شیوههای مؤثر در امر به معروف و نهی از منکر
یکی از مسائل مهم دربارهٔ امر به معروف و نهی از منکر، توجه به چگونگی اجرای آن و دانستن ظرافتهای این کار حساس است. چه بسا در مواردی کاری با انگیزه مثبت، نتیجه منفی در برداشته باشد. پیامبر دربارهٔ چگونگی امر به معروف فرموده است: «کسی که امر به معروف میکند، باید این کار را با شیوه خوبی انجام دهد».[۱]
بنابراین، توجه به بعضی از شیوهها در تأثیرگذاری امر به معروف و نهی از منکر مؤثر است که به ذکر بعضی از آنها میپردازیم:
۱. شخصیت دادن و توجه به کرامت انسان: اگر انسان به جایگاه بلند و کرامت خود توجه کند، هرگز خود را به کارهای زشت آلوده نمیکند؛ ازاین رو هرگز با تحقیر و توهین و اهانت، به خصوص در حضور دیگران نمیتوان کسی را به کار نیک فراخواند یا او را از کار زشت باز داشت. این گونه برخوردها گاهی عامل لجاجت میشود؛ ولی شخصیت دادن به فرد و برخورد احترام آمیز، توجه او را به کار نیک بهتر جلب میکند.
۲. زمینه سازی: بسیاری از تذکرها اگر بدون مقدمه چینیهای لازم انجام شود، اثرگذار نخواهد بود. ذکر مقدماتی که آمادگی فکری و روحی طرف مقابل را برای پذیرش فراهم میسازد، بر نفوذ کلام میافزاید. در زمینه سازی باید نکاتی در نظر گرفته شود که از نظر عاطفی و منطقی در ارتباط با نتیجه نهایی مورد نظر باشد.
۳. ادب در گفتار و رفتار از عوامل جذب است: نوع گفتار و عمل شخص باید چنان باشد که اعتماد طرف مقابل را جلب کرده و به دنبال آن تذکرها و امر و نهیها اثرگذار باشد. بدزبانی و هتاکی و گفتار نیش دار و تندخویانه، عامل دفع است و اثر سخن را خنثی میکند.
۴. هم زبانی: با هر کس باید با زبان خاص خودش سخن گفت. راههای تأثیرگذاری در مخاطبان متفاوت است، شناخت زبان و ویژگیهای روحی فرد، ضامن توفیق بیشتری است.
۵. تذکر خصوصی: گاهی تذکر دوستانه و خصوصی مؤثرتر از افشاگری در حضور دیگران است. تذکر باید آیینه وار و صادقانه و بیغرض باشد و عیب و کاستی را به شخص نشان دهد نه کوچکتر و بزرگتر از آنچه هست و نه از روی غرض و انتقام و کینه. حفظ شخصیت و موقعیت افراد و آبروی آنها تأثیر زیادی در نفوذ کلام دارد.[۲]
منبع
پایگاه اطلاع رسانی حوزه.
