عيد قربان - راهگشا
مقدمه
عید قربان یادآور تجلی اوج ایمان و عشق در وجود پیامبری است که در پرتو انوار اندیشههای بلند و الهی خویش، از سوی معشوق در بوته آزمایشی بس عظیم و دشوار قرار گرفت.ابراهیم خلیل (ع) با گذر از مرزهای شک و تردید و شکستن بتهای شرک و جاهلیت، به وادی یقین و ایمان گام نهاد و در زلال زمزم عشق، تطهیری دوباره یافت.
عید قُربان (در عربی: عید الأضحی، در ترکی: Kurban Bayram) یکی از روزهای فرخنده در تقویم اسلامی است.
روز دهم ماه قمری ذی الحجه، مصادف با عید قربان از گرامیترین عیدهای مسلمانان است که به یاد ابراهیم و فرزندش اسماعیل، توسط بسیاری از مسلمانان جشن گرفته میشود.عید قربان یادآور تجلی اوج ایمان و عشق در وجود پیامبری است که در پرتو انوار اندیشههای بلند و الهی خویش، از سوی معشوق در بوته آزمایشی بس عظیم و دشوار قرار گرفت.ابراهیم خلیل (ع) با گذر از مرزهای شک و تردید و شکستن بتهای شرک و جاهلیت، به وادی یقین و ایمان گام نهاد و در زلال زمزم عشق، تطهیری دوباره یافت.
عید قربان که از جمله تعطیلات رسمی مسلمانان است، از یک تا چهار روز جشن گرفته میشود و در طی آن مردم با پوشیدن بهترین پوشاک خود، پس از انجام عبادات، به دید و بازدید و جشن و سرور میپردازند.
البته برگزار کردن مراسم قربانی در این عید بر همه واجب نیست و تنها بر زائران کعبه در مراسم حج واجب است، اما بسیاری از مسلمانان در سراسر جهان در این روز، گوسفند، گاو یا شتری را قربانی کرده و گوشت آنرا بین همسایگان و مستمندان تقسیم میکنند.
عید قربان، روز شکوفایی جان آدمی پس از محرم شدن در حریم یار و طواف در کعبه عشق است.حجاج بیت الله الحرام، یک روز پیش از عید قربان، با ورود به صحرای عرفات، در روز عرفه، از هنگام ظهر تا غروب نهم ذی الحجه به قصد وصال یار در این وادی مقدس که کالبد حسین (ع) روح آن است، مقیم میشوند.
زائران عاشق خانه خدا، پس از رمی شیطان و قربانی کردن گوسفند از لباس احرام خارج میشوند و با بستن میثاقی دوباره با پروردگار خویش و زنده کردن یاد و عظمت ایمان ابراهیم، خود را از تمامی پلیدیها و تمایلات نفسانی رها میکنند.
کعبه از روزگار ابراهیم تاکنون، هرسال شاهد مراسم زیبا و عارفانه قربانی کردن و تبلور عشق در زائران دلخستهای است که از سراسر جهان عازم مکه میشوند.عید قربان نماد جان باختن و قربان شدن در در پای معشوق و رسیدن به قله کمال است. چه زیباست که حجاج در هرگوشه از جهان و ایران اسلامی، در چنین روزی با دیدار از ایتام و نیازمندان و توزیع گوشتهای قربانی در میان آنان، این عزیران را نیز در جشن و شادمانی عید اضحی و بزرگ اسلامی سهیم نمایند.
حاجیان در این روز پس از به پایان رساندن مناسک حج، حیوانی را ذبح میکنند و پس از قربانی آنچه بر آنان در حال احرام، حرام شده بود - مانند نگاه کردن در آینه، گرفتن ناخن و شانه زدن مو ، حلال میگردد و با توجه به اینکه حج، یکی از عبادتهای بسیار مهم در اسلام است، توانایی به انجام رساندن آن نیز برای هر مسلمانی بسیار شادی آور است، در نتیجه، روزی که پس از انجام وظایف سنگین حج، به عنوان جایزه الهی و اتمام احرام پیش میآید را عید میدانند.
همچنین در روایتهای مکرری نقل شده که در روز عید قربان، قربانی کنید تا گرسنگان و بیچارگان نیز به خوراک برسند.
ریشه عید قربان
عید قربان ریشه در دوران ماقبل تاریخ بشر دارد. انسان اولیه که از فهم طبیعت عاجز است، برای به دست اوردن ترحم خدایان دست به قربانی کردن حیوانات و انسانها میزند. این رسم نزد همه ملل و ادیان به اسامی مختلف موجود بوده است. این سنت طولانی بشری در اسلام نیز پذیرفته شده است.
ابراهیم "بت شکن" که شانههای خسته اش زیر بار عظیم رسالت خم شده بود، در خواب دید که فرزندش "اسماعیل" را ذبح میکند.مبهوت و پریشان حال برخاست، حس غریبی داشت ومدهوش از معنای پیام معشوق، سخت در اندیشه فرو رفت.رویای شگفت این پیامبر صدیق، دو بار دیگر خواب شیرین وی را آشفته ساخت و او را بر سر دوراهی شک و یقین قرار داد. رگههای زلال ایمان در سراسر وجودش جاری گشت و وی را راسخ تر از همیشه راهی انجام ماموریتی الهی نمود.ابراهیم، مفتون و شیدا، پس از گشودن راز دل نزد اسماعیل، وی را به قصد قربانی نمودن، به مسلخ عشق برد.
به رغم فوران مهر و عاطفه پدری و جاذبه نگاههای فرزند دلبندش، لحظهای در تحقق ماموریت خویش تردید به خود راه نداد.
حادثهای عظیم در شرف وقوع بود که ناگاه از سوی خداوند رحمان گوسفندی برای قربانی شدن فرستاده شد و بدین گونه ابراهیم، سربلند از بوته آزمایش بدرآمد و پاداش "تسلیم"، "صبر" و "یقین" و باور خویش را دریافت کرد.
برگ زرین دیگری در دفتر تاریخ اسلام ورق خورد و با افزوده شدن عیدی دیگر بر اعیاد اسلامی، "دهم ذی الحجه" آن روزگار آکنده از عطر دل انگیز بهاری شد.او پس از کشمکشهای فراوان درونی، در نهایت با موافقت خالصانه فرزندش، به محل مورد نظر میروند و ابراهیم آماده سر بریدن فرزند محبوب خود میشود. اما به هنگام انجام قربانی اسماعیل خداوند که او را سربلند در امتحان می یابد، گوسفندی را برای انجام ذبح به نزد ابراهیم می فرستد.
این ایثار و عشق پیامبر به انجام فرمان خدا، فریضهای برای حجاج می گردد تا در این روز قربانی کنند و از این طریق برای یتیمان و تهیدستان خوراکی فراهم سازند. دراین روز همچنین مستحب است که نماز عید قربان برپا گردد. نماز عید قربان باید در فاصله زمانی طلوع آفتاب روز عید تا ظهر خوانده شود و شامل دو رکعت است.
