شناخت شیطان و گامهایی شیطانی(۱)
نویسنده: محمّد مهدی فجری
تاکتیکهای شیطانی
شیطان تمام همّ و غمّ خود را برای گمراهی انسانها به کار برده و هیچ گونه فرصتی را از دست نمیدهد. او برای ایجاد لغزش، دست به هر نوع تاکتیک روانی و تبلیغاتی میزند. قرآن کریم بارها راههایی را که شیطان برای گمراه نمودن انسان به کار میبرد، یادآوری کرده است. به عنوان نمونه شگردهای شیطان را این گونه بیان مینماید:
ـ برخی را گام به گام به سوی خود میکشاند؛[۱]
ـ برخی را به وسیلة القای مطلبی میفریبد، نظیر کسی که از دور سنگی پرتاب میکند.[۲]
ـ گاهی با افراد تماس میگیرد؛ ولی نفوذی ندارد.[۳]
ـ گاهی در دل بعضی از افراد نفوذ میکند.[۴]
ـ گاهی در دل نفوذ میکند و همانجا میماند.[۵]
ـ این همنشینی موجب میشود تا برادر انسان شود.[۶]
ـ این برادری تا بدانجا پیش میرود که گاه انسان، مرید شیطان میشود و شیطان بر او تسلّط کامل مییابد.
قرآن کریم دربارة این گروه میفرماید: (( اسْتَحْوَذَ عَلَیْهِمُ الشَّیْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِکْرَ اللَّهِ أُولئِکَ حِزْبُ الشَّیْطانِ أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّیْطانِ هُمُ الْخاسِرُونَ))؛[۷] شیطان بر آنان مسلّط شده، یاد خدا را از خاطر آنها میبرد. آنان حزب شیطانند! بدانید حزب شیطان زیانکارانند.[۸]
از جمله دربارة تاکتیک شیطان برای اغوای حضرت آدم (علیه السلام) میفرماید:
الف) برای آدم و حوّا (علیهما السلام) هیئتی خیرخواهانه به خود گرفت و سوگند یاد کرد: (( وَ قاسَمَهُما إِنِّی لَکُما لَمِنَ النَّاصِحینَ))؛[۹] و برای آنها سوگند یاد کرد که من برای شما از خیرخواهانم.
ب) به آنان وعده داد که اگر این گیاه را بخورید، زندگی و حکومت ابدی خواهید داشت: (( یا آدَمُ هَلْ أَدُلُّکَ عَلی شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَ مُلْکٍ لا یَبْلی))؛[۱۰] ای آدم! آیا میخواهی تو را به درخت زندگی جاوید، و ملکی بی زوال راهنمایی کنم؟!
ج) با دروغ و تهمت آنان را فریب داد: (( ما نَهاکُما رَبُّکُما عَنْ هذِهِ الشَّجَرَةِ إلاَّ أَنْ تَکُونا مَلَکَیْنِ أَوْ تَکُونا مِنَ الْخالِدینَ))؛[۱۱] پروردگارتان شما را از این درخت نهی نکرده، مگر به خاطر اینکه (اگر از آن بخورید) فرشته خواهید شد، یا جاودانه (در بهشت) خواهید ماند!
بنابراین، شیطان انسانها را با وعدههای توخالی، دلبستگی به آرزوها،[۱۲] وسوسه،[۱۳] امر به فحشا و زشتیها،[۱۴] زینت دادن کارهای زشت،[۱۵] ایجاد ترس و وحشت،[۱۶] دشمنی،[۱۷] وعدة فقر و تهیدستی،[۱۸] اسراف،[۱۹] بازداشتن از یاد خدا،[۲۰] اختلاف و تفرقه،[۲۱] تمرّد و نافرمانی،[۲۲] ایجاد شکّ و تردید،[۲۳] شرک و انحراف،[۲۴] و آرزوهای طولانی[۲۵] میفریبد و همیشه در رصد اوضاع افراد است تا در هر فرصتی آنها را از راه حق گمراه کند.
