان خوراک تهیدستان را در اموال توانگران قرار داده، هیچ فقیری گرسنه نمی‌ماند مگر به واسطه اینکه ثروتمندی از حق او بهره مند شده و خدا تعالی در این باره از آنان بازخواست می‌کند. [۱۶] امام علی علیه السلام می‌فرماید: انسان، با نیّت خوب و اخلاق خوب، به تمام آنچه در جستجوی آن است، از زندگی خوش و امنیت محیط و روزی زیاد، دست می‌یابد

سحر خیز باش

پیامبر صلی الله علیه و آله می‌فرماید: در پی روزی و نیازها، سحر خیز باشید؛ چرا که حرکت در آغاز روز، [مایه] برکت و پیروزی است. [۱۷] امام رضا سلام الله علیه نیز فرمودند: محافظت کنید بر نماز شب که تحقیقاً نماز شب، حرمت خدا و ریزنده رزق و نیکو کننده صورت و ضمانت کننده رزق روز است.[۱۸]


به دیدار خویشاوندانت برو

پیامبر صلی الله علیه و آله می‌فرماید: هر کس دوست دارد که عمرش طولانی و روزی اش زیاد شود، تقوای الهی پیشه کند و صله رحم نماید. [۱۹]

صله رحم، اعمال را پاکیزه، اموال را بسیار، بلا را برطرف و حساب(قیامت) را آسان می‌کند و مرگ را به تأخیر می‌اندازد.[۲۰]


خوش اخلاق باش

امام علی علیه السلام می‌فرماید: انسان، با نیّت خوب و اخلاق خوب، به تمام آنچه در جستجوی آن است، از زندگی خوش و امنیت محیط و روزی زیاد، دست می‌یابد. [۲۱]

نیکوکاری و خوش اخلاقی، خانه‌ها را آباد و عمرها را طولانی می‌کنند[۲۲] و بد اخلاقی روزی را تنگ می‌سازد. [۲۳]

بارالها روزی حلال نصیبمان بگردان. بحق محمّد و آله الطاهرین صلوات الله علیهم اجمعین و عجل فی فرج مولانا صاحب الزمان.

پانویس

  1. بحار الانوار(ط-بیروت) ج 100 ، ص 9 ، ح 36
  2. نهج الفصاحه ص 447 ، ح 1394
  3. بحارالأنوار ج 90، ص321، ح31
  4. نهج الفصاحه ص 731 ، ح 2796.
  5. بحار الانوار ج 100 ، ص 9 ، ح 35.
  6. همان ، ص 10 ، ح 42.
  7. شرح نهج البلاغه(ابن ابی الحدید) ج3، ص160.
  8. کافی(ط-الاسلامیه) ج 8 ، ص 19
  9. بحـارالانـوار ج 75،ص 356 و 357 ، ح 12
  10. تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 317 ، ح 7317.
  11. بحارالأنوار ج 74، ص 121، ح 20
  12. برگرفته از سخنان حجت الاسلام و المسلمین ماندگاری در برنامه سمت خدا - دیماه 1390.
  13. همان
  14. من لا یحضره الفقیه ج 2 ، ص 66 ، ح 1729
  15. تحف العقول ص 60.
  16. منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه(خویی) ج 21 ، ص 415.
  17. نهج الفصاحه ص 371 ، ح 1078
  18. نشان از بی نشان‌ها، ص 427.
  19. بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 71 ، ص 102، ح 56.
  20. کافی(ط-الاسلامیه) ج 2، ص 150، ح 4
  21. تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 92 ، ح 1607.
  22. کافی(ط-الاسلامیه) ج 2، ص 100، ح 8
  23. تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 264 ، ح 5711.
منبع: سایت تبیان - تاریخ برداشت : 95/05/08
بازگشت به کسب درآمد حلال