شرط اول - لزوم یادگیری شرائط امر به معروف برای آمر

شرط اول-لزوم یادگیری شرائط امر به معروف برای آمر

مسئله:8 وجوب تعلم شرائط امر به معروف

«یجب تعلم شرایط الامر بالمعروف ونهی عن المنکر وموارد الوجوب وعدمه والجواز و عدمه حتی لایقع فی المنکر فی امره ونهیه «میفرمایند واجب است یاد گرفتن شرایط امر به معروف ونهی از منکر و واجب است یاد گرفتن موارد وجوب و جوازامر به معروف وعدم وجوب و جوازامر به معروف تا امرو نهیش در منکر واقع نشود، آمروناهی باید شرایط امر ونهی را یاد بگیرند، یکی ازاین شرایط این است که معروف ومنکررا بشناسد

امام (ره) فرموده اند علم به معروف ومنکر شرط است کالاستطاعه للحج، چنانکه استطاعه برای حج شرط است علم به معروف ومنکر برای امر به معروف ونهی از منکر شرط است.

تصریح فرموده اند به اینکه علم به معروف ومنکر شرط وجوب است نه واجب یعنی اینکه اگر خود به خوداتفاق افتاد وماعلم به معروف ومنکرپیداکردیم مثلا به مسجد رفتیم برای نماز وامام مساله ای گفت و مایاد گرفتیم در این فرض امر به معروف واجب می شود ولی بر ما واجب ولازم نیست که منکر و معروف را بشناسم زیرا این علم جزء شرایط وجوب است یعنی تا محقق نشود تکلیفی نیست و وقتی نیست تحقق برمالازم نیست مثلاً شخص بالغ نیست براو واجب نیست به بلوغ برسد بلکه هرگاه خودش بالغ شد تکلیف براوست.

امام در شرط اول فرمودند: علم به معروف ومنکر شرط وجوب است انچه در اصول آمده یعنی تا مقدمه و شرط نباشداصلاً وجوبی نیست و خود شرط نیز لازم نیست یاد بگیریم اگر خود بخود اتفاق افتاد تکلیف بردوش ما میآید.

اشکال به شرط الوجوب بودن

اشکال: اگر واجب است علم به معروف ومنکر معلوم می شود شرط وجوب نیست چون تحصیل شرط وجوب برمکلف واجب نیست، اگر خود بخود اتفاق افتاد تکلیف دارد، گفته اند وجوب مقدمه از وجوب ذی المقدمه است، اگر علم شرط وجوب است یعنی لایجب تحصیله در حالی که تعلم شرایط را واجب دانسته اند واین نشان است که علم شرط واجب است (علت با مدعی منافات دارد).

پس در یجب دو احتمال است:

مراد آن است که شرایط را تحصیل بکند اگر این باشد منافات دارد با سخن امام که علم شرط وجوب است.

مراد آن است که کلیات شرایط امر به معروف ونهی از منکرا بداند (بداند که امر به معروف ونهی از منکر شرایطی دارد) دراین فرض با کلام امام منافات ندارد.

و الموارد وجوبه وعدمه باید بشناسد کجا امر ونهی واجب است وکجا واجب نیست، در اطراف علم اجمالی امر ونهی جایزاست یا نیست؟ تا امربه منکر ونهی از معروف نکند. این وجوب در مقام امتثال است پس علم شرط واجب است.

پانویس

بازگشت به دروس خارج