امّا توجه به این نکته ضروری است که شیطان هر کسی را با شیوهای به گمراهی میکشاند. آن چنان در وسوسههای خود مهارت دارد که زشتترین و بدترین جنایتها را به گونهای در نظر انسان جلوهگر میسازد که انسانها آن را یک افتخار میپندارند، همانگونه که اعراب جاهلی زنده به گور کردن دختران خود را سند افتخار خویش میدانستند و آن را به عنوان حمایت از ناموس و حفظ حیثیت و آبروی قبیله، مدح و تمجید میکردند، و میگفتند: من امروز دخترم را به دست خود زیر خاک میفرستم تا فردا در جنگ به دست دشمن نیفتد.[۲۶]
شهید مطهری (رحمه الله) نقل میکند که: در زمان شیخ انصاری (رحمه الله)، شخصی در خواب، شیطان را دید که تعداد زیادی افسار همراه خود دارد؛ ولی این افسارها مختلف است؛ بعضی بسیار نازک است، بعضی از آنها چرمی است و بعضی به صورت زنجیر؛ زنجیرهای مختلفی که بعضی از آنها خیلی کلفت است. در میان اینها یک زنجیر خیلی کلفت و قوی بود. از شیطان پرسید: اینها چیست؟ گفت: اینها افسارهایی است که به سرِ بنی آدم میزنم و آنها را به طرف گناه میکشانم. گفت: آن زنجیر کلفت برای کیست؟ گفت: این برای یک آدم خیلی گردن کلفتی است. گفت: چه کسی؟ گفت: شیخ انصاری. اتّفاقاً دیشب زدم به سرش و چند قدم آوردم؛ ولی زد و آن را پاره کرد. بعد آن شخص گفت: حالا افسار ماها کجاست؟ شیطان گفت: شما که افسار نمیخواهید. شما دنبال من هستید! این افسار مال آنهایی است که دنبال من نمیآیند. صبح روز بعد آن شخص خدمت شیخ انصاری (رحمه الله) رسید و خواب را برایش نقل کرد. مثل اینکه شبی بوده که شیخ خیلی اضطرار پیدا میکند و از پولی که بابت سهم امام بوده و فردا بایستی تقسیم میکرده است، به عنوان قرض چیزی برمی دارد. میآید تا دمِ در؛ ولی پشیمان میشود و برمی گردد و میگذارد سر جایش. شیطان که گفته بود: زنجیر را زدم به سرش و او را چند قدم آوردم؛ ولی پاره کرد و رفت، قضیه این بوده است.[۲۷]
خلاصه آنکه شیطان به سراغ همه میآید؛ امّا در همه تأثیرگذار نیست.
منبع
ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره ۱۷۰.
مطالب مرتبط
• علت رانده شدن شیطان
• هدف شیطان
• چگونگی فریبکاری شیطان
• شناسایی گامهای شیطان
• نمونهای از خطوات شیطان، تفرقه افکنی و اشاعهٔ منکر
پانویس
- ↑ بقره/ ۱۶۸.
- ↑ حج/ ۵۲.
- ↑ اعراف/ ۲۰۱.
- ↑ ناس/ ۵.
- ↑ زخرف/ ۳۶.
- ↑ اسراء/ ۲۷.
- ↑ مجادله/ ۱۹.
- ↑ برگرفته از تفسیر نور (۱۰ جلدی)، محسن قرائتی، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، تهران، ۱۳۸۳ ش، ج۹، ص۵۲۳.
- ↑ اعراف/ ۲۱.
- ↑ طه/ ۱۲۰.
- ↑ اعراف/ ۲۰.
- ↑ نساء/ ۱۲۰.
- ↑ ناس/ ۴ و ۵.
- ↑ نور/ ۲۱.
- ↑ انفال/ ۴۸ و انعام/ ۴۳.
- ↑ آل عمران، ۱۷۵.
- ↑ مائده/ ۹۱.
- ↑ بقره/ ۲۶۸.
- ↑ اسراء/ ۲۷.
- ↑ نساء/ ۶۰.
- ↑ اسراء/ ۵۳ و طه/ ۲۰.
- ↑ مریم/ ۴۴.
- ↑ حج/ ۳.
- ↑ نمل/ ۲۴ و قصص/ ۱۵.
- ↑ محمّد/ ۲۵.
- ↑ همان، ص۲۸۴.
- ↑ مجموعه آثار، شهید مرتضی مطهری، انتشارات صدرا، تهران، ج۴، ص۲۷۶ (با کمی ویرایش).







